દિવસ 2: ઈસુ દ્વારા મંદિરનું બંધ કરાવવું … ઘાતક પ્રદર્શન તરફ દોરી જાય છે

ઈસુએ એક પ્રકારે રાજા તરીકેનો દાવો કરતાં અને સર્વ દેશો માટે એક પ્રકાશ રુપે યરૂશાલેમમાં પ્રવેશ કર્યો. આ સાથે ઇતિહાસના એક સૌથી મોટા ઉથલ પાથલ કરનાર અઠવાડિયાની શરૂઆત થઈ, જે આજે પણ અનુભવાય છે. પરંતુ આ એ વાત હતી કે જેને લીધે મંદિરમાં તેમણે આગેવાનો સાથેના તેમના ઉકળતા સંઘર્ષને વિસ્ફોટીત કર્યો. તે મંદિરમાં જે બન્યું તે સમજવા માટે, આપણે તેની સરખામણી આજનાં સૌથી ધનિક અને સૌથી લોકપ્રિય મંદિરો સાથે કરવી જોઈએ.

ભારતના સમૃદ્ધ અને પ્રખ્યાત મંદિરો

બૃહદીશ્વર મંદિર

(રાજરાજેશ્વરમ અથવા પેરુવુદેયાર કોવિલ) તામિલ રાજા ચોલા ૧ દ્વારા ( ઇ.સ 1003-1010)  બાંધવામાં આવ્યું હતું, તે શાહી મંદિર તરીકે બનાવવામાં આવ્યું હતું. તેના નિર્માણ પાછળ રાજા તથા તેના સામ્રાજ્યની શક્તિ અને સાધનોનો ઉપયોગ થવાને કારણે, આ શાહી મંદિર ખૂબ મોટું હતું, જે મોટા પાયે કપાયેલા પત્થરોથી બનેલું હતું. જ્યારે બૃહદીશ્વર મંદિર પૂર્ણ થયું ત્યારે તે ભારતનું સૌથી મોટું મંદિર હતું અને આજે તેને મહાન જીવંત ચોલા મંદિર નું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ માનવામાં આવે છે.

  • Brihadisvara Temple
  • ભવ્ય બૃહદીશ્વર મંદિર
  • Brihadisvara Location
  • બૃહદીશ્વર સ્થાન
  • brihadishvara view
  • બૃહદીશ્વર: બીજું દ્રશ્ય

કૈલાસ પર્વતના શિવના નિયમિત ઘરના પૂરક બનાવવા માટે દક્ષિણના ઘર તરીકે બાંધવામાં આવ્યું હતું, જેમાં તેણે એક નિયુક્તા, જમીનદાર અને ઋણદાતા તરીકે પણ કામ કર્યું હતું. આ પ્રવૃત્તિઓથી બૃહદીસ્વર મંદિર ખૂબ સંપત્તિ સાથે દક્ષિણ ભારત માટે એક મોટું આર્થિક સંસ્થાન બન્યું. રાજાની સરકારે શાહી મંદિરના સ્ટાફની નિમણૂક કરી, જેઓ સારી રીતે-નિર્ધારિત અધિકાર અને જવાબદારીઓમાં કાર્ય કરે છે. જેને પરિણામે, બીજા કોઈ પણ મંદિર પાસે આ મંદિરની કીર્તિ નબળી પડતાં સુધીમાં તેના કરતા વધુ સંપત્તિ, સોનું અને રોકડ ન હતું …

વેંકટેશ્વર મંદિર

તે આંધ્રપ્રદેશના તિરૂપતિ માં સ્થિત છે. આ મંદિર વેંકટેશ્વર (બાલાજી, ગોવિંદ અથવા શ્રીનિવાસ) ને સમર્પિત છે. આ મંદિરના અન્ય નામો છે: તિરુમાલા મંદિર, તિરૂપતિ મંદિર અને તિરૂપતિ બાલાજી મંદિર. તે આંધ્રપ્રદેશ સરકાર દ્વારા નિયંત્રિત છે, જે આ મંદિરથી થતી આવકનો ઉપયોગ કરે છે. વેંકટેશ્વર મંદિર ભારતનું સૌથી ધનિક મંદિર છે અને એવું કહેવામાં આવે છે કે તે વિશ્વની સૌથી ધનિક ધાર્મિક સંસ્થાઓમાંથી એક છે.

The Venkateswara Temple

તિરૂપતિમાં વેંકટેશ્વર મંદિર

  • Venkateswara Temple location
  • Location in Andhra Pradesh
https://en.satyavedapusthakan.net/wp-content/uploads/sites/3/2020/10/The-Venkateswara-Temple-2.jpg

તે દરરોજ નિયમિતપણે એક લાખ મુલાકાતીઓને આકર્ષિત કરે છે અને સામાન્ય રીતે રોકડ અને સોનાના સ્વરૂપમાં, વાળ પણ ભક્તો દ્વારા પુષ્ક્ળ પ્રમાણમાં ભેટ મેળવે છે. આની પાછળની વાર્તા વેન્કટેશ્વર એક સ્થાનિક યુવતી સાથે લગ્ન કરવા દ્વારા દહેજના દેવાની જાળમાં ફ઼સાઇ જાય તે વીશેની છે. ઘણા ભક્તો માને છે કે તેઓ તેમનું કેટલુંક વ્યાજ ભરપાઇ કરવા માટે તેમની મદદ કરે છે. COVID-19 ને કારણે, મંદિર મુશ્કેલ સમયમાંથી પસાર થઇ રહ્યું છે અને તેઓએ 1200 કામદારોને છૂટા કર્યા છે

પદ્મનાભસ્વામી મંદિર

કેરળમાં તાજેતરમાં  શ્રીમંત મંદિરોની યાદીમાં ટોચ પર રહ્યું છે. આ મંદિરમાં પદ્મનાભસ્વામી, આદી શેષ સાપ ની ઉપર સ્થાપિત મુખ્ય દેવતા છે. તેનો સૌથી મોટો ઉત્સવ લક્ષ દીપમ, અથવા એક લાખ દીવા છે, કે જે દર 6 વર્ષે એકવાર આવે છે. ૨૦૧૧ માં, સરકારી અધિકારીઓએ ઘોષણા કરી હતી કે તેઓએ પદ્મનાભસ્વામી મંદિરના ગુપ્ત ભોંયરામાં આવેલા વોલ્ટમાં હીરા, સોનાના સિક્કા, સોનાની મુર્તિઓ, ઝવેરાત અને અન્ય ખજાનાની બોરીઓની શોધ કરી હતી. નિષ્ણાતો હવે તેની કિંમત 20 બિલિયન યુએસ ડોલર હોવાનું અનુમાન કરે છે.

  • https://en.satyavedapusthakan.net/wp-content/uploads/sites/3/2020/10/The-Padmanabhaswamy-Temple2.jpg
  • સુવર્ણ પદ્મનાભસ્વામી
https://en.satyavedapusthakan.net/wp-content/uploads/sites/3/2020/10/Padmanabhaswamy-Temple-location-.jpg

પદ્મનાભસ્વામીનુ સ્થાન

  • https://en.satyavedapusthakan.net/wp-content/uploads/sites/3/2020/10/The-Padmanabhaswamy-Temple.jpg
  • પદ્મનાભસ્વામી મંદિર

હીબ્રુનું મંદિર

હિબ્રૂઓનું એક જ મંદિર હતું, અને તે યરૂશાલેમમાં હતું. બૃહદીશ્વરની જેમ, તે એક શાહી મંદિર હતું, જેનું નિર્માણ રાજા સુલેમાન દ્વારા ઇ.સ પુર્વે 950 માં કરવામાં આવ્યું હતું. તે એક વિશાળ માળખું હતું જેમાં ઘણી કોતરણી, સજાવટ અને ઘણાં સોનાથી બનેલું હતું. પ્રથમ મંદિરના વિનાશ પછી હિબ્રૂઓએ બરાબર તે જ સ્થાને બીજું મંદિર બનાવ્યું. શક્તિશાળી મહાન હેરોદે મંદિરનું મોટા પ્રમાણમાં વિસ્તરણ કર્યું, જેણે ઈસુના પ્રવેશ સમયે રોમન સામ્રાજ્યના સૌથી પ્રભાવશાળી બાંધકામોમોંનું એક હતું, કે જે મોટાભાગે સોનાથી શણગારાયેલ હતુ. નિશ્ચિત તહેવારો પર યહૂદી યાત્રાળુઓ અને રોમન સામ્રાજ્યના પ્રવાસીઓનો સતત પ્રવાહ પર ચાલુ રહેતો હતો. આ રીતે પુજારીઓ અને એક મોટા કામદારો પૂરુ પાડનારાઓના જૂથે મંદિરની પૂજાને સમૃદ્ધ ઉદ્યોગમાં ફેરવી દીધો.

  • https://en.satyavedapusthakan.net/wp-content/uploads/sites/3/2020/10/Second-Temple.jpg

    યરુસાલેમના મંદિરનો ઐતિહાસિક નમૂનો

  • https://en.satyavedapusthakan.net/wp-content/uploads/sites/3/2020/10/jerusalem-with-2nd-temple.jpg યરૂશાલેમ ઉપર ગગનચુંબી મંદિર

સંપત્તિ, પ્રતિષ્ઠા, શક્તિ અને ભવ્યતાની દ્રષ્ટિએ, આ મંદિર બૃહદેશ્વર, વેંકટેશ્વર અને પદ્મનાભસ્વામી મંદિરો જેવું જ હતું.

તેમ છતાં તે ઘણીબધી રીતે અલગ છે. તે આખી ભૂમી પર એકમાત્ર મંદિર હતું. તેના પરિસરમાં કોઈ મૂર્તિ કે મૂર્તિઓ નહોતી. ઈશ્વર તેમના મંદીરના સ્થાન વિશે પ્રાચીન હીબ્રુ પ્રબોધકો દ્વારા જે બોલ્યા હતા તે જ પ્રકારનું તે હતું.

1. ’યહોવા એવું કહે છે’, “આકાશો મારું રાજ્યાસન છે, ને  પૃથ્વી મારું પાયાસન છે; તમે મારે માટે કેવું ઘર બાંધશો? અને મારું વિશ્રામસ્થાન કેવું થશે?” 2 વળી યહોવા કહે છે, “મારે જ હાથે આ બધાંને ઉત્પન્ન કર્યાં છે, એટલે તેઓ થયાં;

યશાયા 66:1-2a

આ મંદિર તે જગ્યા પર ન હતું જ્યાં ઈશ્વર રહેતા હતા. પરંતુ, તે એક એવી જગ્યા હતી કે જ્યાં લોકો ઈશ્વરની સાથે મુલાકાત કરી શકે, જ્યાં તેમની હાજરી સક્રિય હતી. ઈશ્વર અહીં સક્રિય અંશ હતા, ઉપાસક નહીં.

સક્રિય અંશ પરખ: ઈશ્વર કે યાત્રાળુ?

આ રીતે વિચારો. જ્યારે બૃહદીશ્વર, વેંકટેશ્વર અને પદ્મનાભસ્વામી મંદિરોની મુલાકાત લેવામાં આવે છે ત્યારે ભક્તો પસંદ કરે છે કે તેઓ કયા દેવતાની પૂજા કરશે. ઉદાહરણ તરીકે, બૃહદીશ્વર શિવને સમર્પિત હોવા છ્તાં તેમાં અન્ય દેવતાઓનો સમાવેશ થાય છે: જેવા કે, વિષ્ણુ, ગણેશ, હરિહર (અર્ધ શિવ, અર્ધ વિષ્ણુ), સરસ્વતી સહિત અન્ય દેવતાઓ છે. તેથી ભક્તો પાસે બૃહદીશ્વરમાં પ્રવેશ કરતી વખતે કયા દેવી-દેવતાઓની પૂજા કરવી તે પસંદ કરવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે. તેઓ તેમની પસંદગીના કેટલાક, અથવા કોઈપણ દેવ-દેવોની ઉપાસના કરી શકે છે. આ બધા મંદિરો માટે એ સાચું છે કે જેમાં અનેક મુર્તિઓ છે. દેવની પસંદગી કરવાની જવાબદારી યાત્રી પર રહે છે.

આ ઉપરાંત, આ મંદિરોમાં ભક્તો શું વસ્તું અથવા કેટ્લી રકમ બક્ષિસ તરીકે આપવી તે પસંદ કરે છે. આ મંદિરોનો સેંકડો વર્ષોથી વિકાસ થયો છે, કારણ કે યાત્રાળુઓ, રાજાઓ અને અધિકારીઓએ નક્કી કર્યું હતું કે તેઓ દરેક શું આપશે. મંદિરોમાં દેવતાઓએ તેઓને શું આપવું જોઈએ તે દર્શાવાયું નથી.

જો કે આપણે દેવતાઓની ઉપાસના માટે તીર્થયાત્રાઓ કરીએ છીએ, તેમ છતાં આપણે એવું વ્યવહાર કરીએ છીએ કે જાણે દેવતાઓ ખરેખર શક્તિવિહીન છે કારણ કે આપણે ક્યારેય તેઓ આપણી પસંદગી કરે તેવી અપેક્ષા રાખતા નથી; પરંતુ તેને બદલે આપણે તેઓને પસંદ કરીએ છીએ.

આ આપણને એ સવાલ પૂછવા તરફ દોરી જાય છે કે મંદિરમાં સક્રિય મધ્યસ્થ કોણ છે, ઈશ્વર અથવા યાત્રાળુમાં, આપણે સમજી શકીએ છીએ કે ઈસુ સાથે દુ:ખસહન અઠવાડિયાના ૨ જા દિવસે, સોમવારે શું થયું. તે મંદિરના ઈશ્વર, જેમણે સ્વર્ગ અને પૃથ્વી બનાવ્યાં છે, તેમણે તેઓની અને જરુરી બક્ષિસની પસંદગી કરી. આ દ્ષ્ટીકોણ સાથે આપણે પૃષ્ઠભૂમિ નિયમોની સમીક્ષા કરીએ છીએ.

તે દિવસે હલવાનોની પસંદગી

ઈસુએ પવિત્ર અઠવાડિયાના, નીસાન 9, દીવસ 1 ના રવિવારે યરૂશાલેમમાં પ્રવેશ કર્યો. પ્રાચીન હીબ્રુ વેદોએ બીજા દિવસ માટેના એટલે કે નીસાન 10 ના દીવસના નિયમો આપ્યા છે, કે જેથી તે તેમના કેલેન્ડરમાં અનોખું જોવા મળે. પંદર સો વર્ષ પહેલાં, ઈશ્વરે મુસાને આગામી પાસ્ખા પર્વની તૈયારી કેવી રીતે કરવાની સૂચના આપી હતી. ઈશ્વરે જણાવ્યુ હતુ:

1 અને મિસર દેશમાં યહોવાએ મૂસા તથા હારુનને કહ્યું,

2 “આ માસને તમારા માલોમાંનો પ્રથમ ગણવો. તે તમારા વર્ષનો પ્રથમ માસ ગણાય.

3 ઇઝરાયલના આખા સમુદાયને કહે કે, આ માસને દશમે દિવસે તમ પ્રત્યેક પુરુષે પોતાને માટે પોતાના પિતાના ઘર પ્રમાણે એકેક હલવાન લેવું, એટલે કુટુંબદીઠ અકેક હલવાન; 

નિર્ગમન ૧૨:૧-૩

અને માત્ર તે દિવસ

નિસાન એ યહૂદી વર્ષનો પહેલો મહિનો હતો. તેથી, મુસાએ દરેક યહૂદી કુટુંબને કહ્યું કે, નિસાન 10 થી આવતા પાસ્ખાપર્વ માટે પોતાના માટે હલવાનની પસંદગી કરો. તેઓએ તે દિવસે જ પસંદગી કરી. તેઓએ યરૂશાલેમના મંદિરના સંકુલમાં પાસ્ખાપર્વના હલવાનની પસંદગી કરી હતી – બરાબર તે સ્થળ જ્યાં ઈબ્રાહીમના બલિદાનથી યરૂશાલેમને પવિત્ર બનાવ્યું હતું. એક ખાસ જગ્યાએ,  એક નક્કી દિવસે (નિસાન 10), યહૂદીઓએ આગામી પાસ્ખાપર્વ ઉત્સવ(નિસાન 14) માટે તેમના હલવાનોની પસંદગી કરી.

તમે કલ્પના કરી શકો છો, નિસાન 10 ના દિવસે, લોકો અને પ્રાણીઓના વિશાળ મેળાવડા,  વેપાર બજારના કોલાહલથી, ચલણ વિનિમય મંદિરને ધમધમાટ બજારમાં ફેરવશે. બૃહદિસ્વર, વેંકટેશ્વર અને પદ્મનાભસ્વામી મંદિરોમાં આજે જોવામાં આવતી પ્રવૃત્તિઓ અને યાત્રાળુઓ સરખામણી કરતાં શાંત જણાશે.

ઈસુની પસંદગી મંદિર બંધ કરવા દ્વારા

સુવાર્તામાં ઈસુએ તે દિવસે જે કર્યું તે નોંધવામાં આવ્યું છે. જ્યારે તે જણાવે છે કે ‘આવતી સવાર’ યરૂસાલેમમાં શાહી પ્રવેશ પછીનો દિવસ હતો, ત્યારે નિસાનની 10 મી તારીખે મંદિરમાં પાસ્ખાપર્વના હલવાનની પસંદગી કરવાનો દિવસ હતો.

ઈસુ યરૂસાલેમ પહોંચ્યા અને મંદિરના પરસાળમાં આવ્યા ’…(નિસાન 9…’

માર્ક ૧૧:૧૧

બીજા દિવસે’’(નિસાન 10)’.

માર્ક ૧૧:૧૨a

15. અને તેઓ યરુશાલેમ આવે છે. અને તે મંદિરમાં ગયા ને મંદિરમાં વેચનારાઓને તથા ખરીદનારાઓને કાઢી મૂકવા લાગ્યા, ને નાણાવટીઓનાં બાજઠ તથા કબૂતર વેચનારાઓનાં આસનો ઊંધાં વાળ્યાં.

16. અને કોઈને મંદિરમાં થઈને કંઈ વાસણ લઈ જવા દીધું નહિ.

17. અને તેઓને બોધ કરતાં તેમણે કહ્યું, “શું એમ લખેલું નથી કે, ’મારું ઘર સર્વ દેશનાઓને માટે પ્રાર્થનાનું ઘર કહેવાશે? પણ તમે તેને  લૂંટારાઓનું કોતર કર્યું છે.” 

માર્ક ૧૧:૧૫-૧૭

ઈસુ સોમવારે, નિસાન 10 ના દિવસે મંદિરમાં ગયા અને ઉત્સાહથી ધંધાકીય પ્રવૃત્તિ બંધ કરી દીધી. ખાસ કરીને ખરીદી અને વેચાણે પ્રવુત્તિઓએ અન્ય જાતિના લોકો માટે, પ્રાર્થનાના કામમાં અવરોધ ઉભો કર્યો હતો. આ જાતિઓ માટે પોતે પ્રકાશરુપ હોવાના કારણે તેમણે વેપારનું કામ બંધ કરાવીને તે અવરોધ તોડ્યો. પરંતુ કેટલીક એક સાથે ન જોઈ શકાય તેવી બાબતો પણ એક સાથે થઈ, નીચેનું આ શીર્ષક બતાવે છે કે સ્વામી યોહાને તેને ઈસુ સાથે ઓળખાવી બતાવ્યું.

ઈશ્વર તેમના હલવાનને પસંદ કરે છે

તેનો પરિચય આપતાં યોહાને આ કહ્યું:

29. બીજે દિવસે યોહાન પોતાની પાસે ઈસુને આવતા જોઈને કહે છે, જુઓ, ઈશ્વરનું હલવાન, જે જગતનું પાપ દૂર કરે છે!

યોહાન ૧:૨૯

ઈસુ ‘ઈશ્વરનુ હલવાન’ હતા. ઈબ્રાહીમના બલિદાનમાં, તે ઈશ્વર જ હતા જેમણે ઈબ્રાહીમના પુત્રની જગ્યાએ હલવાનનું બલિદાન આપવાનું પસંદ કર્યું. મંદિર એ જ જગ્યાએ હતું. ઈસુ જ્યારે નીસાન 10 ના દિવસે મંદિરમાં પ્રવેશ્યા, ત્યારે ઈશ્વરે તેમને તેમના પાસ્ખાપર્વના હલવાન તરીકે પસંદ કર્યા. પસંદગી પામવા માટે આ ચોક્કસ દિવસે જ તેઓએ મંદિરમાં હોવુ જોઈતુ હતું.

અને તે ત્યાં હતા.

ઈશ્વરે પસંદ કરાયેલા લોકોને બોલાવવાની ભવિષ્યવાણી લાંબા સમયથી કરી હતી:

બલિદાન અને અર્પણ કરવાની તમને ઇચ્છા ન હતી-
પરંતુ મારા કાન તમે ખોલી દીધા છે-
તમારે કોઈ દહનાર્પણો અને પાપાર્પણો જોઈએ નહીં.
7 પછી મેં કહ્યું, “હું અહીં છું, હું આવ્યો છું—
તે સ્ક્રોલમાં મારા વિશે લખાયેલું છે.
8 હે ભગવાન, હું તમારી ઇચ્છા પૂરી કરવાની ઇચ્છા કરું છું;
તમારો કાયદો મારા હૃદયમાં છે. “

ગીતશાસ્ત્ર ૪૦:૬-૮

મંદિરની પ્રવૃત્તિઓ ભેટો અને અર્પણો દ્વારા કરવામાં આવે છે. પરંતુ તે ઈશ્વરની પ્રાથમિક ઇચ્છા ક્યારેય નહોતી. ભવિષ્યવાણી દર્શાવે છે કે તેઓએ ચોક્કસ વ્યક્તિની ઇચ્છા રાખી હતી. જ્યારે ઈશ્વર તેને જુએ છે, ત્યારે તે તેને બોલાવશે, અને આ વ્યક્તિ પ્રતિક્રિયા આપશે. જ્યારે ઈસુએ મંદિર બંધ કર્યું ત્યારે આ બન્યું. આ ભવિષ્યવાણીએ તેના વિશે પણ આગાહી કરી હતી અને જે રીતે સપ્તાહના બાકીના સમયમાં બનેલ ઘટનાઓ બની તેણે તે બાબતને રજૂ કરી હતી.

શા માટે ઈસુએ મંદિર બંધ કર્યું

તેમણે આ કેમ કર્યું? ઈસુએ યશાયાના અવતરણ સાથે જવાબ આપ્યો, ‘મારુ ઘર તમામ જાતિના લોકો માટે પ્રાર્થનાનું ઘર કહેવાશે’. સંપૂર્ણ ભવિષ્યવાણી વાંચો (તેના અવતરણને રેખાંકિત કરીને).

5. તેમને તો હું મારા મંદિરમાં તથા મારા કોટોમાં દીકરા તથા દીકરીઓ કરતાં ઉત્તમ સ્મારક તથા નામ આપીશ. એમને નષ્ટ નહિ થાય એવું અમર નામ હું આપીશ.

6. વળી જે પરદેશીઓ યહોવાની સેવા કરવા માટે, તથા યહોવાના નામ પર પ્રેમ રાખવા માટે, એના સેવક થવા માટે, તેમના સંબંધમાં આવે છે એટલે જે સર્વ મારા સાબ્બાથને અપવિત્ર ન કરતાં એને પાળે છે, ને મારા કરારને વળગી રહે છે;

7. તેમને તો હું મારા પવિત્ર પર્વત પર લાવીશ, અને મારા પ્રાર્થનાના મંદિરમાં તેમને આનંદિત કરીશ; તેમનાં દહનીયાર્પણો તથા તેમના યજ્ઞો મારી વેદી પર માન્ય થશે; કેમ કે ’મારું મંદિર સર્વ પ્રજાઓને માટે પ્રાર્થનાનુ મંદિર કહેવાશે.

યશાયા ૫૬:૬-૭.
ઐતિહાસિક સમયરેખામાં રૂષિ યશાયા અને અન્ય હીબ્રુ રૂષિઓ (પ્રબોધકો)

આ ‘પવિત્ર પર્વત’ તે જ મોરીઆ પર્વત હતો, જ્યાં ઈશ્વરે ઈબ્રાહિમ માટે હલવાનની પસંદગી કરી હતી. ‘પ્રાર્થનાનું ઘર’ એ મંદિર હતું જેમાં ઈસુએ નીસાન 10 ના દિવસે પ્રવેશ કર્યો હતો. જો કે, ઈશ્વરની પૂજા કરવા માટે ફક્ત યહુદીઓ જ મંદિરમાં પ્રવેશ કરી શકતા હતા. પરંતુ યશાયા પહેલેથી જ જાણતા હતા કે ’વિદેશી લોક’ (બિન-યહૂદીઓ) જોશે કે તેમની ભેટો તેમના દ્વારા સ્વીકૃત કરવામાં આવી રહી છે. યશાયા દ્વારા, ઈસુએ જાહેરાત કરી કે તેમની મંદિર અંદરની વેપારી પ્રવુત્તિઓ બંધ કરવાથી બિન-યહૂદીઓને પ્રવેશવાનો અવકાશ મળશે. આ કેવી રીતે બનશે તે પછીના દિવસોમાં સ્પષ્ટ થઈ જશે.

પવિત્ર અઠવાડિયામાં પછીના દિવસો

સોમવાર, દિવસ 2 ની ઘટનાઓ, હીબ્રુ વેદના નિયમોની સરખામણીમાં

હીબ્રુ વેદમાં આપવામાં આવેલા નિયમોની સરખામણી સોમવાર, દિવસ 2 ની ઘટના સાથે કરવામાં આવે છે

સુવાર્તામાં, ઈસુએ મંદિર બંધ કરવાની અસરની નોંધ લીધી છે:

18..અને મુખ્ય યાજકોએ તથા શાસ્‍ત્રીઓએ તે સાંભળ્યું, ’ને તેમનો નાશ શી રીતે કરવો તે વિષે શોધ કર’; કેમ કે તેઓ તેમનાથી બીધા, કારણ કે સર્વ લોકો તેમના ઉપદેશથી નવાઈ પામતા. 

માર્ક ૧૧:૧૮

ઈસુ દ્વારા મંદિર બંધ કરવાથી નેતાઓ સાથે સંઘર્ષ થયો ને હવે તેઓએ તેની હત્યાનું કાવતરું ઘડ્યું હતું. ઈસુએ હજારો વર્ષોથી ચાલતો આવેલો શાપ જાહેર કર્યો, આપણે તે પછીના દિવસ 3 માં જોઇશું

દિવસ ૧: ઈસુ – પ્રજાઓ માટે જ્યોતિ

સંસ્કૃત માંથી ઉતરી આવેલ ‘લિંગ’ શબ્દનો અર્થ ‘ચિન્હ ’ અથવા ‘પ્રતીક‘ થાય છે, અને લિંગ શિવનું સૌથી માન્ય પ્રતીક છે. શિવ લિંગનો ઉપરનો નળાકાર ભાગ ગોળા મુખાકાર સ્વરૂપમાં ઉભો બતાવવામાં આવે છે, જેને શીવ પીઠ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે અન્ય ઓછા જાણીતા અગ્રણી ભાગોમાં બ્રહ્મા-પીઠ (ગોળ આધાર) અને વિષ્ણુ-પીઠ (મધ્યમાં વાટકા જેવી બેઠક) છે.

લિંગ શિવ-પીઠ, વિષ્ણુ-પીઠ અને બ્રહ્મ-પીઠ બતાવે છે

જ્યોતિર્લિંગ

જો કે, ઘણી મોટી સંખ્યામાં લિંગ ઘણા આકારો, પરિમાણો, અને વિવિધ સામગ્રીમાં, જોવા મળે છે, તેમાંથી સૌથી પવિત્ર જ્યોતિર્લિંગ (પ્રકાશ = ‘જ્યોતિ’) અથવા ‘તેજસ્વી પ્રતીક’ છે. જ્યોતિર્લિંગની પાછળની દંતકથા (અથવા દ્વાદશ જ્યોતિર્લિંગ) સૂચવે છે કે બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ એકબીજા વચ્ચે દલીલો કરી રહ્યા હતા કે તેમનામાંથી વધારે શક્તિશાળી કોણ છે. તે પછી શિવ જ્યોતિ પુંજ (જ્યોતિર્લિંગ) ના ખૂબ મોટા સ્તંભ તરીકે પ્રગટ થયા. વિષ્ણુ જ્યોતિ લિંગની ઉપર ચઢી ગયા, જ્યારે બ્રહ્મા છેલ્લે પોતાનું એક અલગ સ્થાન ગ્રહણ કરવાની આશામાં લિંગની નીચેની બાજુએ ગોઠવાયા હતા. બંનેમાંથી કોઈપણ આવું કરવા સક્ષમ નહતું, જ્યોતીનો આધારસ્તંભ અનિશ્ચિત સમય માટે વધતો જાય છે, આમ તે દૈવી પ્રતીક છે.

શિવ પ્રકાશના પ્રચંડ સ્તંભ તરીકે પ્રગટ થયા

જ્યોતિર્લિંગ મંદિર

જ્યોતિર્લિંગ મંદિરો એ બાર પવિત્ર સ્થળો છે જ્યાં ભગવાન શિવ પૃથ્વી પર જ્યોતિ સ્તંભ તરીકે દેખાયા હતા. ભક્તો આ 12 તીર્થસ્થાનોની મુલાકાત લે છે અને પુરાણો

કહે છે કે આ જ્યોતિર્લિંગોના નામનો જાપ કરવાથી મૃત્યુ અને જીવનના ચક્રમાંથી છૂટકારો મેળવવા મદદ મળે છે. 12 જ્યોતિર્લિંગોને નીચે નામ આપવામાં આવ્યું છે:

જ્યોર્તિલિંગના સ્થળો

  1. સોમનાથ
  2. મલ્લિકાર્જુન
  3. મહાકાલ
  4. ઓમકારામ
  5. કેદારેશ્વર
  6. ભીમાશંકર
  7. વિશ્વેશ્વર / વિશ્વનાથ
  8. ત્ર્યંબકેશ્વર    
  9. વૈદ્યનાથ
  10. નાગેશ્વર
  11. રામેશ્વરમ
  12. ઘ્રુષ્ણેશ્વર

જ્યોતિર્લિંગ મંદિરોના ફાયદા અને મર્યાદાઓ

જ્યોતિર્લિંગો અંતર્ગત આપણા મન માટે માર્ગદર્શન અને આંતરિક પ્રકાશની ઊંડી આવશ્યક્તા હોય છે. તેથી,ઘણા લોકો આ 12 જ્યોતિર્લિંગ મંદિરો દ્વારા આશીર્વાદ મેળવવા અને તેમના મનના અંધકારને દૂર કરવા તીર્થ-યાત્રા કરે છે. પરંતુ જ્યોતિર્લિંગોમાંનો દૈવી પ્રકાશ ફક્ત ઉચ્ચ આધ્યાત્મિક પ્રાપ્તિ ધરાવતા લોકો જ જોઇ શકે છે

તેથી જો આપણે આધ્યાત્મિકતાના તે સ્તરે ન પહોંચીએ તો શું થાય? અથવા જો આપણે લાંબા સમય સુધી જ્યોતિર્લિંગ પર પોતાનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે અને છતાં તે દૈવી પ્રકાશનું દર્શન ઝાખું થઈ જાય છે? અને જો ત્યારથી આપણે ઘણા પાપો ઉપાર્જિત કરી લીધા છે? અને જો આપણે તીર્થયાત્રાઓ કરવા સમર્થ નથી? તો પછી જ્યોતિર્લિંગથી આપણને શું લાભ થઈ શકે? અથવા બીજી રીતે કહીએ કે, આ પ્રકાશ આપણા અંતરમાં બની રહે, જેથી આપણે ‘પ્રકાશના સંતાનો’ બનીએ?

ઈસુ: સ્વયંમ જ્યોતિ સર્વને પ્રકાશ આપી રહ્યા છે

ઈસુએ જાહેર કર્યું કે તેઓ પ્રકાશ હતા (જ્યોતિ), જે ફક્ત પવિત્ર યાત્રામાં જ નહીં, પરંતુ વિશ્વમાં બધે પ્રગટ થઈ, જેથી બધા જોઇ શકે અને ‘પ્રકાશના સંતાનો’ બની શકે. શિવનું   સ્વરૂપ/ પ્રતીક/ચિહ્ન એક ગોળ નળાકાર છે, જે બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ દ્વારા અનુભવાયેલ અભિવ્યક્તિની યાદ અપાવે છે. જ્યારે પ્રકાશ વિશે શીખવ્યું ત્યારે ઈસુએ ‘બીજ’ ના લીંગમાં (સ્વરુપ/પ્રતીક/ચિહ્ન) નો ઉપયોગ કર્યો. 

તેમણે ‘બીજ’ નો લીંગ તરીકે ઉપયોગ કેવી રીતે કર્યો?

આપણે તેમના કાર સેવક રુપમાં તેમણે મરણમાંથી લાજરસને સજીવન કર્યો અને યરૂશાલેમમાં પ્રવેશ કરવાના દીવસથી પવિત્ર ‘સાત’ અઠવાડિયાની લાંબી અપેક્ષિત ભવિષ્યવાણીનું મિશન પુરું કરવાના સમયે આ શિક્ષણ પ્રાપ્ત કર્યું હતુ કે તે સ્વયં મ્રુત્યુને પરાજીત કરવાના હતા. હવે આપણે આ દિવસ (ખજુરી રવિવાર) પછીની ઘટનાઓ પરના આપણા અધ્યયનમાં આગળ વધીએ. ઘણા દેશોમાંથી યહૂદીઓ પાસ્ખાપર્વ માટે આવતા હતા, યરૂશાલેમ યાત્રાળુઓથી ભરેલુ હતુ. ગધેડા પર સવાર ઈસુના આગમને યહૂદીઓમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો હતો. પરંતુ સુવાર્તાઓ અન્ય લોકોની પણ નોંધ કરે છે કે જેઓએ આ વાત પર ધ્યાન આપું હોય.

20 ત્યાં કેટલાક ગ્રીક લોકો પણ હતા. પાસ્ખાપર્વમાં જે લોકો યરૂશાલેમથી આવેલા હતા તે ભજન કરવા ગયા.
21 આ ગ્રીક લોકો ફિલિપ પાસે ગયા. (ફિલિપ ગાલીલના બેથસૈદાનો હતો.) ગ્રીક લોકોએ કહ્યું, “સાહેબ, અમારી ઈચ્છા ઈસુને મળવાની છે.”
22 ફિલિપે આવીને આન્દ્રિયાને કહ્યું. પછી આન્દ્રિયા અને ફિલિપ ગયા અને ઈસુને

કહ્યું.યોહાન ૧૨:૨૦-૨૨

ઈસુના સમયમાં ગ્રીકયહૂદીનો અવરોધ

કોઈ યહૂદી તહેવાર ગ્રીક (બિન-યહૂદીઓ) દ્વારા ઉજવવામાં આવે તેવું સાંભળ્યું ન હતું. તે સમયે યહૂદીઓ ગ્રીકો અને રોમનોને અશુદ્ધ માનતા હતા. ગ્રીક લોકો યહુદી ધર્મને તેમના અદ્રશ્ય ઈશ્વરને અને સંબંધિત તહેવારોને મૂર્ખામી માનતા હતા. તેથી યહૂદીઓ અને બિન-યહૂદીઓ લોકોએ કેટલીક દુશ્મનાવટની લાગણીઓ સાથે એક બીજાથી દૂર રહેવું પડ્યું.

જ્યોતી તમામ પ્રજાઓ માટે આવી રહી છે

પરંતુ, યશાયાહે ઘણા સમય પહેલા( ઈ.સ.પૂર્વે ૭૫૦) પરિવર્તનનું દર્શન દ્રષ્ટિગોચર કર્યું.

ઐતિહાસિક સમયરેખામાં યશાયા અને અન્ય હીબ્રુ ઋષિઓ (પ્રબોધકો)

તેમણે લખ્યું હતું:

દૂર દેશાવરના લોકો, ધ્યાન દઇને સાંભળો! હું જન્મ્યો તે પહેલાથી યહોવાએ મને બોલાવ્યો હતો, જ્યારે હું મારી માતાના ગર્ભમાં હતો ત્યારે જ તેણે મને નામ આપ્યું

હતું.યશાયાહ ૪૯:૧

5. હવે યહોવા જેમણે મને ગર્ભસ્થાનથી પોતાનો સેવક થવા માટે બનાવ્યો છે, તે કહે છે, “તું

  મારીપાસે યાકૂબને પાછો ફેરવી લાવ, ને ઇઝરાયલને મારી પાસે એકઠા કર”; (કેમ

  કે યહોવાનીદષ્ટિમાં હું માનપામેલો છું, ને મારા ઈશ્વર મારું સામર્થ્ય થયેલા છે).

 6. તે તો કહે છે, “તું યાકૂબનાં કુળોને ઊભાં કરવામાટે,તથાઇઝરાયલમાંના[નાશમાંથી]

  બચેલાઓનેપાછા લાવવા માટે મારો સેવક થાય, એ થોડું કહેવાય; માટે પૃથ્વીના છેડા સુધી

યશાયાહ ૪૯:૫-૬

યરૂશાલેમ, પ્રકાશી ઊઠ! તારા પર યહોવાનો મહિમા ઉદય પામ્યો છે ને તે ઝળહળી રહ્યો છે.
2 જુઓ, પૃથ્વી પર હજી અંધકાર છવાયેલો છે અને લોકો હજી ઘોર તિમિરમાં છે, પણ તારા પર યહોવા ઉદય પામે છે અને તેનો મહિમા તારા પર પ્રગટે છે.
3 પ્રજાઓ તમારા પ્રકાશ તરફ આવશે; તેમના પરાક્રમી રાજાઓ પણ તમારા ચળકતા ઉજાસને નિહાળવા આવશે.

યશાયાહ ૬૦:૧-૩

યશાયાહે ભવિષ્યવાણી કરી કે ઈશ્વરનો આવનાર ‘સેવક, જો કે યહૂદીઓથી (‘યાકૂબનું કુળ’), આવશે, જ્યારે તેનો ’પ્રકાશ પૃથ્વીના છેડા સુધી પહોંચશે ત્યારે બિનયહૂદ” (વિદેશી લોકો) માટે પણ તે ‘પ્રકાશરુપ’ બનશે. પરંતુ, સંકડો વર્ષોથી યહૂદીઓ અને વિદેશી લોકો વચ્ચેના અવરોધને કારણે આ કેવી રીતે શક્ય થઈ શકે?

ખજૂરીનો રવિવાર: તમામ લોકો માટે જ્યોતી આવી છે

પરંતુ આપણે જોઈએ છીએ કે તે ખજૂરીના રવિવારે ગ્રીક લોકો ઈસુને મળવા યરુશાલેમ જતા હતા. સુવાર્તા આગળ બતાવે છે:

23. ત્યારે ઈસુ તેઓને ઉત્તર આપે છે, “માણસના દીકરાને મહિમાવાન થવાની ઘડી આવી છે.

24. હું તમને ખચીત ખચીત કહું છું, જો ઘઉંનો દાણો જમીનમાં પડીને મરી નહિ જાય, તો તે એકલો રહે છે. પણ જો તે મરી જાય, તો તે ઘણાં ફળ આપે છે.

25. જે કોઈ પોતાના જીવ પર પ્રેમ રાખે છે, તે તેને ખુએ છે; અને જે આ જગતમાં પોતાના જીવ પર દ્વેષ કરે છે, તે અનંતજીવનને માટે તેને બચાવી રાખશે.

26. જો કોઈ મારી સેવા કરતો હોય, તો તેણે મારી પાછળ ચાલવું; અને જ્યાં હું છું ત્યાં મારો સેવક પણ હશે. જો કોઈ મારી સેવા કરતો હોય, તો પિતા તેને માન આપશે.

27. હવે મારો જીવ વ્યાકુળ થયો છે; હું શું કહું? હે પિતા, મને આ ઘડીથી બચાવો. પણ એ જ કારણને લીધે તો હું આ ઘડી સુધી આવ્યો છું.

28. હે પિતા, તમારા નામનો મહિમા [પ્રગટ] કરો.” ત્યારે એવી આકાશવાણી થઈ કે, “મેં તેનો મહિમા [પ્રગટ] કર્યો છે, અને ફરી કરીશ.”

29. ત્યારે જે લોકોએ પાસે ઊભા રહીને તે સાંભળ્યું હતું, તેઓએ કહ્યું, “ગર્જના થઈ.” બીજાઓએ કહ્યું, “દૂતે તેમની સાથે વાત કરી.”

30. ઈસુએ ઉત્તર આપ્યો, “એ વાણી મારે માટે નહિ, પણ તમારે માટે થઈ છે.

31. હવે આ જગતનો ન્યાય કરવામાં આવે છે. હવે આ જગતના અધિકારીને કાઢી નાખવામાં આવશે.

32. જો મને પૃથ્વી પરથી ઊંચો કરવામાં આવશે, તો હું સર્વને મારી તરફ ખેંચીશ.” 

33. પણ પોતાનું મૃત્યુ શી રીતે થવાનું છે, એ સૂચવીને તેમણે આ પ્રમાણે કહ્યું.

34. એ માટે લોકોએ તેમને ઉત્તર આપ્યો, “ખ્રિસ્ત સદા રહેશે, એમ અમે નિયમશાસ્‍ત્રમાંથી સાંભળ્યું છે; તો માણસનો દીકરો ઊંચો કરાવો જોઈએ, એમ તમે કેમ કહો છો? એ માણસનો દીકરો કોણ છે?”

35. ત્યારે ઈસુએ તેઓને કહ્યું, “હજી થોડીવાર તમારી પાસે પ્રકાશ છે. જ્યાં સુધી તમારી પાસે પ્રકાશ છે, ત્યાં સુધી ચાલો, રખેને તમારા પર અંધકાર આવી પડે. અને અંધકારમાં જે ચાલે છે તે પોતે ક્યાં જાય છે તે તે જાણતો નથી.

36. જ્યાં સુધી તમારી પાસે પ્રકાશ છે, ત્યાં સુધી પ્રકાશ પર વિશ્વાસ રાખો, જેથી તમે પ્રકાશના દીકરા થાઓ.” એ વાતો કહીને ઈસુ ચાલ્યા ગયા, અને તેઓનાથી સંતાઈ રહ્યા.

37. તેમણે આટલા બધા ચમત્કારો તેઓના જોતાં કર્યા હતા, તોપણ તેઓએ તેમના પર વિશ્વાસ કર્યો નહિ.

      38. યશાયા પ્રબોધકનું વચન પૂરું થાય કે, ‘પ્રભુ, અમને જે કહેવામાં આવ્યું છે તે કોણે માન્યું છે?

   અને પ્રભુનો હાથ કોની આગળ પ્રગટ થયેલો છે?’ યશાયા પ્રબોધકનું એ વચન પૂરુંથાય,

   39. માટે તેઓ વિશ્વાસ કરી શક્યા નહિ. કેમ કે યશાયાએ વળી કહ્યું હતું,

      40. “તેઓ આંખોથી ન જુએ, અને અંત:કરણથી ન સમજે, અને પાછા ન ફરે, અને હું તેઓને સારાં ન કરું, માટે તેમણે તેઓની આંખો આંધળી કરી છે, અને તેઓનાં મન જડ કર્યાં છે.”

     41. યશાયાએ તેમનો મહિમા જોયો તે કારણથી તેણે એ વાતો કહી, અને તે તેમને વિષે બોલ્યો.

     42. તોપણ અધિકારીઓમાંના પણ ઘણાએ તેમના પર વિશ્વાસ કર્યો; પણ રખેને ફરોશીઓ અમને સભાસ્થાનમાંથી કાઢી મૂકે [એવી બીકથી] તેઓએ તેમને કબૂલ ન કર્યા.

     43..કેમ કે ઈશ્વર તરફથી થતી પ્રશંસા કરતાં તેઓ માણસોના તરફથી થતી પ્રશંસાને વધારે ચાહતા હતા.

44. ત્યારે ઈસુએ પોકારીને કહ્યું, “મારા પર જે વિશ્વાસ રાખે છે, તે એકલા મારા પર નહિ, પણ જેમણે મને મોકલ્યો છે, તેમના પર વિશ્વાસ રાખે છે.

45. વળી જે મને જુએ છે, તે જેમણે મને મોકલ્યો છે તેમને જુએ છે.

46. જે કોઈ મારા પર વિશ્વાસ રાખે છે તે અંધારામાં ન રહે, માટે જગતમાં હું પ્રકાશરૂપે આવ્યો છું. 

47. જો કોઈ મારી વાતો સાંભળ્યા છતાં તેમને પાળતો નથી, તો હું તેનો ન્યાય કરતો નથી; કેમ કે હું જગતનો ન્યાય કરવા માટે નહિ, પણ જગતનો ઉદ્ધાર કરવા માટે આવ્યો છું. 

48. જે મારો અસ્વીકાર કરે છે, અને મારી વાતો માનતો નથી, તેનો ન્યાય કરનાર એક છે. જે વાત મેં કહી, તે જ છેલ્લે દિવસે તેનો ન્યાય કરશે. 

49. કેમ કે મેં મારા પોતાના તરફથી કહ્યું નથી. પણ મારે શું કહેવું, અને મારે શું બોલવું, એ વિષે જે પિતાએ મને મોકલ્યો છે તેમણે મને આજ્ઞા આપી છે. 

50. તેમની આજ્ઞા અનંતજીવન છે, એ હું જાણું છું. તે માટે જે કંઈ હું બોલું છું, તે જેવું પિતાએ મને કહ્યું છે તેવું જ હું બોલું છું.”

યોહાન ૧૨:૨૩-૫૦

ઈસુ ગ્રીક લોકોને સ્વીકારવા માટે ઉત્સુક હતા, અને તેમણે ‘બધા લોકો’ (ફક્ત યહૂદીઓ જ નહીં) દ્વારા પ્રકાશ જોવાની શરૂઆત જોઈ હતી. એવા લોકો માટે પણ કે જેમણે ઉચ્ચ સ્તરની આધ્યાત્મિક સિધ્ધિ પ્રાપ્ત કરી નથી, જેઓ પાપના ભાર હેઠળ દબાયેલા છે, અને માયાથી અંધ છે, હવે તે જ્યોતિ સુધી પહોંચી શક્યા કારણ કે તે ‘જગતના પ્રકાશ તરીકે આવ્યા હતા‘’    (કલમ. ૪૬), તે જ્યોતિ છે જે તમામ દેશ જાતિ ઉપર ચમકશે તેવી ભવિષ્યવાણી કરવામાં આવી હતી. જેઓ તેને જુએ છે તેઓ ‘જેણે તેને મોકલ્યો છે તેને જુવે છે ‘ (કલમ ૪૫) – તેઓ દેવત્વની અભિવ્યક્તિને જોશે.

ઈસુ: બીજ’  દ્વારા પ્રતીક (લિંગ)

ઈસુએ કહ્યું કે કેટલીક બાબતો સમજવી મુશ્કેલ છે. પ્રતીક, અથવા લિંગ, જે તેમણે તેમના પોતાના માટે વાપર્યું છે તે ‘બીજ’ હતું (કલમ ૨૪). શા માટે આ પ્રતીક? તે શિવના જ્યોતિર્લિંગમાંથી નીકળતા પ્રકાશના કીરણની તુલનામાં ખૂબ જ નાનું અને નજીવું લાગે છે. તેમણે ‘ઊંચકાઇ’ જવાની વાત કરી, જેના માટે સુવાર્તા સમજાવે છે કે તે વધસ્તંભ પર આવનાર મૃત્યુ  હતું. કેવી રીતે તેમનું મરણ પામવું મૃત્યુને પરાજિત કરશે? દેવતાઓ અને અસુરો વચ્ચેના અગાઉના તમામ મુકાબલાઓમાં, દેવતાઓ હંમેશા તેમના વિરોધીઓને યુદ્ધમાં જીતીને હરાવે છે, નહી કે મરવા દ્વારા

દુ:ખ સહન અઠવાડિયાના પ્રકાશને સમજવું

આને સમજવા માટે, આપણે આ અઠવાડિયામાં તેના ક્રમને અનુસરવાની જરુર છે. તે અઠવાડિયામાં બનેલી ઘટનાઓની ગતિવિધિ તેમણે પહેલેથી જ નક્કી કરી દીધી હતી, જેને ઘણીવાર કષ્ટમય અઠવાડિયું  કહેવામાં આવતું હતું, જેણે વિશ્વનો ઇતિહાસ બદલી નાખ્યો હતો. સુવાર્તામાં લખેલી આ દૈનિક ઘટનાઓએ પણ ઘણી ભવિષ્યવાણીઓ પૂરી કરી છે, અને તે વિશ્વની સર્જન પાછળની વાર્તા તરફ દોરી રહી છે. તે સ્પષ્ટ કરી રહ્યા હતા કે જેણે શરૂઆતમાં સૃષ્ટિની રચના કરી હતી તે જ તે છે જેમણે પોતાને પ્રકાશ તરીકે જાહેર કર્યા હતા.

આપણે આ રોજિંદા બનાવોને, અઠવાડિયાના દરેક દુ:ખ સહન કરવાના દિવસનો અભ્યાસ કરવા માટે સમયરેખા બનાવીને તેને અનુસરીશું.

કષ્ટમય સપ્તાહની ઘટનાઓ: દિવસ 1, રવિવાર

અઠવાડિયાના પહેલા દિવસે ખજુરીના રવિવારે તેમણે ત્રણ પ્રબોધકોની ત્રણ જુદી જુદી ભવિષ્યવાણીઓ પૂરી કરી. પ્રથમ, તેમણે ઝખાર્યાહની ભવિષ્યવાણી પ્રમાણે ગધેડા પર સવાર થઈને યરૂશાલેમમાં પ્રવેશ કર્યો. બીજું,તેમણે દાનિયેલની ભવિષ્યવાણી પ્રમાણે તે સમયમાં કર્યું. ત્રીજું, તેમણે વિદેશી લોકોમાં રસ લેવાનું શરૂ કર્યું, જે યશાયાહે ભાખ્યું હતું કે તે વિશ્વની તમામ પ્રજાઓને ફરીથી પ્રકાશિત કરશે, અને દુનિયાના બધા દેશોમાં પ્રકાશ ફ઼ેલાવશે.

આપણે આગળ જોઈશું કે તેઓ 2 દિવસે પૃથ્વીના સૌથી ધનિક મંદિરને કેવી રીતે બંધ કરે છે.

જીવન મુક્તા ઈસુ, મ્રુતકોના પવિત્ર શહેરમાં યાત્રા કરે છે

બનારસ સાત પવિત્ર શહેરો (સપ્ત પુરી) માં નું સૌથી પવિત્ર શહેર છે. તીર્થ-યાત્રા માટે દર વર્ષે દસ લાખથી પણ વધુ યાત્રાળુઓ આવે છે, જેઓમાંના ઘણા તેના સ્થાનને કારણે જીવન મુક્તા તરીકે આવે છે, (જ્યાં વરુણ અને આસિ નદીઓ ગંગામાં જોડાય છે), અને પૌરાણિક કથા તથા ઇતિહાસમાં તેનું ખાસ મહત્વ છે. આ બનારસ, વારાણસી, અવિમુક્ત અથવા કાશી (“પ્રકાશનું શહેર”) તરીકે પણ ઓળખાય છે, બનારસ એ સ્થળ છે કે જ્યાં શિવને પાપોની ક્ષમા મળી હતી.

વારાણસીમાં મણિકર્ણિકા ઘાટ પર મૃતકોના અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવતા હતા

કાશી ખંડ અનુસાર, (મુખ્ય યાત્રાધામો માટેની ‘પ્રવાસ માર્ગદર્શિકા’ પુરાણ) શિવે, ભૈરવના રૂપમાં અને બ્રહ્મા સાથેની ઉગ્ર દલીલમાં બ્રહ્માના શરીરના માથામાંથી એક ભાગ કાપી નાખ્યો. આ ભયંકર અપરાધને લીધે, તૂટેલું માથું જેમ તેના હાથમાં ચોંટી ગયુ હતું – તેમ તેનો દોષ તેનાથી દૂર થતો નહતો. શિવે/ભૈરવે પોતાને દોષથી મુક્ત થવા માટે ઘણાં સ્થળોએ મુસાફરી કરી (અને જોડાયેલ માથા સાથે) પરંતુ જ્યારે તે બનારસ આવ્યો ત્યારે જ તેના હાથમાંથી કાપાયેલું માથું દૂર થઈ ગયું. તેથી, શિવે અન્ય તમામ તીર્થો કરતાં બનારસની વધુ ઈચ્છા રાખી અને આજે બનારસમાં તેમને સમર્પિત ઘણાં તીર્થસ્થાનો અને લિંગો છે.

બનારસ: મૃતકોનું પવિત્ર શહેર

કાળ ભૈરવ એ શિવના ભયંકર ગુણોની અભિવ્યક્તિ છે, અને કાળ (સંસ્કૃત: काल) નો અર્થ ‘મૃત્યુ’ અથવા ‘કાળો’ હોઈ શકે છે. આ ભૈરવને બનારસમાં મરણનો સંરક્ષક બનાવે છે. યમ, મૃત્યુનો બીજો દેવ વારાણસીમાં પ્રવેશ કરવા માટે અસમર્થ છે. આમ ભૈરવ આત્માઓને ભેગા કરીને સજા કરવાની ભૂમિકા ભજવે છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે જે લોકો વારાણસીમાં મરે છે તેઓને ભૈરવ (ભૈરવી યાતના) નો સામનો કરવો પડશે.

તેથી બનારસ મરણ અને અંતિમ સંસ્કાર કરવા માટેનું એક શુભ સ્થળ છે કારણ કે ત્યાં મૃત્યુનો ખ્યાલ મજબૂતાઇથી જોવા મળે છે, અને તેથી ત્યાં મૃત્યુ અને સંસારથી મુક્તિની આશામાં વધારો થાય છે. ઘણા લોકો તેમના તરત થનાર મૃત્યુની અપેક્ષામાં વારાણસી આવે છે અને તેઓ ધર્મશાળામાં રાહ જુએ છે. આ અર્થમાં વારાણસી એ જીવનની યાત્રાનો અંતિમ મુકામ બને છે. બનારસમાં બે પ્રખ્યાત સ્મશાન ઘાટ છે, મણિકર્ણિકા અને હરીશ્ચંદ્ર. મણિકર્ણિકા એ બંનેમાં વધુ લોકપ્રિય છે, જેને મૃત્યુના પવિત્રસ્થાન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે નદીને કિનારે છે જ્યાં સ્મશાનમાં અગ્નિ સતત બળ્યા કરે છે. કોઈપણ દિવસે બનારસના ઘાટ પરથી 30000 જેટલા ભક્તો ગંગામાં સ્નાન કરી શકે છે.

તે પ્રમાણે, આખા ભારતમાંથી લોકોના ટોળા બનારસમાં મરી જવા માટે ઉમટે છે તેથી તેમના મૃત્યુ સમયે તેમને શિવ દ્વારા પુનર્જન્મના ચક્રને કેવી રીતે તોડી શકાય છે અને એમ મોક્ષ પ્રાપ્ત થાય, એની સૂચના પ્રાપ્ત કરવામાં આવે. ટૂંકમાં, બનારસ એ મ્રુત્યુ માટેનું પવિત્ર શહેર છે. પરંતુ એવું જ બીજું એક શહેર છે અને તે એટલું જ પવિત્ર છે જેટલું તે પ્રાચીન છે …

યરુશાલેમ: મૃત્યુ માટેનું પવિત્ર શહેર

યરુશાલેમ જે મ્રુત્યુ માટેનું બીજું પવિત્ર શહેર છે જેના વિશે જાણવું યોગ્ય છે. ત્યાં કબરમાં દટાવુ  શુભ માનવામાં આવે છે કારણ કે એવું માનવામાં આવે છે કે ત્યાં દફનાવવામાં આવેલા લોકો મૃત્યુમાંથી સજીવન થનાર પ્રથમ હશે, અને તેઓ મૃત્યુ પરની પકડમાંથી મુક્તિ મેળવશે. પરિણામે, સહસ્ત્રાબ્દિ માટે, યહુદીઓએ આવી રહેલા છુટકારાની અપેક્ષા રાખતાં ત્યાં દફન થવાની ઇચ્છા રાખી.

આધુનિક યરૂશાલેમમાં કબરો; મૃત્યુમાંથી છુટકારાની આશા

જે દિવસે ઈસુ આ પવિત્ર શહેરમાં આવ્યા, તે હવે ખજૂરીનો રવિવાર કહેવાય છે. જે રીતે તેમણે આમ કર્યું, અને તે સમયે તેઓ જીવનમુક્તા બન્યા (જીવન દરમિયાન પણ મૃત્યુમાંથી છુટકારો પામ્યા). પરંતુ તે ફક્ત તેમના પોતાના માટે જ જીવમુક્તા નહોતા, પણ તેમનો તમારા અને મારા માટે પણ જીવનમુક્તા બનવાનો હેતું હતો. આપણે શીખ્યા છીએ કે લાજરસને જીવંત કર્યા પછી, તે મ્રુત્યુના પવિત્ર શહેરમાં પહોંચ્યા અને તેમણે તે કેવી રીતે તે કર્યું. સુવાર્તા વર્ણવે છે:

ઈસુ રાજા તરીકે યરૂશાલેમ આવે છે

12. બીજે દિવસે પર્વમાં આવેલા ઘણા લોકોએ સાંભળ્યું કે, ઈસુ યરુશાલેમ આવે છે; 

13. ત્યારે ખજૂરીની ડાળીઓ લઈને તેઓ તેમને મળવાને બહાર આવ્યા. તેઓએ પોકારીને કહ્યું,  “હોસાન્‍ના;  પ્રભુને નામે ઇઝરાયલના જે રાજા આવે છે, તેમને ધન્ય છે!” 

14. ઈસુને એક ગધેડાનો વછેરો મળી આવ્યો, અને તેના પર તે બેઠા. જેમ લખેલું છે તેમ, એટલે કે,

15. “ઓ સિયોનની દીકરી, ગભરાઈશ નહિ. જો, તારો રાજા ગધેડાના વછેરા પર બેસીને આવે છે.”

      16. પ્રથમ તેમના શિષ્યો એ વાતો સમજ્યા ન હતા, પણ ઈસુ મહિમાવાન થયા, ત્યારે તેઓને યાદ આવ્યું કે, તેમના સંબંધી એ વાતો લખેલી છે, અને તે જ પ્રમાણે તેઓએ તેમને માટે કર્યું હતું.

17. તેમણે લાજરસને કબરમાંથી બોલાવ્યો, અને મરી ગયેલાંઓમાંથી ઉઠાડયો, તે વખતે જે લોકો તેમની સાથે હતા, તેઓએ સાક્ષી આપી. 

18. તેમણે એ ચમત્કાર કર્યો હતો એવું તેઓએ સાંભળ્યું હતું, તે કારણથી પણ લોકો તેમને મળવા ગયા. 

19. તે માટે ફરોશીઓએ અંદરોઅંદર કહ્યું, “જુઓ, તમારું તો કંઈ વળતું નથી; જુઓ આખું જગત તેમની પાછળ ગયું છે.”

યોહાન ૧૨:૧૨-૧૯

જે બન્યું તેની સંપૂર્ણ કદર કરવા માટે, આપણે પ્રાચીન હીબ્રુ રાજાના રિવાજો વિશે હીબ્રુ વેદોએ શું ભાખ્યું હતું તે સમજવાની જરૂર છે.

દાઉદનો અશ્વમેધ યજ્ઞ વિધિ  

પૂર્વજોના રાજા દાઉદ (ઈ સ પૂર્વે 1000) થી પ્રારંભ કરીને, હીબ્રુ રાજા દરેક વર્ષે તેમના રાજાશાહી ઘોડાને પવિત્ર શહેર યરૂશાલેમમાં શોભાયાત્રા માટે દોરી જતા. જો કે પ્રાચીન વેદિક અશ્વમેધ/અશ્વમેધ યજ્ઞ ના ઘોડાના બલિદાન કરતાં સ્વરુપ અને પ્રક્રિયામાં ભિન્ન હોવા છતાં, તેમનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર એક જ હતો – તેમના તાબેદાર રાજાઓ અને અન્ય શાસકોને તેમનું શાહી સાર્વભૌમત્વ સાબિત કરવાનો.

ઝખાર્યાહ, કે જેમણે આવનાર રાજાના નામની ભવિષ્યવાણી કરી હતી, તેમણે પણ ભવિષ્યવાણી કરી હતી કે આ આવનાર રાજા યરૂશાલેમમાં પ્રવેશ કરશે, જેઓ શાહી ઘોડાને બદલે ગધેડા પર બેસશે. વિવિધ હીબ્રુ ઋષિઓએ આ અત્યંત અસામાન્ય ઘટનાના જુદા જુદા પાસાંઓને જોયા.

ઝખાર્યા અને અન્ય લોકો જેમણે યરૂશાલેમમાં આવનાર રાજાના પ્રવેશને અગાઉથી નીહાળ્યું હતું

ઉપર સુવાર્તામાં નોંધવામાં આવેલ ઝખાર્યાની ભવિષ્યવાણીના એક ભાગની નીચે લીટી દોરવામાં આવી છે. ઝખાર્યાની સંપૂર્ણ ભવિષ્યવાણી આ પ્રમાણે હતી:

સિયોનના રાજાનું આગમ

  ૯. હે સિયોનની પુત્રી, બહુ આનંદ કર; હે યરુશાલેમની પુત્રી, જયપોકાર કર. જો, તારો રાજા   તારી પાસે આવે છે: તે ન્યાયી તથા તારણ સાધનાર છે. [તે] નમ્ર [છે] , અને ગધેડા પર, હા, ખોલા એટલે ગધેડીના વછેરા પર સવાર થઈને [આવે છે].

10. હું એફ્રાઈમમાંથી રથને, તથા યરુશાલેમમાંથી ઘોડાને નાબૂદ કરીશ, ને યુદ્ધધનુષ્યને

 કાપી નાખવામાં આવશે; અને તે [સર્વ] પ્રજાઓને શાંતિનો બોધ કરશે; અને  તેનું રાજ્ય

  સમુદ્રથી સમુદ્ર સુધી તથા નદીથી પૃથ્વીના‌ છેડા સુધી થશે.”

  11. તારે વિષે પણ [પ્રભુ આ પ્રમાણે કહે છે,] “તારી સાથે [કરેલા]

  કરારના રક્તને લીધે મેં તારા બંદીવાનોને પાણી વગરના ખાડામાંથી બહાર કાઢીને મોકલી દીધા છે.

   ઝખાર્યા ૯: ૯-૧૧

ઝખાર્યાએ આવનાર રાજાની ભવિષ્યવાણી કરી હતી કે તે બીજા રાજાઓથી અલગ હશે. તે ‘રથો’, ‘યુદ્ધ ઘોડાઓ’ અને ‘યુદ્ધ ધનુષ’ નો ઉપયોગ કરીને રાજા બનશે નહીં. હકીકતમાં આ રાજા આ શસ્ત્રોને નાબુદ કરશે અને તેના બદલે ‘રાષ્ટ્રોમાં શાંતિની ઘોષણા’ કરશે. જો કે, આ રાજાએ હજી પણ એક દુશ્મનને — સૌથી મોટા દુશ્મનને હરાવવો પડશે.

આ બાબત સ્પષ્ટ થાય છે કે જ્યારે આપણે સમજીએ છીએ કે આ રાજાએ કઇ બાબતનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. સામાન્ય રીતે, એક રાજાનો દુશ્મન એ વિરોધી રાષ્ટ્રનો બીજો રાજા, અથવા અન્ય સૈન્ય હોય છે, અથવા તેના લોકો તરફ઼થી બળવો થાય, અથવા લોકો જે તેની વિરુદ્ધ હોય છે તે હોય. પરંતુ પ્રબોધક ઝખાર્યાહે લખ્યું છે કે રાજાએ ‘ગધેડા’ દ્વારા જાહેર કર્યું કે, પાણી વગરના ખાડામાંથી તે કેદીઓને મુક્ત કરશે (કલમ 11). આ ‘ખાડો’ એ કબર અથવા મૃત્યુનો ઉલ્લેખ કરવાની હિબ્રુ રીત હતી. આ આવનાર રાજા કેદીઓને મુક્ત કરશે, કે જેઓ સરમુખત્યારો, ભ્રષ્ટ રાજકારણીઓ, દુષ્ટ રાજાઓ અથવા જેલમાં ફસાયેલાઓ ન હતા, પણ જેઓ મૃત્યુના ‘કેદીઓ’ હતા તેમને મુક્ત કરશે.

જ્યારે લોકોને મૃત્યુથી બચાવવાની વાત કરીએ છીએ ત્યારે આપણે તેનો અર્થ કોઇક વ્યક્તિના મૃત્યુનો કેવળ વિલંબ કરવો તે થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે,આપણે ડૂબતા વ્યક્તિને બચાવવા, અથવા કોઈનું જીવન બચાવવા માટે દવા પૂરી પાડીએ છીએ. આ ફક્ત મૃત્યુને મુલતવી રાખે છે કારણ કે ‘બચેલી’ વ્યક્તિ પછીથી મરી જવાની છે. પરંતુ ઝખાર્યા લોકોને ‘મૃત્યુથી’ બચવા વિશે ભવિષ્યવાણી કરી રહ્યા ન હતા, પરંતુ મૃત્યુની જ઼ંજ઼ીરમાં જકડાયેલા લોકોને – કે જેઓ પહેલાથી મૃત:પ્રાય સ્થિતીમાં છે તેમને બચાવવા વિશે વાત કરી રહ્યા હતા. ઝખાર્યાએ કરેલી ભવિષ્યવાણી મુજબ રાજા, જે ગધેડા પર સવાર થઈને આવે છે, તે સ્વયં મૃત્યુનો સામનો કરશે અને મૃત્યુને પરાજિત કરશે -અને તેમાંથી કેદીઓને મુક્ત કરશે.

ખજૂરીના રવિવારે ઈસુમાં ભવિષ્યવાણીની પરિપૂર્ણતા

ઈસુએ એ દિવસે યરૂશાલેમમાં પ્રવેશ કરીને હીબ્રુ શાહી ‘અશ્વમેધ’ યજ્ઞના જુલુસનો વિલય ઝખાર્યાહની ભવિષ્યવાણી સાથે કર્યો, હવે આ દીવસ ખજૂરીના રવિવાર તરીકે ઓળખાય છે. યુદ્ધના ઘોડાને બદલે તેઓ ગધેડા પર સવાર થઇને આવ્યા. લોકોએ ઇસુને માટે આપણી પવિત્ર ગીતા (ગીતશાસ્ત્ર) માંથી આ ગીત ગાયું કે જે દાઉદ માટે ગાયું હતું:

25 હે યહોવા, તમે હવે દયા કરીને તારણ આપો; હે યહોવા, હવે તમે દયા કરીને ક્ષેમકુશળ રાખજો.

26 યહોવાને નામે જે આવે છે તેને ધન્ય છે; યહોવાના મંદિરમાંથી અમે તમને આશીર્વાદ આપ્યો છે.

27 યહોવા તે જ ઈશ્વર છે, તેમણે આપણને અજવાળું આપ્યું છે; વેદીનાં શિંગોની સાથે

દોરડાંથી બલિદાનને બાંધો.

ગીતશાસ્ત્ર ૧૧૮: ૨૫-૨૭

લોકોએ આ પ્રાચીન ગીત તેમના માટે ગાયું કારણ કે તેઓ જાણતા હતા કે ઈસુએ લાજરસને ઉઠાડ્યો છે, અને તેઓએ યરૂશાલેમમાં તેમના આવવાની અપેક્ષા રાખી હતી. તેઓ મોટેથી પોકારી ઉઠ્યા, ‘હોસાન્ના’ એટલે કે ‘બચાવ’, જે બીલકુલ ગીતશાસ્ત્ર ૧૧૮:૨૫ માં ઘણા સમય પહેલા લખાયા મુજબ હતું. ઈસુ તેમને શેનાથી બચાવવા જઇ રહ્યા હતા? પ્રબોધક ઝખાર્યાએ પહેલેથી જ આપણને કહ્યું હતું- મૃત્યુથી જ. ઈસુએ તેઓના મ્રુત્યુ પામેલાઓના પવિત્ર શહેરમાં ગધેડા પર પ્રવેશીને પોતાને રાજા તરીકે ઘોષિત કર્યા તે કેટલું યોગ્ય છે.

ઈસુ દુ:ખથી રડી પડે છે

ખજૂરી રવિવારે જ્યારે ઈસુએ યરુશાલેમમાં પ્રવેશ કર્યો (જેને વિજયવંત પ્રવેશ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ત્યારે ધાર્મિક આગેવાનોએ તેનો વિરોધ કર્યો. ઈસુએ તેમના વિરોધનો પ્રતિસાદ આપ્યો તેની સુવાર્તાઓમાં નોંધ કરેલ છે.

41. તે પાસે આવ્યા ત્યારે શહેરને જોઈને તેમણે તેને માટે રડીને કહ્યું,

42.“જો તેં, હા તેં, [તારી] શાંતિને લગતાં જે વાનાં છે તે આજે જાણ્યાં હોત તો કેવું સારું! પણ હમણાં તેઓ તારી આંખોથી ગુપ્ત રખાયેલાં છે.

43. કેમ કે તારા ઉપર એવા દિવસો આવી પડશે કે જ્યારે તારા વૈરીઓ તારી સામા પાળ બાંધશે, તને ઘેરી લઈને ચારે તરફથી તને સંકડાવશે,

44. તેઓ તને તથા તારામાં વસતાં તારાં છોકરાંને જમીન પર પછાડી નાખશે. અને તેઓ તારામાં એક પથ્થર પર બીજો પથ્થર રહેવા દેશે નહિ. કેમ કે તારી કૃપાદષ્ટિનો સમય તેં જાણ્યો નહિ.”

લુક ૧૯: ૪૧–૪૪

ઈસુએ કહ્યું કે આગેવાનોએ ’આ દિવસને’ ‘ઈશ્વરના આગમનના સમય‘ તરીકે ઓળખવો જોઈતો હતો.

તેનો અર્થ શું હતો? તેઓ શું ચુકી ગયા?

તેઓએ તેમના વેદોમાં 537 વર્ષ પહેલાં દાનિયેલ દ્વારા કરાયેલી ‘સિત્તેર અઠવાડીયાંની’ કોયડારુપ ભવિષ્યવાણીને ચુકી ગયા હતા. સિત્તેર અઠવાડિયા માટેની કરાયેલ આ ભવિષ્યવાણીમાં, પાંચસો વર્ષ પહેલાં આ એક દિવસે રાજાના આગમનની આગાહી કરવામાં આવી હતી.

દાનિયેલના સિત્તેર અઠવાડિયા તેમના આવવાના દિવસની આગાહી કરે છે

ખજૂરીનો રવિવાર શુભ હતો કે જ્યારે ઝખાર્યાની ભવિષ્યવાણી (મૃત્યુને હરાવવા ગધેડા પર આવતા રાજા વિશે) અને દાનિયેલની ભવિષ્યવાણી બંન્ને તે જ દિવસે અને તે જ શહેર યરૂશાલેમ માટે – જે મ્રુતકોનું પવિત્ર શહેર હતું તે સંબંધી પુર્ણ થઇ.

રાષ્ટ્રોમાં આપણા માટે

બનારસ એ મ્રુતકોનું તીર્થ યાત્રા સ્થળ એક પવિત્ર શહેર હોવાથી શુભ સ્થળ મનાય છે. યાત્રાળુઓ ઉપર આશીર્વાદ ત્યારે જ આવે છે જો તેઓ ઉપર વર્ણવેલ ભૈરવની કથાના સ્થાન પર આવે. આથી જ તેનું બીજું નામ કાશી, પ્રકાશનું શહેર છે.

ઈસુ આપણા જીવન મુક્તા તરીકે તેઓ એક અલગ પ્રકારે છે કે જ્યારે યરૂશાલેમમાં મૃત્યુ પરની તેમની જીત, તેમના મતે, યરુશાલેમ બહાર સર્વ દેશોમાં આગળ ફ઼ેલાશે.

કેમ?

કારણ કે તેમણે પોતાને જગતના અજવાળા’ તરીકે જાહેર કર્યા હતા, જેમનો વિજય યરુશાલેમથી તમામ દેશો સુધી જાહેર થશે – જ્યાં તમે અને હું રહીએ છીએ ત્યાં પણ. ઈસુની જીત’ દ્વારા આશિર્વાદીત થવા માટે આપણે યરૂશાલેમની યાત્રા કરવા જવાની જરુર નથી. આપણે જોઈએ છીએ કે તે અઠવાડિયા દરમ્યાનની ઘટનાઓ મૃત્યુ સામેની તેમની લડતમાં કેવી રીતે દોરી જાય છે.

ખ્રિસ્તનુ આગમન: ‘સાત’ ના ચક્રમાં

પવિત્ર શબ્દ સાત

સાત એ એક શુભ નંબર છે જે નિયમિતપણે પવિત્રની સાથે સંકળાયેલ છે. વિચારો કે સાત પવિત્ર નદીઓ છે: ગંગા, ગોદાવરી, યમુના, સિંધુ, સરસ્વતી, કાવેરી અને નર્મદા.

સાત પવિત્ર સ્થળો સાથે સાત પવિત્ર શહેરો (સપ્ત પુરી) છે. સાત તીર્થ સ્થળો છે:

1. અયોધ્યા (અયોધ્યા પુરી),

2. મથુરા (મધુરા પુરી),

3.  હરિદ્વાર (માયા પુરી),

4. વારાણસી (કાશી પુરી),

5. કાંચીપુરમ (કાંચી પુરી),

6. ઉજ્જૈન (અવંતિકા પુરી),

7. દ્વારકા (દ્વારકા પુરી)

બ્રહ્માંડશાસ્ત્રમાં વિશ્વ સાત ઉપલા અને સાત નીચલા લોક ધરાવે છે. વિકિપીડિયા જણાવે છે કે

… ત્યાં ૧૪ પ્રકારના લોક છે, સાત ઉપર છે (વ્યાહર્તિય) અને સાત નીચે (પેટાળમાં), જેમ કે ભુ, ભુવા, સ્વર, મહાસ, જન, તપ અને સત્ય ઉપર છે અને અટલા, વિટલા, સુતાલા, રસતલા, તાલતલા, મહાતલા, પાતાળ ..

ચક્રના વિદ્યાર્થીઓ નિયમિતપણે આપણા શરીરમાં સાત ચક્ર સ્થળો વિષે જણાવે છે

1. મૂલધારા 2. સ્વાધિસ્થાન 3. નાભિ-મણિપુરા 4. અનહતા 5. વિશુદ્ધિ 6. અજના
7. સહસા

હિબ્રુ વેદમાં પવિત્ર ‘સાત’

ત્યારથી નદીઓ, તીર્થો, વ્યહર્તીઓ, પાતાળો અને ચક્રો ‘સાત’ દ્વારા પૂર્ણ થાય છે, એ આશ્ચર્યજનક વાત નથી કે સાત નો ઉપયોગ હિબ્રુ વેદોમાં ખ્રિસ્તના આવવાની ભવિષ્યવાણી માટે પણ કરવામાં આવ્યો હતો. હકીકતમાં, પ્રાચીન ઋષિઓ તેમના આગમનને નિર્દેશ કરવા માટે સાતના સાત ચક્રનો ઉપયોગ કરતા હતા. આપણે આ ‘ સાત સપ્તાહ’ ના ચક્રને ખુલ્લો કરીશુ, પરંતુ પહેલા આ પ્રાચીન હીબ્રુ પ્રબોધકોની થોડી સમીક્ષા કરીશું.

જો કે સેંકડો વર્ષોથી એક બીજાથી છૂટા પડ્યા હોવા છતાં, એકબીજા વચ્ચે માનવ સમન્વય બનાવવાનું અશક્ય બનાવ્યું હતું, તેમની ભવિષ્યવાણી આવનાર ખ્રિસ્ત પર કેન્દ્રિત છે. યશાયાહે આ વિષયને શરૂ કરવા માટે ડાળી ના ચિન્હનો ઉપયોગ કર્યો હતો. ઝખાર્યાએ ભવિષ્યવાણી કરી કે આ ડાળીનું નામ યહોશુઆ (ગુજરાતીમાં ઈસુ) રાખવામાં આવશે. હા, ઈસુ આ પ્રુથ્વી પર આવ્યા તેના ૫૦૦ વર્ષ પૂર્વે ખ્રિસ્તના નામની ભવિષ્યવાણી કરવામાં આવી હતી.

દાનિયેલ પ્રબોધક– અંક સાત માં

હવે દાનિયલ સંબંધી. તે બેબીલોનમાં દેશનિકાલ તરીકે રહ્યા, બેબીલોન અને ઇરાની સરકારોમાં એક શક્તિશાળી અધિકારી હતા- અને એક હિબ્રુ પ્રબોધક હતા.

દાનિયેલને હિબ્રુ વેદના અન્ય પ્રબોધકો સાથે સમયરેખામાં બતાવવામાં આવ્યા છ

તેમના પુસ્તકમાં, દાનિયલને નીચેનો સંદેશ મળ્યો:

21 હા, હું પ્રાર્થના કરતો હતો તે દરમિયાન  ગાબ્રિયેલ એટલે જે માણસને મેં સંદર્શનમાં પ્રથમ જોયો હતો, તેણે [પ્રભુની] આજ્ઞાથી વેગે ઊડી આવીને આશરે સાંજના અર્પણની વેળાએ મને સ્પર્શ કર્યો. 

22 તેણે મને સમજણ પાડી, ને મારી સાથે વાત કરીને કહ્યું, “હે દાનિયેલ, હું હમણાં તને બુદ્ધિ તથા સમજશક્તિ આપવા માટે આવ્યો છું.

23 તેં વિનંતી કરવા માંડી તે વખતે પ્રભુની આજ્ઞા થઈ તેથી તને માહિતી આપવા માટે હું આવ્યો છું; કેમ કે તું અતિ પ્રિય છે; માટે તું આ વાતનો વિચાર કર, ને સંદર્શન સમજ.

24 અપરાધ બંધ પાડવાને, પાપનો અંત લાવવાને, ને દુરાચરનું પ્રાયશ્ચિત કરવાને, ને સદાકાળનું ન્યાયીપણું દાખલ કરવાને, ને સંદર્શન તથા ભવિષ્યવાદ પર સિક્કો મારીને નક્કી કરવાને, તારા લોકોને શિર તથા તારા પવિત્ર નગરને શિર સિત્તેર અઠવાડિયાં નિર્માણ કરેલાં છે. 

25 એ માટે જાણ તથા સમજ કે, યરુશાલેમની મરામત કરવાનો તથા તેને [ફરી] બાંધવાનો હુકમ પ્રગટ થયાના વખતથી તે અભિષિક્ત સરદારના વખત સુધીમાં સાત અઠવાડિયાં વીતશે. અને બાસઠ અઠવાડિયામાં, શેરીઓ તથા ખાઈસહિત, અંધાધૂંધીના સમયોમાં પણ તે ફરીથી બંધાશે. 

26 એ બાસઠ અઠવાડિયાં પછી અભિષિક્ત [સરદાર] કાપી નંખાશે, ને તેનું કંઈ પણ રહેશે નહિ.

દાનિયલ ૯: ૨૧-૨૬એ

આ એક ‘અભિષિક્ત’ સંબંધીની ભવિષ્યવાણી છે  (= ખ્રિસ્ત = મસિહા)  કે જેમના વીશે ભવિષ્ય ભાખવામાં આવ્યું છે કે તે ક્યારે આવશે. તેની તેની શરૂઆત ‘યરૂશાલેમને પુન:સ્થાપિત કરવા અને ફરીથી તેનું નિર્માણ કરવાના આદેશથી થશે. જો કે દાનિયલને આ સંદેશ આપવામાં આવ્યો હતો અને આ સંદેશ લખ્યો હતો (ઇસ. પુર્વ ૫૩૭ ની સાલમાં) તે આ ઉલટી ગણતરીની શરૂઆત જોવા માટે જીવતો ન રહ્યો.

યરુશાલેમને પુન:સ્થાપિત કરવાનું ફ઼રમાન

પરંતુ  નહેમ્યાહ જે , દાનિયેલના લગભગ સો વર્ષ પછી આવ્યા હતા, જેઓએ આ ગણતરીની શરૂઆત થતી જોઈ. તેઓ તેમના પુસ્તકમાં લખે છે કે

1 આર્તાહશાસ્તા રાજાને વીસમે વર્ષે નીસાન માસમાં તેમની આગળ દ્રાક્ષારસ હતો, તે સમયે મેં તે દ્રાક્ષારસ લઈને રાજાને આપ્યો. હું કદી એ પહેલાં તેમની હજૂરમાં ઉદાસ થયો નહતો. 

2 રાજાએ મને પૂછ્યું, “તું માદો નથી તેમ છતાં તારું મો કેમ ઉદાસ છે? એ તો મનના ખેદ વગર બીજું કંઈ નથી.” ત્યારે હું બહું જ ડરી ગયો. 

3 મેં રાજાને કહ્યું, “રાજાજી, ચિરંજીવ રહો.  જે નગર મારા પિતૃઓની કબરોનું સ્થાન છે તે ઉજ્જડ પડ્યું છે, ને તેના દ્વાર અગ્નિથી ભસ્મ થઈ ગયાં છે. તેથી મારો ચહેરો ઉદાસ કેમ ન હોય?” 

4 રાજાએ મને પૂછ્યું, “તારી અરજ શી છે?” ત્યારે મેં આકાશના ઈશ્વરની પ્રાર્થના કરી.

5 મેં રાજાને કહ્યું, “જો આપની મરજી હોય, અને જો આપના સેવક પર આપની કૃપાર્દષ્ટિ હોય, તો યહૂદિયાના જે નગરમાં મારા પિતૃઓની કબરો છે ત્યાં મને જવા દો, જેથી હું તે ફરીથી બાંધું.”

6 રાજાએ મને પૂછ્યું, (રાણી પણ રાજાની પાસે જ બેઠેલી હતી), તને ત્યાં જતાં કેટલો વખત લાગશે? અને તું ક્યારે પાછો આવશે?” મેં રાજાની સાથે અમુક મુદત ઠરાવી. ત્યાર પછી રાજાએ મને કૃપા કરીને જવા દીધો.

નહેમ્યાહ ૨:૧-૬

 પછી હું યરુશાલેમ આવ્યો, અને ત્રણ દિવસ ત્યાં રહ્યો.

નહેમ્યાહ ૨:૧૧

“યરૂશાલેમને પુન:સ્થાપિત કરવુ અને ફરીથી બાંધવુ” તેવા તેના હુકમનામાની નોંધ કરે છે, કે જે વીશે દાનિયલે ભવિષ્યવાણી કરી હતી કે જ્યાંથી ઉલટી ગણતરી શરૂ થશે. તે ઇરાનના સમ્રાટ આર્તાહશાસ્તાના ૨૦મા વર્ષમાં બન્યુ હતું, તેમના શાસનની શરૂઆત ઇસ પુર્વ ૪૬૫ ની સાલમાં થઇ જે ઇતિહાસમાં જાણીતી છે. આમ તેમના ૨૦ મા વર્ષમાં એટલે કે ઇસ પુર્વ ૪૪૪ માં આ હુકમનામું બહાર પાડશે. દાનિયેલના લગભગ સો વર્ષ પછી, ઇરાની સમ્રાટે પોતાનો હુકમ જારી કર્યો, કે જ્યાંથી ખ્રિસ્તના આવવાની ઊલટી ગણતરી શરૂ કરાય.

રહસ્યમય અંક સાત

દાનિયેલની આગાહીએ સંકેત આપ્યો હતો કે “સાત’ ના ’ સાત’અને બાસઠ ‘ સાત’ પછી ખ્રિસ્ત પ્રગટ થશે.

 ‘સાત’ એટલે શું?

મૂસાના નિયમ  માં સાત વર્ષના ચક્રનો સમાવેશ થાય છે. દર ૭ મા વર્ષે જમીનને ખેતીથી આરામ આપવો કે જેથી જમીન ફરી ભરપૂરી પ્રાપ્ત કરી શકે.તેથી ‘સાત’ એ ૭-વર્ષનું ચક્ર છે. તેને ધ્યાનમાં રાખીને આપણે જોઈએ તો ઉલટી ગણતરી બે ભાગમાં થાય છે. પ્રથમ ભાગમાં ‘સાત સપ્તાહ  અથવા સાત ૭-વર્ષનો સમયગાળો હતો. આ, ૭ *૭  = ૪૯ વર્ષો, જેમાં યરૂશાલેમને ફરીથી બાંધવામાં આવ્યુ. ત્યારબાદ બાંસઠ સપ્તાહ આવે છે, તેથી કુલ ઉલટી ગણતરી               ૭ * ૭ + ૬૨ * ૭ = ૪૮૩ વર્ષ હતી. આ આદેશની શરૂઆતથી તે ખ્રિસ્ત પ્રગટ થાય ત્યાં સુધી ૪૮૩ વર્ષ હશે.

૩૬0-દિવસનું વર્ષ

આપણે પચાંગમાં એક નાનો મેળ બેસાડવો પડશે. ઘણા પૂર્વજના લોકોએ કર્યું તેમ, પ્રબોધકોએ ૩૬0 દિવસનો વર્ષ તરીકે ઉપયોગ કર્યો. કેલેન્ડરમાં ‘વર્ષ’ની લંબાઈને નિયુક્ત કરવાની વિવિધ રીતો છે. પશ્ચિમી પચાંગ (સૌર ચક્ર પર આધારિત) ૩૬૫.૨૪ દિવસો લાબું છે, મુસ્લિમ પચાંગ ૩૫૪(ચંદ્રના ચક્રના આધારે) દિવસ લાંબું છે. દાનિયેલે જેનો ઉપયોગ કર્યો તે ૩૬૦ દિવસો કરતા અડધો હતો તેથી ૪૮૩ ‘૩૬૦-દિવસ એ  વાસ્તવમાં ૪૮૩ * ૩૬0 / ૩૬૫.૨૪ = ૪૭૬ સૌર વર્ષ છે.

વર્ષમાં ખ્રિસ્તના આગમનની આગાહી

ખ્રિસ્તના આગમનની આગાહી કરવામાં આવી તેની આપણે હવે ગણતરી કરી શકીએ છીએ. આપણે  ઈ.સ.પૂર્વ થી ‘ઈ.સ.ના યુગમાં જઈએ તો ફક્ત 1 વર્ષ સાથે ઇ.સ પુર્વે ૧-ઈ.સ ૧(ત્યાં કોઈ ‘શૂન્ય વર્ષ નથી). અહીં ગણતરી આપી છે.

પ્રારંભ વર્ષઇ.સ પુર્વે ૪૪૪ (આર્તાહશાસ્તાનું ૨0 મું વર્ષ)
સમયની લંબાઈ૪૭૬ સૌર વર્ષ
આધુનિક કેલેન્ડરમાં અપેક્ષિત આગમન(-૪૪૪ + ૪૭૬ + ૧) (‘+૧’ કારણ કે ત્યાં ઈ.સ. ૦ નથી) = ૩૩
અપેક્ષિત વર્ષઈ.સ. ૩૩

    ખ્રિસ્તના આવવાના સુધીની આધુનિક પંચાગની ગણતરીઓ

નાઝરેથના ઈસુ યરૂશાલેમમાં ગધેડા પર સવારી થઈને આવ્યા તે દિવસ ખજુરીના રવિવાર તરીકે એક ઉજવણીનો દીવસ બની ગયો. તે દિવસે જ તેમણે પોતાની જાતને ખ્રિસ્ત તરીકે ઘોષિત કરી અને યરૂશાલેમમાં પ્રવેશ કર્યો. આગાહી મુજબ-તે વર્ષ ઇ.સ ૩૩ હતું.

દાનિયેલ અને નહેમ્યાહ પ્રબોધકો, એક બીજાને જાણી શક્યા નહતા, કારણ કે તેઓ બંન્ને વચ્ચે ૧૦૦ વર્ષનો સમયગાળો હતો, ઈશ્વર દ્વારા એક એવું સંકલન કરવામાં આવ્યું ને ભવિષ્યવાણીઓ પ્રાપ્ત થઇ ને તેમ ખ્રિસ્તને પ્રગટ થવાની ઉલટી ગણતરીને ગતિમાં મુકવમાં આવી. દાનિયેલના ‘સાત’ અઠવાડીયાંનું દર્શન પ્રાપ્ત થયાના ૫૩૭ વર્ષો પછી, ઈસુએ ખ્રિસ્ત તરીકે યરૂશાલેમમાં પ્રવેશ કર્યો. ખ્રિસ્તના નામની ઝખાર્યાહની ભવિષ્યવાણીની સાથે, આ પ્રબોધકોએ આશ્ચર્યજનક આગાહીઓ લખી કે જેથી સર્વ ઈશ્વરની યોજનાને પ્રગટ થતી જોઈ શકે.

આ ‘ખાસ દિવસ’ ના આગમનની આગાહી

પ્રવેશના વર્ષની આગાહી કર્યાના સેંકડો વર્ષ પહેલાં તે બન્યું હતુ, જે આશ્ચર્યજનક છે. પરંતુ તેઓએ આ દીવસ માટેની પણ આગાહી કરી હતી.

દાનિયેલે ખ્રિસ્તના પ્રગટ થવા પહેલાં ૩૬૦-દિવસના વર્ષનો ઉપયોગ કરીને ૪૮૩ વર્ષની આગાહી કરી હતી. તે પ્રમાણે, દિવસોની સંખ્યા આ પ્રમાણે છે:

૪૮૩ વર્ષ * ૩૬૦  દિવસ/વર્ષ = ૧૭૩૮૮૦ દિવસ

આજના આધુનિક આંતરરાષ્ટ્રીય કેલેન્ડરની દ્રષ્ટિએ ૩૬૫.૨૪૨૨ દિવસ/વર્ષ સાથે ૨૫ વધારાના દિવસ બરાબર ૪૭૬ વર્ષ છે. (૧૭૩૮૮૦/૩૬૫.૨૪૨૧૯૮૭૯ = ૪૭૬ બાકી ઉપરના ૨૫)

રાજા આર્તાહશાસ્તાએ યરૂશાલેમની પુન:સ્થાપના માટે હુકમ આપ્યો:

વીસમા વર્ષે નિસાન મહિનામાં…

નહેમ્યાહ ૨:૧

નિસાન ૧ થી યહુદી અને પર્સિયનનું નવું વર્ષ શરૂ થયુ તે ખાતરીબધ્ધ છે, ત્યારથી તે રાજાને નહેમ્યાહ સાથે ઉજવણીમાં વાત કરવાનું કારણ આપે છે.  નિસાન ૧ એ નવા ચંદ્ર દીવસને પણ ચિહ્નિત કરશે કારણ કે તેઓ ચંદ્ર મહિનાનો ઉપયોગ કરતા હતા. આધુનિક ખગોળશાસ્ત્ર સાથે આપણે જાણીએ છીએ કે નિસાન ૧,૪૪૪ ઇ.સ પૂર્વે તે નવો ચંદ્ર દીવસ ક્યારે હતો. ખગોળશાસ્ત્રની ગણતરીઓ પ્રમાણે આધુનિક પચાંગમાં ઇરાની સમ્રાટ આર્તાહશાસ્તાના ૨૦ મા વર્ષના નિસાન ૧ ના દીવસે અર્ધચંદ્રાકાર ચંદ્રને ઇ.સ પૂર્વે ૪૪૪ ના ૪ માર્ચ, ના રાતના ૧૦ વાગ્યા પર મૂકે છે.૧

ખજુરીના રવિવારનો દિવસે

આપણને ઉપર વર્ણવ્યા મુજબ, આ તારીખમાં દાનિયેલના ૪૭૬ વર્ષનો ભવિષ્યવાણીનો સમય ઉમેરવાથી, ઇ.સ ૩૩ ની ૪ માર્ચ આવે છે. દાનિયેલની ભવિષ્યવાણીના બાકીના ૨૫ દિવસ, ઇ.સ ૩૩ની ૪ માર્ચમાં ઉમેરવાથી આપણને, ૨૯ માર્ચ ઇ.સ ૩૩ આપે છે. ૨૯ માર્ચ ઇ.સ ૩૩ રવિવાર હતોજે ખજુરીનો રવિવાર હતોતે જ દિવસ હતો કે જે દિવસે ખ્રિસ્ત હોવાનો દાવો કરીને ઈસુએ ગધેડા પર બેસીને યરૂશાલેમમાં પ્રવેશ કર્યો હતો.૨

પ્રારંભ – હુકમનામું બહાર પાડ્યુંમાર્ચ ૪,  ઇ.સ ૪૪૪
સૌર વર્ષ ઉમેરો (-૪૪૪+ ૪૭૬ +)માર્ચ ૪,  ઇ.સ ૩૩
સાત અઠવાડિયાંના બાકીના ૨૫ દિવસો ઉમેરોમાર્ચ ૪ + ૨૫ = માર્ચ ૨૯,  ઇ.સ  ૩૩
૨૯ માર્ચ,  ઇ.સ ૩૩ યરૂશાલેમમાં ખજુરીનો રવિવારનો પ્રવેશ

૨૯ માર્ચ, ઇ.સ ૩૩ના દિવસે, ગધેડા પર સવાર થઇ યરૂશાલેમમાં પ્રવેશ કરીને, ઈસુએ ઝખાર્યાહની ભવિષ્યવાણી અને દાનિએલની ભવિષ્યવાણી – આજ દીન સુધી પૂરી કરી.

            

દાનિયેલનાં ‘સાત, અઠવાડિયાંનું  ચક્ર ખજુરીના રવિવારના દિવસે પૂર્ણ થયું

દાનિયેલે ૧૭૩૮૮૦ દિવસ અગાઉ ખ્રિસ્તના પ્રગટ થવાની આગાહી કરી હતી; નહેમ્યાએ સમય શરૂ કર્યો હતો. તે ૨૯ માર્ચ, ઇ.સ ૩૩ ના રોજ પુર્ણ થયું, જ્યારે ઈસુ ખજુરીના રવિવારના દિવસે જેરૂસલેમમાં પ્રવેશ કર્યો, બધું ’સાત’ અઠવાડિયાં માં માપવામાં આવ્યું.

પાછળથી તે જ દિવસે ઈસુએ સર્જનના અઠવાડીયા, પછી બીજા સાત દરમ્યાન તેમની પ્રવુત્તિઓને ઢાળવાનું શરૂ કર્યું. આ રીતે તેમણે તેમના છેલ્લા શત્રુ એટલે કે મરણ સામેના યુદ્ધ તરફ઼ દોરી જતી ઘટનાઓને ગતિમાં મૂકી.

…………………..

૧. ડો.હેરોલ્ડ ડબલ્યુ. હોર્નર, ઇસુના જીવનના ઐતિહાસિક બનાવો. ૧૯૭૭.પાન ૧૭૬

૨. આવનાર શુક્રવાર પાસ્ખા હતો, અને પાસ્ખા હંમેશાં નીસાન માસના ૧૪મા દીવસે આવતું હતું. ઇ.સ ૩૩માં ૧૪મો દિવસ અપ્રિલ ૩ હતો. તેથી ૩ અપ્રિલથી ૫ દિવસ પહેલાં હોવાને કારણે, ખજૂરીનો રવિવાર ૨૯ માર્ચને દિવસે આવતો હતો.

ઈસુ કાર સેવક તરીકે સેવા આપે છે – અયોધ્યા કરતાં પણ લાંબા સમયથી ચાલ્યા આવતા કલહને પ્રકાશિત કરે છે

અયોધ્યાનો લાંબો અને કડવાશભર્યો કલહ એક નવા સીમાચિહ્ન સુધી પહોંચ્યો જેને કારણે દૂર ન્યૂયોર્ક શહેરમાં ખળભળાટ મચી ગયો તેવા AsAm News એ સમાચાર આપ્યા. અયોધ્યા વિવાદ એ સો વર્ષો-જુનો રાજકીય, ઐતિહાસિક અને સામાજિક-ધાર્મિક ઝઘડો છે જેનું મૂળ એક જ સ્થળ પર કેન્દ્રિત છે કે જેને બાબરી મસ્જિદના સ્થાન પર પરંપરાગત રીતે મનાતા રામ (રામ જન્મભૂમિ) ના જન્મસ્થળ તરીકે ઓળખાતા સ્થળનું નિયંત્રણ મેળવવા માટેનું છે

બાબરી મસ્જિદના શિલાલેખો અનુસાર, પ્રથમ મોગલ બાદશાહ, બાબરે તેને ૧૫૨૮-૨૯ માં બંધાવ્યું હતું. પરંતુ સદીઓથી બાબરી મસ્જિદ વિવાદોના પડછાયાથી ઘેરાયેલ છે કારણ કે ઘણા લોકો માને છે કે બાબરે તેને રામના જન્મ સ્થળના સ્મ્ર્રુતિ મંદિરના અવષેશો પર બાંધ્યું હતું. સદીઓથી ઝઘડો સળગતો રહ્યો, ઘણી વાર હિંસક તોફાનો અને ગોળીબારમાં ફ઼ેરવાયો.

અયોધ્યા ખાતે કાર સેવકો

વિશ્વ હિન્દુ પરિષદ (વીએચપી) અને ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) દ્વારા આયોજિત ૧૯૯૨ ની એક રેલીમાં ૧૫૦ ૦૦૦ કાર સેવકો અથવા ધાર્મિક સ્વયંસેવકો એકઠા થયા હતા. આ કાર સેવકોએ પદયાત્રા દરમિયાન બાબરી મસ્જિદનો નાશ કર્યો હતો. મસ્જિદના વિનાશને કારણે સમગ્ર ભારતમાં તોફાનો થયા હતા. મુંબઈમાં આશરે ૨000 લોકો માર્યા ગયા હતા.

ત્યારથી લઈને ૨0૧૯ સુધી આ ઝઘડો અદાલતોમાં પહોંચ્યો, દેશના રાજકારણને હલાવી નાખ્યું અને શેરીઓમાં તોફ઼ાનો થયાં. રામ મંદિર નિર્માણ શરૂ કરવા તૈયાર કાર સેવકોની ઉપસ્થિતિએ વીએચપીને વેગ આપ્યો.

છેવટે ૨0૧૯ માં, સુપ્રીમ કોર્ટે અંતિમ અપીલ કેસમાં પોતાનો ચુકાદો જાહેર કર્યો. તેણે ચુકાદો આપ્યો  કે વેરાના રેકોર્ડના આધારે જમીન સરકારની છે. તેણે આગળ ઉપર આદેશ આપ્યો  કે ટ્રસ્ટને હિન્દુ મંદિર બનાવવા માટે જમીન પ્રાપ્ત થાય છે.   સરકાર દ્વારા તેમની મસ્જિદ માટે સુન્ની સેન્ટ્રલ વક્ફ બોર્ડને જમીનનો બીજો વિસ્તાર ફાળવ્યો હતો.

૫ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૦ ના રોજ, ભારત સરકારે ઘોષણા કરી કે શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટ અયોધ્યા ખાતે રામ મંદિર બનાવશે. ૫ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૦ ના ગ્રાઉન્ડ બ્રેકિંગ સમારોહનું ઉદઘાટન ભારતીય વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કર્યું હતું. આ મંદિરના નિર્માણના પ્રારંભમાં જે તણાવ ઉભો થયો હતો તેની અસર ન્યુયોર્ક શહેરમાં પણ અનુભવાઇ હતી.

કાર સેવક મૂળ રૂપે શીખ શબ્દ હતો કે જેનો અર્થ કોઈ વ્યક્તિ ધાર્મિક કારણોસર પોતાની સેવાઓ મુક્ત ઇચ્છાથી કરે છે તે માટે વપરાય છે. આ શબ્દ સંસ્કૃત કાર (હાથ) અને સેવક (સેવક) પરથી આવ્યો છે. અયોધ્યા વિવાદમાં, વીએચપી દ્વારા કાર સેવકોને સંગઠીત કરવામાં આ શબ્દ શીખ પરંપરામાંથી  લીધો હતો.

ઈસુ (અલગ) કાર સેવક તરીકે

પરંતુ, આ અયોધ્યા વિવાદથી પણ ખુબજ લાંબા સમય અગાઉ, ઈસુએ કાર સેવકની ભૂમિકા પણ ભજવી હતી, અને તેમાં આજે પણ માનવ જીવનના ઘણા પાસાઓમાં માણસો માણસો વચ્ચે ભેદ સર્જનાર અને કમજોર કરનારા વિરોધી સામેના સંઘર્ષની ઘોષણા કરી. આ વિવાદ પણ એક કલ્યાણકારી મંદિર આસપાસ કેન્દ્રિત હતો. પરંતુ તેની શરૂઆત નજીકના ગામમાં થઈ જ્યારે ઇસુએ કાર સેવક બનીને, મિત્રોને ખરી જરુરીયાતમાં સ્વૈચ્છિક રીતે મદદ કરી. આ પ્રકારના દયાળુ કૃત્યએ પ્રસંગોની હારમાળા સર્જી, જે દ્વારા ઇતિહાસમાં અયોધ્યા વિવાદ કરતાં પણ વધુ ગહન રીતે આપણા જીવનને અસર પહોંચાડી. ઈસુની કાર સેવક તરીકેની પ્રવૃત્તિઓએ તેમના મુખ્ય મિશનને જાહેર કર્યું.

ઈસુનું મિશન શું હતું?

ઈસુએ શીખવ્યુ, સાજા કર્યા, અને ઘણા ચમત્કારો કર્યા. પરંતુ પ્રશ્ન હજી પણ તેમના શિષ્યો, અનુયાયીઓ અને તેમના દુશ્મનોના મનમાં રહ્યો કે: તે શા માટે આવ્યા હતા? મુસા સહિત અગાઉના ઘણા રૂષિઓએ પણ અજાયબ ચમત્કારો કર્યા હતા. મૂસાએ અગાઉથી જ ધર્મ સંબંધી નિયમ આપ્યો હતો, અને ઈસુ “નિયમ રદ કરવા માટે આવ્યા ન હતા” , તો તેમનું મિશન શું હતું?

ઈસુનો મિત્ર ખૂબ માંદો પડ્યો. તેના શિષ્યોને અપેક્ષા હતી કે ઈસુ તેના મિત્રને સાજો કરશે, કેમ કે તેણે બીજા ઘણા લોકોને સાજા કર્યા હતા. સુવાર્તામાં નોંધાયેલું છે કે તેમણે ફક્ત તેના ઉપચાર કરતાં તેના મિત્રને ઘણી ગહન રીતે મદદ કરવા કેવી રીતે સ્વૈછિક સેવા આપી. તે બાબત જાહેર કરે છે કે તેઓ સ્વેછાથી  તેમનું કાર સેવક તરીકેનું કાર્ય કરતા હતા. અહીં તેની નોંધ છે.

ઈસુએ મૃત્યુનો સામનો કર્યો

યાં લાજરસ નામનો એક માણસ હતો જે માંદો હતો. તે બેથનિયાના ગામમાં રહેતો હતો. આ તે ગામ હતું જ્યાં મરિયમ તથા તેની બહેન માર્થા રહેતાં હતાં.
2 (મરિયમ એ જ સ્ત્રી છે જેણે પ્રભુ (ઈસુ) પર અત્તર છાંટયું હતું અને તેના પગ પોતાના વાળ વડે લૂછયા હતા,) મરિયમનો ભાઈ લાજરસ હતો, જે માણસ હવે માંદો હતો.
3 તેથી મરિયમ અને માર્થાએ ઈસુને કહેવા માટે એક વ્યક્તિને મોકલી, “પ્રભુ, તારો પ્રિય મિત્ર લાજરસ માંદો છે.”
4 જ્યારે ઈસુએ આ સાંભળ્યું, તેણે કહ્યું, “આ માંદગીનો અંત મૃત્યુ થશે નહિ. પરંતુ આ માંદગી દેવના મહિમા માટે છે. દેવના દીકરાનો મહિમા લાવવા માટે આમ થયું છે.”
5 (ઈસુએ માર્થા, તેની બહેન અને લાજરસ પર પ્રેમ રાખ્યો હતો.)
6 યારે ઈસુએ સાંભળ્યું કે લાજરસ માંદો છે ત્યારે પોતે જ્યાં હતો તે જ જગ્યાએ તે બે દિવસ વધારે રહ્યો.
7 પછી ઈસુએ તેના શિષ્યોને કહ્યું, “આપણે પાછા યહૂદિયા ફરીથી જવું જોઈએ.”
8 શિષ્યોએ કહ્યું, “પણ રાબ્બી, યહૂદિયામાં યહૂદિઓ તને પથ્થરો વડે મારી નાખવાનો પ્રયત્ન કરતા હતા. તે ફક્ત થોડા સમય અગાઉ થયું હતું. હવે તું ત્યાં પાછો જવા ઈચ્છે છે?”
9 ઈસુએ ઉત્તર આપ્યો, “ત્યાં દિવસના બાર કલાક પ્રકાશના હોય છે. ખરું ને? જો કોઈ વ્યક્તિ દિવસ દરમ્યાન ચાલે તો પછી તે ઠોકર ખાઈને પડતો નથી. શા માટે? કારણ કે તે આ જગતના પ્રકાશ વડે જોઈ શકે છે.
10 પણ જ્યારે વ્યક્તિ રાત્રી દરમ્યાન ચાલે છે, તે ઠોકર ખાય છે. શા માટે? કારણ કે તેને જોવા માટે મદદ કરનાર પ્રકાશ હોતો નથી.”
11 ઈસુએ આ વાતો કર્યા પછી તેણે કહ્યું, “આપણો મિત્ર લાજરસ હવે ઊંઘે છે. પણ હું તેને જગાડવા જઈશ.”
12 શિષ્યોએ કહ્યું, “પ્રભુ, પણ જો તે ઊંઘતો હશે તો તે સાજો થશે.”
13 ઈસુએ તો તેના મરણ વિષે કહ્યુ હતુ: પણ ઈસુના શિષ્યોને એવું લાગ્યું કે તેણે ઊઘમાં વિસામો લેવા વિષે કહ્યુ હતું.
14 તેથી ત્યાર બાદ ઈસુએ સ્પષ્ટ કહ્યું, “લાજરસ મૃત્યુ પામેલ છે.
15 અને મને આનંદ છે કે હું ત્યાં ન હતો. હું તમારી ખાતર પ્રસન્ન છું. કારણ કે હવે તમે મારામાં વિશ્વાસ કરશો. હવે આપણે તેની પાસે જઈશું.”
16 પછી થોમાએ (જે દિદુમસ કહેવાય છે) બીજા શિષ્યોને કહ્યું, “આપણે પણ જઈશું. આપણે યહૂદિયામાં ઈસુ સાથે મૃત્યુ પામીશું.”
17 ઈસુ બેથનિયામાં આવ્યો. ઈસુએ જોયું કે લાજરસ ખરેખર મૃત્યુ પામેલો છે અને ચાર દિવસથી કબરમાં છે.
18 બેથનિયા યરૂશાલેમથી બે માઈલ દૂર હતું.
19 ઘણા યહૂદિઓ માર્થા અને મરિયમ પાસે આવ્યા. યહૂદિઓ માર્થા અને મરિયમને તેમના ભાઈ લાજરસ સંબંધી દિલાસો આપવા આવ્યા હતા.
20 માર્થાએ સાંભળ્યું કે ઈસુ આવે છે. તે ઈસુને મળવા સામે ગઈ. પરંતુ મરિયમ ઘરે રહી.
21 માર્થાએ ઈસુને કહ્યું, “પ્રભુ, જો તું અહીં હોત તો મારો ભાઈ મરત નહિ.
22 પરંતુ હું જાણું છું કે હજુ પણ તું દેવ પાસે જે કંઈ માગશે તે દેવ તને આપશે.”
23 ઈસુએ કહ્યું, “તારો ભાઈ ઊઠશે અને તે ફરીથી જીવતો થશે.”
24 માર્થાએ ઉત્તર આપ્યો, “છેલ્લે દિવસે લોકો પુનરુંત્થાન (મરણમાંથી ઉઠશે) પામશે ત્યારે તે ફરીથી પાછો ઊઠશે. એ હું જાણું છું.
25 ઈસુએ તેને કહ્યું, “હું પુનરુંત્થાન છું. હું જીવન છું. જે વ્યક્તિ મારામાં વિશ્વાસ કરે છે તેના મૃત્યુ પછી ફરીથી જીવન પ્રાપ્ત કરશે.
26 અને જે વ્યક્તિ જીવે છે અને વિશ્વાસ કરે છે તે ખરેખર કદી મૃત્યુ પામશે નહિ. માર્થા, શું તું એવો વિશ્વાસ કરે છે?”
27 માર્થાએ ઉત્તર આપ્યો, “હા, પ્રભુ. મને વિશ્વાસ છે કે તું ખ્રિસ્ત છે, દેવનો દીકરો છે. તું જે જગતમાં આવનાર તે જ છે.”
28 માર્થાએ આ બાબત કહી પછી તેની બહેન મરિયમ પાસે પાછી ગઈ. માર્થાએ એકલી મરિયમ સાથે વાત કરી. માર્થાએ કહ્યું, “ગુરુંજી (ઈસુ) અહીં છે. તે તને બોલાવે છે.”
29 જ્યારે મરિયમે આ સાંભળ્યુ, તે ઊભી થઈ અને ઝડપથી ઈસુ પાસે ગઈ.
30 ઈસુ હજુ ગામમાં આવ્યો ન હતો. તે હજુ માર્થા તેને જ્યાં મળી તે જગ્યાએ હતો.
31 યહૂદિઓ મરિયમ સાથે ઘરમાં હતા. તેઓ તેને દિલાસો આપતા હતા. તેઓએ જોયું કે મરિયમ ઉતાવળથી ઊભી થઈને બહાર ગઈ. તેઓએ ધાર્યું કે તે લાજરસની કબર તરફ જાય છે. તેઓએ વિચાર્યુ કે તે ત્યાં વિલાપ કરવા જાય છે. તેથી તેઓ તેને અનુસર્યા.
32 મરિયમ ઈસુ જે જગ્યાએ હતો ત્યાં ગઈ. જ્યારે તેણે ઈસુને જોયો. તે તેના પગે પડી. મરિયમે કહ્યું, “પ્રભુ, જો તું અહીં હોત તો મારો ભાઈ મરત નહિ.”
33 ઈસુએ જોયું કે મરિયમ રડતી હતી. ઈસુએ તે પણ જોયું કે યહૂદિઓ તેની સાથે આવ્યા હતા. તેઓ પણ રડતા હતા. ઈસુનું હૃદય ઘણું દુઃખી થયું અને તે ઘણો વ્યાકુળ હતો.
34 ઈસુએ પૂછયું, “તમે તેને (લાજરસ) ક્યાં મૂક્યો છે?”તેઓ કહે છે, “પ્રભુ આવીને જો.”
35 ઈસુ રડ્યો.
36 અને યહૂદિઓએ કહ્યું, “જુઓ! ઈસુ લાજરસ પર પ્રેમ રાખતો હતો!”
37 પણ કેટલાક યહૂદિઓએ કહ્યું, “ઈસુએ આંધળા માણસની આંખો સાજી કરી છે. ઈસુમાં શું લાજરસ ન મરે એવું પણ કરવાની શક્તિ ન હતી?”
38 ફરીથી ઈસુને તેના હૃદયમાં ઘણું દુઃખ થયું.જ્યાં લાજરસ હતો તે કબર પાસે ઈસુ આવ્યો. તે કબર એક ગુફા હતી. તેના પ્રવેશદ્વારને મોટા પથ્થર વડે ઢાંકેલું હતું.
39 ઈસુએ કહ્યું, “આ પથ્થરને દૂર કરો.”માર્થાએ કહ્યું, “પણ પ્રભુ, લાજરસને મરી ગયાને હજુ ચાર દિવસ થયા છે. ત્યાં દુર્ગંધ હશે.” માર્થા મૃત્યુ પામનાર માણસ (લાજરસ)ની બહેન હતી.
40 પછી ઈસુએ માર્થાને કહ્યું, “યાદ કર મેં તને શું કહ્યું હતું?” મેં કહ્યું, “જો તું વિશ્વાસ કરશે તો પછી તું દેવનો મહિમા જોઈ શકશે.”
41 તેથી તેઓએ પ્રવેશદ્વાર પરથી પથ્થર હઠાવ્યો. પછી ઈસુએ ઊંચે જોયું અને કહ્યું, “પિતા, હું તારો આભાર માનું છું. કારણ કે તેં મને સાંભળ્યો.
42 હું જાણું છું કે તુ મને હંમેશા સાંભળે છે. પરંતુ મેં આ કહ્યું કારણ કે અહીં મારી આજુબાજુ લોકો છે. હું ઈચ્છું છું કે તેઓ વિશ્વાસ કરે કે તેં મને મોકલ્યો છે.”
43 ઈસુએ આમ કહ્યા પછી મોટા સાદે પોકાર કર્યો, “લાજરસ બહાર આવ!”
44 તે મૃત્યુ પામેલ માણસ (લાજરસ) બહાર આવ્યો. તેના હાથ અને પગ લૂગડાંના ટૂકડાઓથી વીંટળાયેલા હતા. તેનો ચહેરો રૂમાલથી ઢાંકેલો હતો. ઈસુએ લોકોને કહ્યું, “તેના પરથી લૂગડાંના ટૂકડા લઈ લો અને તેને જવા દો.”

યોહાન ૧૧:૧-૪૪

ઈસુએ સ્વેચ્છાએ સેવા કરી

બહેનોને આશા હતી કે ઈસુ ઝડપથી તેમના ભાઈને સાજા કરવા આવશે. ઈસુએ જાણી જોઈને તેમના આગમનમાં વિલંબ કર્યો, અને શા માટે લાજરસને મરણ પામવા દીધો, તેનું કારણ કોઈને સમજાયું નહીં. તેમાં બે વાર કહેવામાં આવ્યું છે કે ઈસુને ‘ઊંડો નિસાસો નાખ્યો’  અને તે રડ્યા.

કઈ બાબતે તેમને હચમચાવ્યા?

ઈસુ મૃત્યુને કારણે ક્રોધિત હતા, ખાસ કરીને જ્યારે તેમણે તેમના મિત્રને તેના બંધનમાં જોયો ત્યારે.

ફક્ત થોડી માંદગીનો જ નહીં, તે મૃત્યુનો પણ સામનો કરે છે આ હેતુ જણાવવા માટે – તેમણે આવવામાં ચોક્કસપણે વિલંબ કર્યો.  ઈસુ ચાર દિવસ વધુ ત્યાં રોકાયા  જેથી દરેક વ્યક્તિ – અને આપણે પણ આ વાંચીને – ખાતરીપૂર્વક જાણી શકીએ  કે લાજરસ ફક્ત ગંભીર રીતે બિમાર જ ન હતો થયો પણ મરી ગયો હતો.

આપણી મોટી જરૂરિયાત

માંદગીમાંથી લોકોને સાજા કરવા તે, ફક્ત તેમના મૃત્યુને મુલતવી રાખે છે. સાજા થાય કે નહીં, આખરે મૃત્યુ, જેઓ સારા કે ખરાબ, પુરુષ કે સ્ત્રી, વૃદ્ધ કે યુવાન, ધાર્મિક કે અધાર્મિક બધા લોકોને પકડે છે. આદમથી  જ આ સાચું છે, જે આજ્ઞા ભંગના કારણે પ્રાણઘાતક બની ગયો. તેના બધા વંશજોને, એટલે કે તમે અને હું પણ તેમાં સામેલ છીએ, આપણના મ્રુત્યુરુપી દુશ્મન – દ્વારા બંધક રાખવામાં આવ્યા છે. આપણે અનુભવીએ છીએ કે મૃત્યુનો કોઈ જવાબ નથી, કે આશા નથી. જ્યારે ત્યાં માત્ર માંદગી જ છે ત્યારે આશા રહે છે, તેથી જ લાજરસની બહેનોને સાજા થવાની આશા હતી. પરંતુ મૃત્યુ પછી કોઈ આશા નથી એવુ તેઓએ અનુભવ્યુ. આ આપણા માટે પણ સાચું છે. હોસ્પિટલમાં હોય તો થોડી આશા રખાય છે પણ અંતિમ વિધિમાં હોતી નથી. મૃત્યુ આપણો અંતિમ દુશ્મન છે. ઈસુએ આ દુશ્મનને આપણે સારુ હરાવવા માટે સ્વયં સેવા આપેલ છે અને તેથી જ તેમણે બહેનોને જાહેર કર્યું કે:

“પુનરુત્થાન અને જીવન હું છું.”  

યોહાન ૧૧:૨૫

ઈસુ મૃત્યુની શક્તિને તોડવા અને જીવન ઇચ્છતા બધાને જીવન આપવા માટે આવ્યા હતા. તેમણે જાહેરમાં લાજરસને મૃત્યુમાંથી ઉઠાડીને આ કાર્ય માટેનો પોતાનો અધિકાર બતાવ્યો. તેઓ બીજા બધા લોકો માટે પણ એવું જ કરવાની ઓફ઼ર કરે છે જેઓ મૃત્યુને બદલે જીવન ઇચ્છે છે.

પ્રત્યુત્તરથી કલહ શરુ થાય છે

જોકે મૃત્યુ એ બધા લોકોનો અંતિમ દુશ્મન છે, પરંતુ આપણામાંના ઘણા નાના-નાના ‘દુશ્મનો’  સાથે સપડાય છે, જેનાથી સંઘર્ષ (રાજકીય, ધાર્મિક, વંશીય વગેરે) સર્જાય છે જે આપણી આસપાસ હંમેશા રહે છે. આપણે અયોધ્યા સંઘર્ષમાં આ જોઈએ છીએ. જો કે, આ અને અન્ય ઝગડામાં બધા લોકો, જો કે તેમની ‘બાજુ’ સાચી છે કે નહીં,  મૃત્યુ સામે શક્તિવિહીન બને છે. આપણે સતી અને શિવ સાથે આ જોયું.

ઈસુના સમયમાં પણ આ વાત સાચી હતી. આ ચમત્કારના જવાબોથી આપણે જોઈ શકીએ કે તે સમયે વસતા વિવિધ લોકોની મુખ્ય ચિંતાઓ કઇ હતી. સુવાર્તાએ વિવિધ પ્રતિક્રિયાઓની નોંધ કરી છે.

45 ત્યાં ઘણા યહૂદિઓ મરિયમની મુલાકાતે આવ્યા હતા. આ યહૂદિઓએ ઈસુએ જે કર્યુ તે જોયું અને આ યહૂદિઓમાંના ઘણાએ ઈસુમાં વિશ્વાસ કર્યો.
46 પરંતુ કેટલાક યહૂદિઓ ફરોશીઓ પાસે ગયા. તેઓએ ઈસુએ જે કર્યુ તે ફરોશીઓને કહ્યું.
47 પછી મુખ્ય યાજકો અને ફરોશીઓએ યહૂદિઓની સભા બોલાવી. તેઓએ કહ્યું, “આપણે શું કરવું જોઈએ? આ માણસ (ઈસુ) ઘણા ચમત્કારો કરે છે.
48 જો આપણે તેને આ ચમત્કારો કરવાનું ચાલુ રાખવા દઈશું, તો બધા લોકો તેનામાં વિશ્વાસ કરશે. પછી રોમનો આવશે અને આપણા મંદિર અને રાષ્ટ્રને લઈ લેશે.”
49 ત્યાં કાયાફા નામનો એક માણસ હતો. તે વરસે તે પ્રમુખ યાજક હતો. કાયાફાએ કહ્યું, “તમે લોકો કશું જાણતા નથી!
50 લોકોના માટે એક માણસનું મરવું તે આખા રાષ્ટ્રનો વિનાશ થાય વે કરતાં વધારે સારું છે. પરંતુ તમને આનો ખ્યાલ આવતો નથી.”
51 કાયાફાએ આ વિષે તેની જાતે આનો વિચાર કર્યો નહિ. તે વરસનો તે મુખ્ય યાજક હતો. તેથી તેણે ખરેખર ભવિષ્ય કહ્યું હતું કે ઈસુ યહૂદિઓના રાષ્ટ્ર માટે મૃત્યુ પામશે.
52 હા, ઈસુ યહૂદિ રાષ્ટ્રના લોકો માટે મરશે. પરંતુ ઈસુ દેવનાં બીજા બાળકો જે આખા જગતમાં વિખરાયેલા છે તેમનાં માટે પણ મૃત્યુ પામશે. તે બધાઓને ભેગા કરવા અને તે લોકોને એક બનાવવા માટે તે મૃત્યુ પામશે.
53 તે દિવસે યહૂદિ આગેવાનોએ ઈસુને મારી નાખવાની યોજના કરવાનું શરું કર્યુ.
54 તેથી ઈસુએ યહૂદિઓમાં આજુબાજુ જાહેરમાં ફરવાનું બંધ કર્યુ. ઈસુએ યરૂશાલેમ છોડ્યું અને રણની નજીકની જગ્યાએ ગયો. ઈસુ એફ્રાઈમ નામના શહેરમાં ગયો. ઈસુ ત્યાં તેના શિષ્યો સાથે રહ્યો.
55 યહૂદિઓના પાસ્ખાપર્વનો લગભગ તે સમય હતો. તે દેશમાંથી ઘણા લોકો પાસ્ખાપર્વ પહેલા યરૂશાલેમ ગયા. તેઓ પાસ્ખાપર્વ પહેલા પોતાને શુદ્ધ કરવા માટે ખાસ વસ્તુઓ કરવા ગયા હતા.
56 લોકો ઈસુની શોધ કરી રહ્યા હતા. તેઓ મંદિરમાં ઊભા રહીને એકબીજાને પૂછતા હતા. શું તે (ઈસુ) ઉત્સવમાં આવે છે? તમે શું ધારો છો?”
57 પરંતુ મુખ્ય યાજકો અને ફરોશીઓએ ઈસુ વિષે ખાસ હુકમ આપ્યો હતો. તેઓએ કહ્યું, કે જો કોઈ વ્યક્તિ ઈસુ ક્યાં છે તે જાણે તો તે માણસે તેઓને જણાવવું જોઈએ. પછી મુખ્ય યાજકો અને ફરોશીઓ ઈસુને પકડી શકે.

યોહાન ૧૧:૪૫-૫૭

આગેવાનો યહુદી મંદિરના દરજ્જા વિશે વધુ ચિંતિત હતા. એક સમૃદ્ધ મંદિરે સમાજમાં તેમની પ્રતિષ્ઠતાની ખાતરી કરી આપી. તેઓ મૃત્યુના અભિગમ કરતાં તેના વિશે વધુ ચિંતિત હતા.

તેથી તણાવ વધ્યો. ઈસુએ જાહેર કર્યું કે તેઓ ‘જીવન’  અને ‘પુનરુત્થાન’  છે અને મરણને  પરાજિત કરશે. આગેવાનોએ તેમના મોતનું કાવતરું કરીને જવાબ આપ્યો. ઘણા લોકોએ તેમના પર વિશ્વાસ કર્યો, પરંતુ ઘણા લોકો શું માનવું તે જાણતા ન હતા.

તમારી જાતને આ પૂછો

જો તમે લાજરસને ઉઠાડેલો જોયો હોય તો તમે શું પસંદ કરશો? શું તમે ફરોશીઓની જેમ, કેટલાક સંઘર્ષ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો છો જે ઇતિહાસ ટૂંક સમયમાં ભૂલી જશે, અને મૃત્યુથી જીવનની સફર ગુમાવશે? અથવા તમે તે બધું સમજયા ન હો તો પણ, પુનરુત્થાનની તેમની ઓફર પર વિશ્વાસ કરીને, તમે તેનામાં ‘વિશ્વાસ કરશો’? સુવાર્તા જે જુદાં જુદાં પ્રતિભાવો નોંધે છે તે એ જ તેની પ્રસ્તાવના સમાન પ્રતિસાદ છે જે આપણે આજે કરીએ છીએ. તે આપણા માટે તે જ મૂળ વિવાદ છે જે પ્રથમ હતો.

પાસ્ખા પર્વ નજીક આવતાની સાથે જ આ વિવાદો વધી રહ્યા હતા – આ તહેવારની શરૂઆત 1500 વર્ષ પહેલાં મૃત્યુના સંકેત તરીકે થઈ હતી. સુવાર્તા બતાવે છે કે ઈસુએ ખજૂરી રવિવાર તરીકે ઓળખાતા દિવસે, વારાણસી જેવા મરેલાના પવિત્ર શહેરમાં પ્રવેશ કર્યો, તે રીતે મૃત્યુની સામે પોતાના કાર સેવક મિશનને પૂર્ણ કરવા કેવી રીતે રવાના થયા.

દક્ષ યજ્ઞ, ઈસુ અને ‘ખોવાયેલ’

વિવિધ લખાણો દક્ષ યજ્ઞની વિગતવાર વાત કરે છે પરંતુ તેનો સાર એ છે કે શિવે દક્ષયાન/સતી સાથે લગ્ન કર્યા કે જે આદિ પારશક્તિના અવતાર હતા કે જેમને શક્તિ ભક્તો શુદ્ધ પ્રાચીન ઉર્જા ગણતા હતા. (આદિ પારશક્તિને પરમ શક્તિ, આદિ શક્તિ, મહાશક્તિ, મહાદેવી, મહાગૌરી, મહાકાળી અથવા સત્યમ શક્તિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે).

દક્ષયાનના પિતા દક્ષે શિવની આકરી તપશ્ચર્યાને કારણે શિવ સાથેના તેના લગ્નને નામંજુર કર્યુ. તેથી જ્યારે દક્ષે યજ્ઞ વિધિ કરી ત્યારે તેણે પુત્રી સતી અને શિવ સિવાય આખા કુટુંબને આમંત્રણ આપ્યું. પરંતુ જ્યારે યજ્ઞ  વિધિ વિશે સતીએ સાંભળ્યુ ત્યારે તે કોઈપણ રીતે ત્યાં ગયા. તેણી હાજર રહી તેથી તેણીના પિતા ગુસ્સે થઈ ગયા અને તેણી સામે ચિસો પાડીને તેને પાછા જવા માટે કહ્યું. આના પરિણામ રૂપે સતીને ગુસ્સો આવ્યો જેથી તેણીએ પોતાને આદિ પારાશક્તિ સ્વરૂપમાં ફેરવી નાખી અને તેના સતી સ્વરૂપ નશ્વર દેહને યજ્ઞના અગ્નિ પર એવી રીતે બલિદાન કર્યું કે તે અગ્નિની જ્વાળાઓમાં લપેટાઇને ભોંય પર પડી ગઇ.

દક્ષ યજ્ઞ માં હાનિ વીષેની તપાસ કરવી

સતીના બલિદાને શિવને ખુબજ દુ:ખી કર્યા. તેણે તેની પ્રિય સતી ગુમાવી દીધી હતી. તેથી શિવ એક ભયંકર “તાંડવ”અથવા વિનાશનું નૃત્ય કર્યું, અને શિવ જેટલું વધુ નૃત્ય કર્યું, તેટલો વધુ વિનાશ સર્જાયો. તેમનું તાંડવ પછીના દિવસોમાં વ્યાપક વિનાશ અને મૃત્યુનું કારણ બને છે. હાનિના કારણે થયેલ દુ:ખ અને ક્રોધમાં, શિવ સતીનું શરીર લઈ ગયા અને તેની સાથે બ્રહ્માંડમાં ફર્યા. વિષ્ણુએ શરીરને ૫૧ ભાગોમાં કાપી નાખ્યુ, જે પૃથ્વી પર પડ્યા તે શક્તિપીઠોમાં પવિત્ર સ્થળો બન્યા હતા. શિવને સતી ગુમાવવાનો અનુભવ થયો હતો તેની યાદગીરીમાં આ ૫૧ પવિત્ર સ્થળોનું  આજે વિવિધ શક્તિ મંદિરોમાં સ્મરણ થાય છે,.

દક્ષ યજ્ઞમાં આપણે દેવો અને દેવીઓએ અનુભવેલ ખોટની કદર કરીએ છીએ જ્યારે તેઓ મૃત્યુને કારણે એકબીજાને ગુમાવે છે. આપણે બધાં પણ પ્રિયજનનાં મ્રુત્યુંની ખોટમાંથી પસાર થઈએ છીએ. જ્યારે તમે તમારા પ્રિયજનને ગુમાવો ત્યારે તમે શું કરો છો? તમે હતાશા થઇ જાવ છો? ખુબજ ગુસ્સે થઇ જાવ છો? તેમને પાછા મેળવવાનો પ્રયાસ કરશો?

ઈશ્વર વિશે શું? જ્યારે આપણામાંથી કોઈ તેમના રાજ્યમાંથી ખોવાઈ જાય છે ત્યારે શું તે તેની કાળજી લે છે અથવા ધ્યાન આપે છે?

ઈસુ નુકસાનના દ્રષ્ટિકોણ દ્વારા શીખવે છે

ઈસુએ આપણને એ બતાવવા માટે કહ્યું કે ઈશ્વર જ્યારે તે આપણામાંથી એકને પણ ગુમાવે છે ત્યારે તે કેવું અનુભવે  છે અને ત્યારે તે શું કરે છે તે માટે ઈસુએ ઘણા દ્રષ્ટાંત કહ્યા.

તેમના શિક્ષણના પ્રભાવને અનુભવવા માટે આપણે યાદ રાખવું જોઈએ કે પવિત્ર લોકો ઘણીવાર જેઓ પવિત્ર નથી એવા લોકોથી અલગ રહે છે કે જેથી તેઓ અશુદ્ધ ન થાય. ઈસુના સમયમાં ધર્મ નિયમશાસ્ત્રના શિક્ષકો માટે આ વાત સાચી હતી. પરંતુ ઈસુએ શીખવ્યું હતું કે આપણા હૃદયની પવિત્રતા અને શુદ્ધતા આપણા માટે સૌથી અગત્યની બાબત છે, અને જેઓ ધાર્મિક વિધિઓથી શુદ્ધ ન હતા તેઓની સાથે નીકટતા કેળવવાની કોશિશ કરી. અહીં સુવાર્તામાં કેવી રીતે તે અશુદ્ધ લોકો સાથે સંબંધ કેળવે છે અને ધાર્મિક શિક્ષકોને પ્રતિક્રિયા આપે છે તે બંનેની નોંધ કરવામાં આવી છે.

ણા કર ઉઘરાવનારાઓ અને પાપી લોકો ઈસુને ધ્યાનથી સાંભળવા આવ્યા.
2 પછી ફરોશીઓ તથા શાસ્ત્રીઓએ ફરિયાદ કરવાની શરુંઆત કરી. “જુઓ! આ માણસ (ઈસુ) પાપીઓને આવકારે છે અને તેઓની સાથે ખાય છે!”

લુક ૧૫:૧-૨

શા માટે ઈસુએ પાપીને આવકાર્યાને તેઓની સાથે ખાધું? શું તેમણે પાપનો આનંદ માણ્યો? ઈસુએ તેમના ટિકાકારોને ત્રણ દૃષ્ટાંતો આપીને જવાબ આપ્યો.

ખોવાયેલા ઘેટાંનું  દૃષ્ટાંત

3 પછી ઈસુએ તેઓને આ વાર્તા કહી:
4 “ધારોકે તમારામાંના કોઈ એક પાસે 100 ઘેટાં છે, પણ તેઓમાનું એક ખોવાઇ જાય છે. પછી તે બીજા 99 ઘેટાં એકલાં મૂકીને ખોવાયેલા ઘેટાંને શોધવા નીકળશે. તે માણસ જ્યાં સુધી તે ખોવાયેલું ઘેટું પાછું નહિ મળે ત્યાં સુધી તેની શોધ ચાલુ રાખશે.
5 અને જ્યારે તે ઘેટાંને શોધી કાઢે છે ત્યારે તે ખૂબ ખુશ થાય છે. તે માણસ તે ઘેટાંને તેના ખભે બેસાડી તેને ઘેર લઈ જાય છે.
6 તે તેના મિત્રો અને પાડોશીઓ પાસે જાય છે અને તેઓને કહે છે; ‘મારી સાથે આનંદ કરો, કારણ કે મને મારું ખોવાયેલું ઘેટું જડ્યું છે.’
7 એ જ પ્રમાણે , હું તમને કહું છું, જ્યારે એક પાપી પસ્તાવો કરે છે ત્યારે આકાશમાં વધારે આનંદ થાય છે. જે 99 સારા લોકો જેમને પસ્તાવો કરવાની જરૂર નથી તેઓનાં કરતાં જો એક પાપી પસ્તાવો કરે છે તો તેથી વધારે આનંદ થાય છે.

લુક ૧૫:૩-૭

આ વાર્તામાં ઈસુએ પોતાને ઘેટાંપાળક અને આપણને તેના ઘેટાં સાથે સરખાવ્યા છે. જેમ કોઈપણ ઘેટાંપાળક પોતાનાં ખોવાયેલા ઘેટાંની શોધ કરતા હોય, તેમ તેઓ પોતે પણ ખોવાયેલા લોકોને શોધવા નીકળી પડે છે. કદાચ કોઈક પાપમાં– એક ગુપ્ત પાપમાં – તમે પણ ફસાયા હોય, જેનાથી તમે ખોવાઈ ગયા હોવાનું અનુભવતા હોય. અથવા કદાચ તમારુ જીવન, તેની બધી સમસ્યાઓ સાથે, એટલું બધું મૂંઝવણભર્યું છે કે તમે પોતે ખોવાયાનો અનુભવ કરતા હોય. આ વાર્તા આપણને આશા આપે છે કારણ કે તમે જાણી શકો છો કે ઈસુ તમને શોધી રહ્યા છે. તમે નુકશાન  પામો અને નાશ પામો તે  પહેલાં તે તમને છોડાવવા માંગે છે. તે આવું કરે છે કારણ કે જ્યારે તમે ખોવાઈ જાઓ ત્યારે તે નુકશાનીની અનુભૂતિ કરે છે.

પછી તેમણે બીજી વાર્તા કહી.

ખોવાયેલા સિક્કાનું દૃષ્ટાંત

8 “ધારોકે એક સ્ત્રી પાસે દસ ચાંદીના સિક્કા છે, પણ તે તેઓમાંનો એક ખોવાઇ જાય છે. તે સ્ત્રી દીવો લઈને ઘર સાફ કરશે. જ્યાં સુધી તે સિક્કો નહિ મળે ત્યાં સુધી તે કાળજીપૂર્વક તેની શોધ કરશે.
9 અને જ્યારે તેને ખોવાયેલો સિક્કો જડે છે, ત્યારે તે તેના મિત્રો અને પડોશીઓને બોલાવશે અને તેઓને કહેશે, ‘મારી સાથે આનંદ કરો કારણ કે મને મારો ખોવાએલો સિક્કો જડી ગયો છે.
10 તે જ પ્રમાણે, જ્યારે એક પાપી પસ્તાવો કરે છે ત્યારે દેવના દૂતો આનંદ કરે છે.”

લુક ૧૫:૮-૧૦

આ વાર્તા આપણે મૂલ્યવાન છીએ પરંતુ ખોવાયેલા સિક્કા સમાન છીએ અને આપણને જ તે શોધી રહ્યા છે તેવું જણાવે છે. જો કે સિક્કો ખોવાઈ ગયો છે છતાં તે પોતે ખોવાયો છે તે તે ‘જાણતો’ નથી. તે નુકસાન અનુભવતો નથી. તે તો તે સ્ત્રી છે કે જે ખોટને અનુભવે છે અને તેથી તે ખૂબ કાળજીપૂર્વક ઘરને વાળે છે અને નીચે તથા પાછળ બધે જ તપાસ કરે છે, જ્યાં સુધી તેણીને તે કિંમતી સિક્કો ન મળે ત્યાં સુધી તેને સંતોષ થતો નથી. કદાચ તમે ખોવાયા હોવાની ‘અનુભૂતિ’નહીં કરતા હો. પરંતુ સત્ય એ છે કે આપણે બધા જ ખોવાયા છીએ, પછી ભલે આપણને તેવું લાગે કે ન લાગે. ઈસુની નજરમાં તમે મૂલ્યવાન છો; પરંતુ તમે ખોવાયેલા સિક્કા જેવા છો અને તેની ખોટ તેઓ અનુભવે છે તેથી તે તમને શોધે છે અને તમને શોધવા માટે મહેનત કામ કરે છે.

તેમની ત્રીજી વાર્તા ખૂબ જાણીતી છે.

ખોવાયેલ દીકરાનું દૃષ્ટાંત

11 પછી ઈસુએ કહ્યું, “એક માણસને બે દીકરા હતા.
12 નાના દીકરાએ તેના પિતાને કહ્યું કે, ‘પિતા, મને સંપતિનો મારો ભાગ આપ!’ તેથી પિતાએ તેના બંને દીકરાઓને મિલકત વહેંચી આપી.
13 “પછી તે નાનો દીકરો તેની પાસે જે બધું હતું તે ભેગું કરીને ચાલ્યો ગયો. તે દૂર દૂર બીજા એક દેશમાં ચાલ્યો ગયો. ત્યાં તે દીકરાએ તેના પૈસા મૂર્ખની જેમ વેડફી નાખ્યા.
14 તેણે તેની પાસે જે બધું હતું તે ખર્ચી નાખ્યું. તે પછી તરત જ, જમીન વેરાન થઈ ગઇ અને વરસાદ પડ્યો નહિ. તે દેશમાં કોઈ પણ જગ્યાએ પૂરતું ખાવાનું ન હતું. તે દીકરો ભૂખ્યો હતો અને તેને પૈસાની જરુંર હતી.
15 તેથી તે કામ શોધવા ગયો અને તે દેશમાં તે લોકોમાંના એક માણસને ત્યાં તેને કામ મળ્યું. તે માણસે તે દીકરાને ખેતરમાં ભૂંડો ચરાવવા મોકલ્યો.
16 તે છોકરો એટલો બધો ભૂખ્યો હતો કે જે ખોરાક ભૂંડો ખાતા હતા તે ખાવાની તેને ઈચ્છા થઈ. પરંતુ કોઈ પણ માણસે તેને કંઈ પણ આપ્યું નહિ.
17 “તે છોકરાએ અનુભવ્યું કે તે ઘણો મૂર્ખ હતો. તેણે વિચાર્યુ, ‘મારા પિતાને ઘરે બધા નોકરો પાસે પુષ્કળ ખાવાનું છે, પણ હું અહીં ભૂખે મરું છું કારણ કે મારી પાસે કશુંય ખાવાનું નથી.
18 હું અહીંથી ઊઠીને મારા પિતા પાસે જઇશ. હું તેને કહીશ: પિતા, મેં દેવ સામે અને તારી સામે પાપ કર્યુ છે.
19 હું તારો દીકરો કહેવડાવવાને યોગ્ય નથી. પરંતુ મને તારા નોકરોમાંનો એકના જેવો ગણ.’
20 પછી તે છોકરો દેશ છોડીને તેના પિતા પાસે ગયો.“જ્યારે તે દીકરો તો ઘણો દૂર હતો એટલામાં, તેના પિતાએ તેને આવતા જોયો. તેના દીકરા માટે પિતા દુ:ખી થયો. તેથી તે તેના તરફ દોડ્યો તે તેને ભેટ્યો અને પુત્રને ચૂમીઓ કરી.
21 પુત્રએ કહ્યું, ‘પિતા, મેં આકાશ સામે અને તારી સામે પાપ કર્યુ છે. હું તારો દીકરો કહેવાવાને જેટલો સારો નથી.’
22 “પણ પિતાએ નોકરોને કહ્યું, “જલદી કરો! સારામાં સારાં કપડાં લાવો અને તેને પહેરાવો. અને તેની આંગળીએ વીંટી પહેરાઓ અને પગમાં જોડા પહેરાવો.”
23 એક માતેલું વાછરડું લાવો. આપણે તેને કાપીશું અને આપણી પાસે પુષ્કળ ખોરાક થશે. પછી આપણે મિજબાની કરીશું.
24 મારો દીકરો મરી ગયો હતો, પણ હવે તે ફરીથી જીવતો થયો છે! તે ખોવાઇ ગયો હતો, પણ હમણા તે જડ્યો છે!’ તેથી તેઓએ મોટી મિજબાની કરી.
25 “મોટો દીકરો ખેતરમાં હતો. તે ત્યાંથી આવતાં ઘર નજીક આવી પહોંચ્યો. તેણે સંગીત અને નૃત્યનો અવાજ સાંભળ્યો.
26 તેથી મોટા દીકરાએ નોકરમાંથી એકને બોલાવીને પૂછયું; ‘આ બધું શું છે?’
27 નોકરે કહ્યું; ‘તારો ભાઈ પાછો આવ્યો છે. તારા પિતાએ મોટું વાછરડું જમવા માટે કાપ્યું છે. તારા પિતા ખુશ છે કારણ કે તારો ભાઈ સહીસલામત ઘરે પાછો આવ્યો છે.’
28 “મોટો દીકરો ગુસ્સામાં હતો અને મિજબાનીમાં જવા રાજી નહોતો. તેથી તેનો પિતા બહાર આવ્યો અને તેને અંદર આવવા કહ્યું.
29 પુત્રએ તેના પિતાને કહ્યું; ‘મેં ઘણા વર્ષો સુધી એક ગુલામની જેમ તારી સેવા કરી છે! મેં હંમેશા તારી આજ્ઞાનું પાલન કર્યુ છે. પણ તેં કદાપિ મારા માટે એક વાછરડું પણ કાપ્યું નથી. તેં કદાપિ મને કે મારા મિત્રોને મિજબાની આપી નથી.
30 પણ તારા બીજા દીકરાએ કસબણો પાછળ તારા બધા પૈસા વેડફી દીધા અને તે ઘરે આવે છે ત્યારે તું તેને માટે એક રુંષ્ટપુષ્ટ વાછરડું કપાવે છે?’
31 “પણ પિતાએ તેને કહ્યું ‘દીકરા, તું હંમેશા મારી સાથે છે, મારી પાસે જે બધું છે તે તારું જ છે.
32 આપણે ખુશ થવું જોઈએ અને મિજબાની કરવી જોઈએ, કારણ કે તારો ભાઈ મરી ગયો હતો પણ હવે તે પાછો જીવતો થયો છે. તે ખોવાઇ ગયો હતો, પણ હવે તે પાછો જડ્યો છે.”

‘લુક ૧૫:૧૧-૩૨

આ વાર્તા કાં તો આપણે મોટો દીકરો કે જે ધાર્મિક છે, તે અથવા તો નાનો દીકરો કે જે બહુ દૂર ચાલ્યો જાય છે તે હોય તેમ આપણને જણાવે છે. જો કે મોટા દીકરો તમામ ધાર્મિક પૂજા કરતો હતો, તેમ છતાં ક્યારેય તેના પિતાના પ્રેમાળ હૃદયને સમજી શક્યો ન હતો. નાના દીકરાને લાગ્યું કે તે ઘર છોડીને આઝાદી મેળવશે પરંતુ તે ભૂખમરા અને અપમાનનો ભોગ બન્યો. પછી તે ‘હોશમાં આવ્યો’, અને તેને સમજયું કે તે પાછો તેના ઘરે જઇ શકે છે. પાછા જઇને તે જાહેર કરશે કે પ્રથમ સ્થાને તેણે ખોટું કર્યુ હતું, અને તે સ્વીકારવા માટે નમ્રતાની જરૂર રહેશે. આ સમજાવે છે કે ‘પસ્તાવો’, જેને સ્વામી યોહાને શીખવ્યું હતું, તેનો અર્થ શું છે.

જ્યારે તે તેના અભિમાનને ગળી ગયો અને તેના પિતા પાસે પાછો ગયો ત્યારે તેણે તેની કલ્પના કરતા પણ વધુ તેમના પ્રેમ અને સ્વીકૃતિને પ્રાપ્ત કર્યા. સેન્ડલ, ઝભ્ભો, વીંટી, મિજબાની, આશીર્વાદ, સ્વીકૃતિ – આ બધા આવકારનાર પ્રેમની વાત કરે છે. આ આપણને સમજવામાં મદદ કરે છે કે ઈશ્વર આપણને ખૂબ પ્રેમ કરે છે, અને ઈચ્છે છે કે આપણે તેમની પાસે પાછા ફ઼રીએ. તે માટે જરૂરી છે કે આપણે ‘પસ્તાવો કરીએ’ પરંતુ જ્યારે આપણે તે કરીશું ત્યારે તેઓ આપણને સ્વીકારવા તૈયાર જ હશે.

દક્ષ યજ્ઞમાં આપણે જોઈએ છીએ કે શિવ અને આદિ પારાશક્તિની શક્તિ સામર્થ્ય પણ મૃત્યુને જીતી શકી નથી. સતીના ૫૧ શક્તિ વિખરાયેલા શરીરના ભાગો આજે પણ આ હકીકતની સાક્ષી આપે છે. આ અંતિમ ‘નાશ’ બતાવે છે. તે આ પ્રકારનું ‘ખોવાયેલું’ છે કે જેમાંથી ઈસુ આપણને બચાવવા માટે આવ્યા. આપણે આ જોઈએ છીએ કારણ કે તેઓએ પોતે અંતિમ શત્રુ-મૃત્યુનો સામનો કર્યો.

જીવતું પાણી: ગંગા તીર્થની દ્રષ્ટી

જો કોઈ ઈશ્વરને પ્રાપ્ત કરવાની આશા રાખે તો અસરકારક તીર્થ આવશ્યક છે. તીર્થ (સંસ્કૃત तीर्थ) નો અર્થ છે “એક જગ્યાથી બીજી જગ્યાએ જવું, સામે કાંઠે જવું”, અને તે કોઈપણ જગ્યા, શાસ્ત્ર અથવા વ્યક્તિ કે જે પવિત્ર છે તેનો ઉલ્લેખ કરે છે. તીર્થ એ બે અલગ અલગ દુનીયા વચ્ચેનો પવિત્ર સંગમ છે કે જ્યાં એકબીજાનો મેળાપ થાય છે અને તેમ છતાં એકબીજાથી જુદા છે. વૈદિક ગ્રંથોમાં, તીર્થ (અથવા ક્ષેત્ર, ગોપીઠ અને મહાલય) એ પવિત્ર વ્યક્તિ અથવા પવિત્ર લખાણનો ઉલ્લેખ કરે છે, જે એક અસ્તિત્વની અવસ્થામાંથી બીજી અવસ્થામાં થતા સંક્રમણને પ્રેરણા આપી શકે છે.

તીર્થ-યાત્રાતીર્થ સાથે સંકળાયેલ મુસાફ઼રી છે

આપણા આંતરિક જીવનનું નવીનિકરણ અને શુદ્ધતા પ્રાપ્ત કરવા માટે આપણે તીર્થ-યાત્રાઓ કરીએ છીએ, અને યાત્રામાં આધ્યાત્મિક યોગ્યતા હોવાને કારણે વૈદિક ગ્રંથોમાં તેને સમર્થન આપવામાં આવ્યું છે. તેઓ ભારપૂર્વક જણાવે છે કે તીર્થ-યાત્રા પાપોથી છૂટકારો આપી શકે છે. તીર્થ-યાત્રાઓ આંતરિક ધ્યાનની યાત્રાઓથી માંડીને વ્યક્તિગત રૂપે પ્રખ્યાત મંદિરોની યાત્રે જવું અથવા ગંગા જેવી નદીઓમાં સ્નાન કરવા સુધીની સંભાવનાનો સમાવેશ કરે છે, જે કદાચ સૌથી મહત્વપૂર્ણ તીર્થ ધામ છે. પાણી એ ભારતીય પરંપરાનું સૌથી પવિત્ર પ્રતીક છે, ખાસ કરીને ગંગાનુ પાણી. ગંગા નદીની દેવી ગંગા માતા તરીકે આદરણીય છે.

તીર્થ તરીકે ગંગા જળ

ગંગા તેના સર્વ માર્ગમાં પવિત્ર ગણાય છે. દૈનિક ધાર્મિક વિધિઓ, દંતકથાઓ, ભક્તિની રીતો અને ગંગા દેવીની શક્તિ અને તેના જીવંત પાણી સંબંધીની માન્યતાઓ આજે ​​પણ ભક્તિનું કેન્દ્ર છે. ઘણી મરણોત્તર વિધિમાં ગંગા જળની જરૂર પડે છે. ગંગા આમ જીવતા અને મૃતકો વચ્ચે તીર્થ છે. ગંગા ત્રણ વિશ્વમાં વહેતી હોવાનું કહેવામાં આવે છે: સ્વર્ગ, પૃથ્વી અને નર્ક, જેને ત્રિલોક-પથ-ગામિની તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આમ તે ગંગાના ત્રિસ્થલી (“ત્રણ સ્થળો”) છે જ્યાં સામાન્ય રીતે શ્રાદ્ધ અને વિસર્જન કરવામાં આવે છે. ઘણા તેમની રાખ ગંગા નદીમાં પધરાવવાની ઇચ્છા રાખે છે.

પર્વતોમાં ગંગા નદી

ગંગાની પૌરાણિક કથા

શિવ, ગંગાધર અથવા “ગંગાના વાહક”, ગંગાના સાથી હોવાનું કહેવાય છે. વૈદિક ગ્રંથોમાં ગંગાના અવરોહણમાં શિવની ભૂમિકા વિશે જણાવ્યું છે. જ્યારે ગંગા પૃથ્વી પર ઉતરી હતી, ત્યારે શિવાએ તેને તેના માથા પર ઉતારવાનું વચન આપ્યું હતું જેથી પૃથ્વી છીન્નભીન્ન થાય નહીં. જ્યારે ગંગા શિવના માથા પર પડી ત્યારે શિવના વાળથી તેના પતનને વિભાજીત કરીને ગંગાને સાત પ્રવાહોમાં વિખેરી નાખ્યાં, આ પ્રત્યેક પ્રવાહો ભારતના જુદા જુદા ભાગમાં વહી રહ્યા છે. તેથી, જો કોઈ ગંગા નદીની યાત્રા ન કરી શકે, તો ગંગા જેવી શુદ્ધતા ધરાવતી બીજી નદીઓ યમુના, ગોદાવરી, સરસ્વતી, નર્મદા, સિંધુ અને કાવેરી જેવા આ અન્ય પવિત્ર પ્રવાહોની યાત્રા કરી શકે છે.

ગંગાના અવરોહણને અવિરત માનવામાં આવે છે; ગંગાના પાણીની દરેક લહેર પૃથ્વીને સ્પર્શ કરતા પહેલાં શિવના માથાને સ્પર્શે છે. ગંગા એ શિવની શક્તિ અથવા તાકાતનું પ્રવાહી સ્વરૂપ છે. પ્રવાહી શક્તિ  હોવાને કારણે, ગંગા ઈશ્વરનો અવતાર છે, ઈશ્વરનો દૈવી અવતાર છે, સર્વને માટે મુક્તપણે વહે છે. તેના ઉતાર પછી, ગંગા શિવનું વાહન બની ગયું, તેના હાથમાં કુંભ  (પુષ્કળ ફૂલદાની) પકડીને તેના વહન (વાહન) મગર (મકર) ની પીઠ પર બેસતી હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું છે.

ગંગા દશહારા

દર વર્ષે, ગંગા દશહારાનો તહેવાર ગંગાને સમર્પિત આ પૌરાણિક કથાઓ પર ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવાર મે અને જૂનમાં દસ દિવસ સુધી ચાલે છે, જેની પૂર્ણાહુતિ જ્યેષ્ઠ મહિનાના દસમા દિવસે થાય છે. આ દિવસે સ્વર્ગથી પૃથ્વી સુધી ગંગાના અવરોહણને (અવતાર) ને ઉજવવામાં આવે છે. તે દિવસે ગંગાના પાણી અથવા અન્ય પવિત્ર પ્રવાહોમાં ત્વરીત ડૂબકી મારવાથી દસ પાપ (દશહર) અથવા દસ જીવનકાળના પાપોમાંથી છુટકારો મળે છે.

ઈસુ: તીર્થ તમને જીવતું પાણી આપે છે

ઈસુએ પોતાનું વર્ણન કરવા માટે આ જ વિચારોનો ઉપયોગ કર્યો. તેમણે જાહેર કર્યું કે તે ‘જીવતું પાણી”  છે અને તે ‘શાશ્વત જીવન આપે છે.’ આ તેમણે પાપમાં ફસાયેલી સ્ત્રીને કહ્યું અને તેથી એવી જ સ્થિતિમાં હોવાથી આપણા બધાને માટે પણ તે ઈચ્છે છે. ખરેખર, તેઓ કહેતા હતા કે તે તીર્થ છે અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ તીર્થ-યાત્રા આપણે તેમની પાસે આવીએ તે છે. આ સ્ત્રીએ અનુભવ્યું કે તેના ફક્ત દસ જ નહીં, પણ બધા પાપો, એકીવેળાએ જ શુદ્ધ થયા છે. જો તમે તેની  શુદ્ધિકરણની શક્તિ માટે ગંગાનું પાણી મેળવવા માટે લાંબી મુસાફરી કરો છો, તો પછી ઈસુ જે ‘જીવતુ પાણી” આપે છે તેને સમજો. તમારે આ પાણી માટે જગિક મુસાફરી કરવાની જરૂર નથી, પરંતુ જેમ  સ્ત્રીને પ્રાપ્ત થયું, તેમ તેમનું પાણી તમને શુદ્ધ કરી શકે તે પહેલાં તમારે આંતરિક શુધ્ધતા માટે આત્મ-સાક્ષાત્કારની યાત્રા કરવી પડશે.

સુવાર્તા આ સામનો કરતા અનુભવને નોંધે છે:

ઈસુ સમરૂની સ્ત્રી સાથે વાત કરે છે

ગતનો આરંભ થયા પહેલાંથી, તે શબ્દ ત્યાં હતો. તે શબ્દ દેવની સાથે હતો. તે શબ્દ દેવ હતો.
2 તે શરુંઆતમાં ત્યાં દેવની સાથે હતો.
3 તેના થી જ બધી વસ્તુઓ ઉત્પન્ન થઈ. તેના વિના કશું જ ઉત્પન્ન થયું નથી.
4 તેનામાં જીવન હતું. તે જીવન લોકો માટે પ્રકાશ હતો.
5 તે અજવાળું અંધકારમાં પ્રકાશે છે. અંધકારે પ્રકાશને જાણ્યો નથી.
6 ત્યાં એક યોહાન નામનો માણસ આવ્યો, તેને દેવે મોકલ્યો હતો.
7 યોહાન લોકોને પ્રકાશ વિષે કહેવા આવ્યો. યોહાન દ્વારા લોકો પ્રકાશ વિષે સાંભળી અને માની શકે.
8 યોહાન પોતે પ્રકાશ નહોતો. પણ યોહાન લોકોને પ્રકાશ વિષે કહેવા આવ્યો.
9 સાચો પ્રકાશ જગતમાં આવતો હતો. આજ ખરો પ્રકાશ છે જે બધા લોકોને પ્રકાશ આપે છે.
10 તે શબ્દ જગતમાં હતો જ. તેના દ્વારા જ જગતનું નિર્માણ થયું છે. પણ જગતે તેને ઓળખ્યો નહિ.
11 જે જગતમાં આવ્યો તે તેનું પોતાનું જ હતું. પણ તેના પોતાના લોકોએ જ તેનો સ્વીકાર કર્યો નહિ.
12 કેટલાક લોકોએ તેનો સ્વીકાર કર્યો. તેઓએ તેનામાં વિશ્વાસ કર્યો. જે લોકોએ તેનામાં વિશ્વાસ કર્યો હતો તેઓને તેણે કંઈક આપ્યું. તેણે તેઓને દેવનાં બાળકો થવાનો અધિકાર આપ્યો.
13 જેવી રીતે નાનાં બાળકો જન્મ છે તેવી રીતે આ બાળકો જન્મ્યા ન હતા. તેઓ માતાપિતાની ઈચ્છાથી કે યોજનાથી જન્મ્યા ન હતા. આ બાળકો દેવથી જન્મ્યા હતા.
14 તે શબ્દ એક મનુષ્ય થયો અને આપણામાં વસ્યો. આપણે તેનો મહિમા જોયો. જે ફક્ત પિતાના દીકરાનો જ મહિમા છે. તે શબ્દ કૃપા તથા સત્યતાથી ભરપૂર હતો.
15 યોહાને લોકોને તેના વિષે કહ્યું, યોહાને કહ્યું, “હું જેના વિષે કહેતો હતો તે એ જ છે.” મેં કહ્યું, ‘જે મારી પાછળ આવે છે તે મારા કરતાં પણ મોટો છે. તે મારી પહેલાનો હતો.”
16 તે શબ્દ (ખ્રિસ્ત) કૃપા અને સત્યથી ભરપૂર હતો, તેની પાસેથી આપણે બધા વધારે ને વધારે કૃપા પામ્યા.
17 મૂસા મારફતે નિયમશાસ્ત્ર આપવામાં આવ્યું. પરંતુ કૃપા અને સત્યતા ઈસુ ખ્રિસ્ત મારફતે આવ્યાં.
18 કોઈ પણ માણસે આજપર્યંત દેવને જોયો નથી, પરંતુ એકાકીજનિત દીકરો (ઈસુ) જ દેવ છે. તે પિતા (દેવની) ની ઘણી નજીક છે. દેવ કોના જેવો છે, તે દીકરાએ આપણને બતાવ્યું છે.
19 યરૂશાલેમના યહૂદિઓએ કેટલાક યાજકોને તથા લેવીઓને યોહાન પાસે મોકલ્યા. યહૂદિઓએ તેઓને યોહાનને પૂછવા માટે મોકલ્યા, “તું કોણ છે?”
20 યોહાન સ્પષ્ટ બોલ્યો. યોહાને ઉત્તર આપવાની ના પાડી નહિ, યોહાને સ્પષ્ટતાપૂર્વક કહ્યું, “હું ખ્રિસ્ત નથી.” યોહાને લોકોને આ વાત કહી.
21 યહૂદિઓએ યોહાનને પૂછયું, “તો પછી તું કોણ છે? તું એલિયા છે?”યોહાને ઉત્તર આપ્યો, “ના હું એલિયા નથી.”યહૂદિઓએ પૂછયું, “તુ પ્રબોધક છે?”યોહાને ઉત્તર આપ્યો, “ના હું પ્રબોધક નથી.”
22 પછી તે યહૂદિઓએ કહ્યું, “તું કોણ છે? અમને તારા વિષે કહે. જેથી અમને જેણે મોકલ્યા છે તેને અમે ઉત્તર આપી શકીએ, તું તારા માટે શું કહે છે?”
23 યોહાને તેઓને યશાયા પ્રબોધકના શબ્દો કહ્યા,“હું રાનમાં બૂમો પાડતી વ્યક્તિની વાણી છું;‘પ્રભુ માટે સીધો રસ્તો તૈયાર કરો.”‘ યશાય 40:3
24 આ યહૂદિઓને ફરોશીઓમાંથી મોકલવામાં આવ્યા હતા.
25 આ માણસોએ યોહાનને કહ્યું, “તું કહે છે કે તું ખ્રિસ્ત નથી. તું કહે છે તું એલિયા કે પ્રબોધક પણ નથી. પછી તું શા માટે લોકોને બાપ્તિસ્મા આપે છે?”
26 યોહાને ઉત્તર આપ્યો, “હું લોકોનું પાણીથી બાપ્તિસ્મા કરું છું. પણ અહીં તમારી સાથે એક વ્યક્તિ છે જેને તમે જાણતા નથી.
27 તે વ્યક્તિ જે મારી પાછળ આવે છે, હું તેના જોડાની દોરી છોડવા જેટલો પણ યોગ્ય નથી.”
28 યર્દન નદીને પેલે પાર આ બધી વસ્તુઓ બેથનિયામાં બની. આ જગ્યાએ યોહાન લોકોનું બાપ્તિસ્મા કરતો હતો.
29 બીજે દિવસે યોહાને ઈસુને તેના તરફ આવતો જોયો. યોહાને કહ્યું, “જુઓ દેવનું હલવાન, જે જગતના પાપોને દૂર કરે છે!
30 આ તે જ છે જેના વિષે મેં કહ્યું હતું, ‘એક મનુષ્ય મારી પાછળ આવશે. પણ તે મારા કરતાં મોટો છે, કારણ કે તે મારા પહેલાથી જીવે છે. તે સદાકાળ જીવંત છે.’
31 જો કે મને ખબર ન હતી કે તે કોણ હતો. પણ હું લોકોને પાણીથી બાપ્તિસ્મા આપવા આવ્યો છું કે જેથી ઈસ્રાએલ (યહૂદિઓ) જાણી શકે કે ઈસુ તે જ ખ્રિસ્ત છે.”
32 પછી યોહાને કહ્યું, “હું પણ જાણતો નહોતો કે ખ્રિસ્ત કોણ હતો. પરંતુ દેવે મને લોકોનું પાણીથી બાપ્તિસ્મા કરવા મોકલ્યો અને દેવે મને કહ્યું, ‘તું જે માણસ પર આત્માને નીચે ઉતરતો અને રહેતો જોશે, તે માણસ પવિત્ર આત્માથી બાપ્તિસ્મા કરશે. યોહાને કહ્યું, મેં આમ થતાં જોયું છે. મેં આત્માને આકાશમાંથી નીચે આવતો જોયો. આત્મા કબૂતર જેવો દેખાયો અને તેના (ઈસુ) પર તે બેઠો.
33
34 તેથી હું લોકોને કહું છું, ‘તે આ છે. તે (ઈસુ) દેવનો દીકરો છે.”‘
35 ફરીથી બીજે દિવસે યોહાન ત્યાં હતો. યોહાનના બે શિષ્યો તેની સાથે હતા.
36 યોહાને ઈસુને બાજુમાંથી પસાર થતાં જોયો. યોહાને કહ્યું, “જુઓ, દેવનું હલવાન!”
37 તે બે શિષ્યોએ યોહાનને આમ કહેતા સાંભળ્યો, તેથી તેઓ ઈસુને અનુસર્યા.
38 ઈસુ પાછો ફર્યો અને તે બે માણસોને તેની પાછળ આવતા જોયા. ઈસુએ પૂછયું, “તમારે શું જોઈએ છે?”તે બે માણસોએ પૂછયું, “રાબ્બી, તું ક્યાં રહે છે?” (“રબ્બી” નો અર્થ “શિક્ષક”)
39 ઈસુએ ઉત્તર આપ્યો, “મારી સાથે આવો અને જુઓ.” તેથી તે બે માણસો ઈસુ સાથે ગયા. તેઓએ ઈસુ જ્યાં રહેતો હતો તે જગ્યા જોઈ. તેઓ ત્યાં ઈસુ સાથે તે દિવસે રહ્યા. તે લગભગ બપોરના ચારનો સમય હતો.
40 તે બે માણસો યોહાન પાસેથી ઈસુ વિષે સાંભળ્યા પછી તેઓ ઈસુની પાછળ ગયા. આ બે માણસોમાંના એકનું નામ આંન્દ્રિયા હતું. આંન્દ્રિયા સિમોન પિતરનોભાઈ હતો.
41 આંન્દ્રિયાઓ સૌ પ્રથમ તેના ભાઈ સિમોનને શોધ્યો. આંન્દ્રિયાએ સિમોનને કહ્યું, “અમે મસીહને શોધી કાઢયો છે.” (“મસીહ” નો અર્થ “ખ્રિસ્ત” છે.)
42 પછી આંન્દ્રિયા સિમોનને ઈસુ પાસે લાવ્યો, ઈસુએ સિમોન તરફ જોયું અને કહ્યું, ‘તું યોહાનનો દીકરો સિમોન છે. તું કેફા કહેવાશે. (“કેફા” નો અર્થ “પથ્થર” થાય છે.)

યોહાન ૪:૧-૪૨

ઈસુએ બે કારણોસર પાણી માંગ્યું. પ્રથમ, તે તરસ્યા હતા. પરંતુ તે (રૂષિ હોવાથી) જાણતા હતા કે તે સ્ત્રી પણ અલગ  અર્થમાં સંપૂર્ણપણે તરસી હતી. તેણીને તેના જીવનમાં સંતોષ પ્રાપ્તી માટેની તરસ હતી. તેણે વિચાર્યું કે તે પરપુરુષો સાથે અયોગ્ય સંબંધો રાખીને આ તરસને સંતોષી શકે છે. તેથી તેણીના ઘણા પતિ હતા અને તેણી જ્યારે ઈસુ સાથે વાત કરતી હતી તે વખતે પણ તે એક એવા પુરુષ સાથે રહેતી હતી જે તેનો પતિ ન હતો. તેના પડોશીઓ તેને અનૈતિક સ્ત્રી તરીકે જોતા. આ જ કારણથી તે બપોરના સમયે પાણી લેવા એકલી ગઈ હતી કારણકે ગામની અન્ય મહિલાઓ સવારની ઠંડા પહોરે કૂવા ઉપર પાણી ભરવા જાય ત્યારે તેણી તેઓની સાથે જાય તેમ ઈચ્છતી ન હતી. આ સ્ત્રીના ઘણા પુરુષો હતા, અને તેથી તે ગામની અન્ય મહિલાઓથી પોતાને અલિપ્ત રાખતી હતી.

ઈસુએ તરસના વિષયનો ઉપયોગ કર્યો જેથી તેણી સમજી શકે કે તેના પાપનું મૂળ તેના જીવનમાં રહેલી એક ઊંડી તરસ હતી – જે તરસને છીપાવવી ખુબજ જરુરી હતું. તેઓ તેણીને (અને આપણને) પણ જાહેર કરતા હતા કે જે અતૃપ્તિ આસાનીથી આપણને પાપ તરફ દોરી જાય છે તેમાંથી છોડાવીને છેવટે ફક્ત તેઓ જ આપણી આંતરિક તરસને છીપાવી શકે છે.

માનવું – સત્યની કબૂલાત કરવી

પરંતુ ‘જીવંત પાણી’ આપવાના આમંત્રણે મહિલાને મુશ્કેલીમાં મુકી દીધી. જ્યારે ઈસુએ તેણીને તેના પતિને તેડી લાવવાનું કહ્યું ત્યારે તેમણે હેતુંપૂર્વક આ બાબત કહી કે જેથી આ સ્ત્રી તેના પાપને ઓળખી ને સ્વીકારે શકે અને – તેની કબૂલાત કરવા કારણભુત બને. આપણે કોઇ પણ કિંમતે આવું ટાળવા કોશીષ કરીએ છીએ! આપણે આપણાં પાપ છુપાવવાનું પસંદ કરીએ છીએ, કોઈ જોશે નહીં એવી આશા રાખીએ છીએ. અથવા આપણે દલીલ કરીએ છીએ, આપણા પાપનું બહાનું બનાવીએ છીએ. પરંતુ જો આપણે ઈશ્વરની વાસ્તવિકતા કે જે આપણને ‘શાશ્વત જીવન” તરફ દોરી જાય છે તેનો અનુભવ કરવા માગતા હોય, તો આપણે પ્રામાણિક બનવું જોઈએ અને આપણા પાપને સ્વીકારવું જોઈએ, કારણ કે સુવાર્તા વચન આપે છે કે:

8 જો આપણે કહીએ કે આપણામાં પાપ નથી તો, આપણે આપણી જાતને મૂર્ખ બનાવીએ છીએ, અને સત્ય આપણી અંદર નથી.
9 પણ જો આપણે આપણાં પાપો કબૂલ કરીએ છીએ, તો દેવ આપણાં પાપ માફ કરશે. આપણે દેવ પર વિશ્વાસ કરી શકીએ છીએ. દેવ જે સત્ય છે તે જ કરે છે. આપણે કરેલા બધાં ખોટાં કામોમાંથી દેવ આપણને શુધ્ધ કરે છે.

૧ યોહાન ૧:૮-૯

આ કારણસર, જ્યારે ઈસુએ સમરૂની સ્ત્રીને કહ્યું કે

24 દેવ આત્મા છે. તેથી જે લોકો દેવને ભજે છે તેઓએ આત્માથી તથા સત્યતાથી તેનું ભજન કરવું જોઈએ.”

યોહાન ૪:૨૪

 ‘સત્ય’ એટલે કે તેનો અર્થ આપણે આપણી જાત વિશે સાચા બનવાનો હતો, નહિ કે આપણા ખોટાને છુપાવવાનો કે બહાનુ કાઢવાનો. અદભૂત સમાચાર એ છે કે ઈશ્વર ‘શોધે’છે અને આ પ્રકારની પ્રામાણિકતા સાથે આવનારા ભક્તોથી તે પોતે માં નહીં ફ઼ેરવી લે – પછી ભલે તેઓ કેટલા પણ અશુદ્ધ થઈ ગયા હોય.

પરંતુ તેણીને માટે તેનું પોતાનું પાપ સ્વીકારવું ખૂબ મુશ્કેલ હતું. તેને છુપાવવા માટેની એક અનુકૂળ રીત એ છે કે ચર્ચાના વિષયને બદલી નાખવો એટલે કે આપણા પાપ વિષયને ધાર્મિક વિવાદમાં ફેરવવો નાખવો. વિશ્વમાં હંમેશાં ઘણા ધાર્મિક વિવાદો થતા હોય છે. તે દિવસોમાં સમરૂનીઓ અને યહૂદીઓ વચ્ચે કયું ભજન કરવાનું સ્થળ વધારે યોગ્ય છે તે માટે ધાર્મિક વિવાદ ચાલતો હતો. યહૂદીઓ કહેતા કે યરૂશાલેમમાં ભજન થવુ જોઈએ અને સમરૂનીઓ કહેતા હ્તા કે તે બીજા પર્વત પર થવું જોઈએ. તેણી આ વાતચીતને ધાર્મિક વિવાદ તરફ઼ ફ઼ેરવીને તેના પાપ વિષય્ને દૂર રાખવાની આશામાં હતી. તે હવે તેના પાપને તેના ધર્મના ઓથા પાછળ છુપાવી શકતી હતી.

આપણે પણ કેટલી સરળતાથી અને કુદરતી રીતે આ પ્રમાણે કરતા હોઇએ છીએ – ખાસ કરીને જો આપણે ધાર્મિક છીએ તો. પછી આપણે ન્યાય કરી શકીએ છીએ કે અન્ય લોકો કેવી રીતે ખોટા છે અથવા આપણે કેવી રીતે સાચા છીએ – તેમ કરવા દ્વારા આપણે આપણા પાપોની કબૂલાત કરવાની જરૂરિયાતને અવગણી રહ્યા હોઇએ છીએ.

ઈસુએ તેની સાથેના આ વિવાદને આગળ વધાર્યો નહીં. તેમણે ભાર મુક્યો કે ભજનસ્થળ એટલું અગત્યનું નથી, પરંતુ ભજનમાં પોતાની પ્રામાણિકતા તે મહત્વની છે. તેણી ઈશ્વરની સમક્ષતામાં ગમે ત્યાં આવી શકે છે (કેમ કે ઈશ્વર તે આત્મા છે), પરંતુ તેણી આ ‘જીવતું પાણી’  પ્રાપ્ત કરે તે પહેલાં તેણે પોતેને પ્રામાણિક આત્મ-અનુભૂતિ કરવાની જરૂર હતી.

આ નિર્ણય આપણે બધાએ લેવો જ જોઇએ

તેથી તેણીએ આ એક મહત્વનો નિર્ણય કરવાનો હતો. તેણી કોઈ ધાર્મિક વિવાદ પાછળ સંતાઈ રહે અથવા તે તેને છોડી શકે છે. પરંતુ આખરે તેણીએ પોતાના પાપને સ્વીકારવાનું અને – કબૂલ કરવાનું – પસંદ કર્યું  એટલે સુધી કે તેણી પોતાના ગામમાં પાછી ગઈ જેથી બીજાઓને તે  જણાવી શકે કે કેવી રીતે આ ઋષિ તેને જાણી શક્યા કે તેણે પોતે શું કર્યુ હતું. તે હવે વધુ પોતાની જાતને છુપાવી રાખી શકી નહીં. આમ કરવા દ્વારા તે ‘વિશ્વાસી’ બની ગઈ. તે અગાઉ પૂજા અને ધાર્મિક વિધિ કરતી હતી, પરંતુ હવે તે – અને તેના ગામના – લોકો ‘વિશ્વાસીઓ’ બની ગયા.

વિશ્વાસી બનવું એટ્લે ફક્ત માનસિક રીતે સાચા ઉપદેશ સાથે સહમત થવું એ નથી – જો કે તે મહત્વપૂર્ણ છે. તે માનવાની બાબત છે કે તેના દયાના વચન પર વિશ્વાસ કરી શકાય છે, અને તેથી તમે હવે પાપને છુપાવી રાખી શકતા નથી. આ તે બાબત છે કે જે ખુબજ લાંબા સમય પહેલા ઇબ્રાહીમે આપણા માટે નમૂનો મૂક્યો હતો – તેણે વચન પર વિશ્વાસ કર્યો.

શું તમે બહાનું કાઢો છો અથવા તમારા પાપ છુપાવો છો? શું તમે તેને શ્રદ્ધાળુ ધાર્મિક વ્યવહાર અથવા ધાર્મિક વિવાદના ઓથા પાછળ છુપાવો છો? અથવા તો તમે તમારા પાપની કબૂલાત કરો છો? આપણા ઉત્પન્નકર્તા સમક્ષ શા માટે ન આવો અને પ્રામાણિકપણે તમારા પાપો કે જે તમને દોષીત ઠરાવે અને શરમમાં નાખે છે તેની કબૂલાત કરો?  તેમ તમે પછી આનંદ કરો છો કે તે તમારી ભક્તિને ‘માન્ય કરે છે’ અને તમને સર્વ અન્યાયથી ‘શુદ્ધ’ કરશે.  

સ્ત્રીએ પ્રમાણિકપણે પોતાની જરૂરિયાતને સ્વીકારવા દ્વારા પોતાને  ખ્રિસ્ત એક ‘મસીહા તરીકેની સમજણ તરફ દોરી ગઈ અને ઈસુ બે દિવસ રોકાયા પછી તેઓ તેને ‘વિશ્વના તારણહાર’ તરીકે સમજ્યા. કદાચ આપણે હજી પણ આ બાબતને સંપૂર્ણપણે સમજી શક્યા નથી. પરંતુ જેમ સ્વામી યોહાને લોકોને તેમના પાપને સમજીને સ્વીકારવાની જરૂરિયાત માટે તૈયાર કર્યા, તેજ રીતે આપણે કેવી રીતે ખોવાઈ ગયા છીએ તે સમજી શકીએ અને તેની પાસેથી જીવતું પાણી પીવા માટે તૈયાર થઇશું.

ઈશ્વરનું રાજ્ય? કમળ, શંખ અને જોડીવાળી માછલીમાં ગુણનું ચિત્ર

કમળ એ દક્ષિણ એશિયાનું પ્રતિકરૂપ ફૂલ છે. કમળનું ફૂલ પ્રાચીન ઇતિહાસમાં એક અગ્રણી પ્રતીક હતું, આજે પણ છે. કમળના છોડ તેમના પાંદડામાં એક વિશિષ્ટ માળખું ધરાવે છે જે સ્વ-સફાઈ કરવાની ક્ષમતા પ્રદાન કરે છે, કે જેથી આ ફૂલો કાદવમાંથી પણ સ્વચ્છ રીતે નિરંતર ખીલી ઊઠે છે. કાદવમાંથી ઉગતા આ ફૂલનું કુદરતી લક્ષણ એ છે કે જે ગંદકીને પોતાને સ્પર્શવા દેતું નથી તે એક પ્રતિકાત્મક સંદર્ભ પુરો પડે છે. રૂગ્વેદમાં એક રુપકના અર્થમાં કમળનો પ્રથમ ઉલ્લેખ (RV 5.LXVIII.7-9) માં કરવામાં આવ્યો છે કે જ્યાં તે બાળકના સુરક્ષિત જન્મ માટે શુભેચ્છા વ્યક્ત કરવા માટે કરવામાં આવેલ છે.

વિષ્ણુ ઠીંગણા વામન હતા ત્યારે, તેમના સ્ત્રી સાથી લક્ષ્મી પદ્મ અથવા કમલા જેવા મહામંથન સમુદ્રમાં કમળમાંથી દેખાયા હતા, જે બંન્નેનો અર્થ “કમળ” થાય છે. લક્ષ્મી કમળ સાથે ગાઢ સંબંધ રાખે છે, જેમનું પોતાનું રહેઠાણ ફૂલોની અંદર છે.

શંખ એ શંખનું કોચલું છે કે જે ધાર્મિક મહત્વ ધરાવે છે. શંખ એ એક વિશાળ સમુદ્રમાંનો ગોકળગાયનો શંખ છે પરંતુ પૌરાણિક કથાઓમાં શંખ ​​વિષ્ણુનું પ્રતીક છે અને ઘણી વખત રણશિંગા તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે.

કમળ અને શંખ એ આઠ અષ્ટમંગળા (શુભ ચિન્હો) શિક્ષણનાં સાધનોમાંના બે છે. તેઓ સમયાતીત ગુણો અથવા ગુણ માટે ચિત્રો અથવા પ્રતીકો તરીકે સમજ આપે છે. અસંખ્ય ગ્રંથો ગુણો, જન્મજાત પ્રાકૃતિક શક્તિના ખ્યાલ પર ચર્ચા કરે છે કે જે એકસાથે પરિવર્તન લાવે છે અને વિશ્વને બદલતા રહે છે. સાંખ્ય વિચારધારામાં દર્શાવેલ ત્રણ ગુણોઃ સત્વ(સારાપણું, રચનાત્મક, સુમેળભર્યા), રજસ (આવેગ, સક્રિય, ગુંચવાયેલ), અને તમસ (અંધકાર, વિનાશકારી, અંધાધુંધીભર્યું) છે. ન્યાય અને વૈષશિકા વિચારધારા ધરાવતી શાખાઓ વધુ ગુણોનો સમાવેશ કરે છે. ગુણ સંબંધી ઈશ્વરના રાજ્ય વિશે શું?

કમળનું ફૂલ, સમૈયાની વિચારસરણીમાં સત્ત્વ, રજસ, તમસ ગુણોનું વર્ણન કરતું

ઈસુએ ઈશ્વરના રાજ્યને ગુણવત્તા ફ઼ેલાવનાર, એક ગુણ તરીકે જોયું, કે જ્યાં તે જગતને મૂળમાંથી બદલી રહ્યું છે અને વિજય મેળવી રહ્યું છે. તેમણે શીખવ્યું કે આપણને ઈશ્વરના રાજ્યમાં આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે, પણ આમ કરવા માટે દ્વિજાની પણ જરૂર છે. ત્યારબાદ તેમણે ઈશ્વરના રાજ્યના લક્ષણો અથવા ગુણો માટે છોડ, શંખ અને માછલીની જોડી (અષ્ટમંગળા ચિન્હો) નો ઉપયોગ કરીને ઈશ્વરના રાજ્યના ગુણો સમજવામાં મદદ કરવા માટે તેમના શિક્ષણની રીતોમાં વાર્તાઓની શ્રેણી (જેને દ્રષ્ટાંત  કહે છે)નો ઉપયોગ કર્યો. અહીં તેમના રાજ્ય માટેના દ્રષ્ટાંતો  છે.

જ દિવસે ઈસુ ઘરમાંથી નીકળીને સરોવરના કિનારે જઈને બેઠો.
2 ઘણા લોકો તેની આસપાસ ભેગા થયા. તેથી તે હોડીમાં પ્રવેશ્યો અને બેઠો. લોકો કિનારે ઊભા રહ્યાં.
3 ઈસુએ દૃષ્ટાંતો દ્વારા ઉપદેશ આપવાનું શરૂ કર્યુ. તેણે કહ્યું,“એક ખેડૂત ખેતરમાં વાવવા માટે બહાર ગયો.
4 જ્યારે ખેડૂત વાવણી કરતો હતો ત્યારે કેટલાંએક બી રસ્તાની બાજુએ પડયાં. પક્ષીઓ આવ્યાં અને તે ખાઈ ગયાં.
5 કેટલાંએક બી પથ્થરવાળી જમીન પર પડ્યાં. ત્યાં પૂરતી માટી નહોતી. અને માટીનું ઊંડાણ નહોતું. તેથી બી વહેલા ઊગી નીકળ્યાં.
6 પણ સૂર્યના તાપથી બધા જ કુમળા છોડ ચીમળાઈ ગયા અને સુકાઈ ગયા. કારણ તેમનાં મૂળ ઊડાં ન હતાં.
7 કેટલાએક બી કાંટા ઝાંખરામાં પડ્યાં. ઝંાખરા ઉગ્યાં પણ સારા બી ના છોડને ઉગતા જ દબાવી દીધા.
8 કેટલાંક સારી જમીનમાં પડ્યાં અને તેમાંથી છોડ ઊગ્યા, અને અનાજ ઉત્પન્ન કર્યુ. કેટલાંક છોડે સોગણાં, કેટલાંક સાઠગણાં અને કેટલાંકે ત્રીસગણાં ફળ ઉત્પન્ન કર્યા.
9 તમે લોકો જે મને સાંભળી રહ્યાં છો, તે ધ્યાનથી સાંભળો!”

માથ્થી ૧૩:૧-૯
કમળનાં બીજમાં જીવનબળ હોય છે જેનાથી તેમાં ફ઼ણગો ફ઼ૂટે છે

આ દ્રષ્ટાંત નો અર્થ શું હતો?  આપણે અનુમાન લગાવવાની જરૂર નથી, કારણ કે તેમણે પૂછનારાઓને અર્થ આપ્યો:

18 “બી વાવનાર ખેડૂતનાં દૃષ્ટાંતનો અર્થ ધ્યાનથી સાંભળો’
19 “જે બીજ રસ્તા ઉપર પડ્યા છે તેનો અર્થ શો? એનો અર્થ એ કે જે રાજ્ય વિષેની સંદેશ સાંભળે છે પણ તે સમજી શકતો નથી, ત્યારે શેતાન આવીને તેના મનમાં જે વાવેલું છે તે છીનવીને લઈ જાય છે. રસ્તાની કોરે જે વાવેલું તે એ જ છે.

માથ્થી ૧૩:૧૮-૧૯
પરંતુ આ બીજ પગદંડી રસ્તા પર ઉગી શકતા નથી

20 “અને ખડકાળ પ્રદેશમાં બી પડે છે, તેનો અર્થ શો? એ બી એવા માણસ જેવું છે કે જે ઉપદેશ સાંભળે છે અને તરત જ આનંદથી સ્વીકારી લે છે.
21 તો પણ તેના પોતામાં જડ નહિ હોવાથી તે થોડીવાર ટકે છે અને જ્યારે વચનને લીધે વિપત્તિ અથવા સતાવણી આવે છે ત્યારે તે તરત ઠોકર ખાય છે તે માણસનાં હૃદય સુધી તે ઉપદેશની અસર થાય અને જયારે તેને સ્વીકારેલા સંદેશને લીધે સતાવણી થાય છે ેત્યારે ઝડપથી સિધ્ધાંતો ત્યજી દે છે અને પાછો પડે છે.

માથ્થી ૧૩:૨૦-૨૧
સૂર્યની ગરમી બીજમાંથી જીવનને મારી શકે છે

22 “અને જે બી કાંટા અને ઝાંખરામાં પડ્યાં છે તે એવી વ્યક્તિ જેવા છે કે જે ઉપદેશ સાંભળે છે પણ જ્યારે દુન્યવી ચિંતાઓ અને સંપત્તિના પ્રલોભનો આવે છે ત્યારે સંદેશને ગુંગળાવી નાખે છે. અને તેને ઊગતા અટકાવે છે. અને તે કોઈ ફળ ધારણ કરી શકતા નથી.

માથ્થી  ૧૩:૨૨

અન્ય છોડ કમળના ફૂલના વિકાસમાં અવરોધ લાવી શકે છે

23 “સારી જમીન ઉપર પડેલા બી નો અર્થ એ છે કે જે વ્યક્તિ આ ઉપદેશ સાંભળે છે અને સમજે છે તે તેનાં ફળ પામે છે અને કોઈવાર તે જીવનમાં સો ગણાં, કોઈવાર સાઠ ગણાં અને કોઈવાર ત્રીસ ગણાં ફળ ધારણ કરે છે.”

માથ્થી ૧૩:૨૩
યોગ્ય જમીનમાં કમળનો છોડ વધશે અને સુંદરતામાં વધશે

ઈશ્વરના રાજ્યના સંદેશા માટે ચાર પ્રતિભાવો છે. પ્રથમની પાસે ‘સમજણ’ નો અભાવ છે અને તેથી દ્રુષ્ટ તેમના હૃદયથી સંદેશને દૂર લઈ જાય છે. બાકીના ત્રણ પ્રતિભાવો શરૂઆતમાં ખૂબ જ સકારાત્મક છે અને તેઓ આનંદ સાથે સંદેશ પ્રાપ્ત કરે છે. પરંતુ આ સંદેશ મુશ્કેલ સમયમાં આપણા હ્ર્દયમાં વધવો જોઈએ. તે આપણા જીવનને અસર ન કરે અને ફ઼ક્ત આપણે તેને માનસિક રીતે સ્વીકારીએ તો તે પુરતું નથી. તેથી આમાંથી બે જવાબો, જોકે તેઓએ શરૂઆતમાં સંદેશ સ્વીકાર્યો, પણ તેઓ હૃદયમાં તેમની સમજમાં વ્રુધ્ધિ પામ્યા નહીં. અહીં ફક્ત ચોથું હૃદય, જે ‘શબ્દ સાંભળે છે અને તે સમજે છે’ તે ઈશ્વર જે રીતે સમજાવી રહ્યા છે તે રીતે તે ખરેખર સમજ પ્રાપ્ત કરશે.

ઈસુએ આ દ્રષ્ટાંત શીખવ્યું જેથી આપણે આપણી જાતને પૂછીએ: ‘આમાંની હું કઈ જમીન છું?’

કડવા દાણા નું દ્રષ્ટાંત

આ દ્રષ્ટાંત સમજાવ્યા પછી ઈસુએ કડવા દાણાનો ઉપયોગ કરીને એક ઉપદેશ આપ્યો.

24 ઈસુએ બીજું એક દૃષ્ટાંત કહ્યું, “આકાશનું રાજ્ય એ વ્યક્તિ જેવું છે, જેણે પોતાના ખેતરમાં સારા બીજની વાવણી કરી હતી.
25 એક રાત્રે, બધાં જ માણસો ઊંઘતા હતા. ત્યારે તેનો વૈરી આવ્યો અને ઘઉંમાં નકામા બી વાવી ગયો.
26 પણ જ્યારે છોડ ઊગ્યા અને દાણા દેખાયા ત્યારે નકામા છોડ પણ દેખાયા.
27 ખેડૂતનો છોકરો આવ્યો અને તેને કહ્યું, ‘શું તમે ખેતરમાં સારા બી વાવ્યા ન હતાં? તો પછી ખરાબ છોડ ક્યાંથી આવ્યા?’
28 “તે માણસે ઉત્તર આપ્યો, ‘વૈરીઓએ આ વાવ્યું છે,’“નોકરે પૂછયું, ‘તમે રજા આપો તો નકામા છોડ કાઢી નાખીએ.’
29 “તેણે કહ્યુ, ‘ના, તેમ કરવા જશો તો નકામા છોડ સાથે ઘઉંના છોડ પણ ઉખાડી નાખશો.
30 પાક લણતાં સુધી ઘઉં અને નકામા દાણા ભલે સાથે ઊગે પાક લણણીના સમયે લણનારાઓને હું કહીશ પહેલા નકામા છોડને ભેગા કરો. તેમને બાળી નાખવાના હેતુથી તેમના ભારા બાંધો. અને પછી ધઉં મારા કોઠારમાં ભેગા કરો.”‘

માથ્થી ૧૩:૨૪-૩૦
કડવા દાણા અને ઘઉં: ઘઉં પાકે તે અગાઉ અને કડવા દાણા એકસરખા દેખાય છે

અહીં તે આ દૃષ્ટાંતને સમજાવે છે.

36 પછી ઈસુ લોકસમુદાયને છોડી ઘરમાં ગયો, તેના શિષ્યોએ આવીને તેને વિનંતી કરી, “અમને ખેતરના નકામા છોડવાનું દૃષ્ટાંત સમજાવો.”
37 ઈસુએ ઉત્તર આપ્યો, “જેણે સારા બી નું વાવેતર કર્યુ છે તે માણસનો દીકરો છે.
38 આ ખેતર પણ જગત છે જ્યાં સારા બી રાજ્યના સંતાન છે અને ખરાબ બી શેતાનનાં સંતાન છે.
39 જે વૈરીએ ખરાબ બી વાવ્યા તે શેતાન છે, કાપણી એ જગતનો અંત છે, અને પાક લણનારા એ દૂતો છે.
40 “આ દૃષ્ટાંતમાં જેમ નકામા છોડને જુદા કાઢી બાળી દેવામાં આવે છે તે જ પ્રમાણે જગતના અંતકાળે થશે.
41 માણસનો દીકરો પોતાના દૂતોને મોકલશે એ દૂતો એવા લોકો જેઓ બીજાને પાપ કરવા પ્રેરે છે અને જેઓ અનિષ્ટ કરે છે તેમને બહાર કાઢશે અને તેમને તેના રાજ્યની બહાર લઈ જશે.
42 તે દૂતો આવા માણસોને અગ્નિની ભઠ્ઠીમાં ફેંકી દેશે. જ્યાં લોકો વેદનાને લીધે રડશે અને દાંત પીસશે.
43 ત્યારે સારા લોકો જ તેના બાપના રાજ્યમાં સૂરજની જેમ ચમકશે. જે સાંભળી શકતા હોય તે મારી વાત ધ્યાનથી સાંભળી લો!

માથ્થી ૧૩:૩૬-૪૩

રાઈના બીજ અને ખમીરની ઉપમાનું દ્રષ્ટાંત

ઈસુએ અન્ય સામાન્ય છોડના દાખલાઓ દ્વારા કેટલાક ખૂબ ટૂંકા દૃષ્ટાંતો પણ શીખવ્યાં.

31 પછી ઈસુએ લોકોને બીજુ દૃષ્ટાંત કહ્યું, “આકાશનું રાજ્ય રાઈના બી જેવું છે જેને માણસે લઈને તેના ખેતરમાં વાવ્યું.
32 બધા જ બી કરતાં તે સૌથી નાનું છે. પણ તે જ્યારે ઉગે છે ત્યારે બગીચાનાં બધાજ છોડ કરતાં બધારે મોટું બને છે અને તે વૃક્ષ બને છે. અને પક્ષીઓ ત્યાં આવીને ડાળીઓમાં માળા બાંધે છે.
33 પછી તેણે બીજુ દૃષ્ટાંત કહ્યું, “આકાશનું રાજ્ય ખમીર જેવું છે, એક સ્ત્રીએ ત્રણ ગણાં લોટમાં ખમીર ભેળવ્યું જ્યાં સુધી બધાજ લોટને આથો આવી ખમીર તૈયાર ન થયું ત્યાં સુધી તે રહેવા દીઘું.”

માથ્થી ૧૩:૩૧-૩૩

રાઈનું બીજ નાનું છે.

રાઈના છોડ રસદાર અને મોટા થાય છે

ઈશ્વરનું રાજ્ય આ વિશ્વમાં નાની અને મામૂલી રીતે શરૂ થશે, અને જે રીતે લોટમાં ખમીર કામ કરે છે અને નાના બીજમાંથી જેમ મોટો છોડ ઉગે છે તેમ આખા વિશ્વમાં ઈશ્વરનું રાજ્ય વ્રુધિ પામે છે. તે બળ દ્વારા, અથવા,એકાએક થતું નથી પણ તેની વૃદ્ધિ અદૃશ્ય છે પરંતુ સર્વ જ્ગ્યાએ છે અને તેને રોકી શકાતું નથી.

છૂપાયેલ ખજાનો અને મુલ્યવાન મોતીનું દ્રષ્ટાંત

44 “આકાશનું રાજ્ય ખેતરમાં સંતાડેલા ખજાના જેવું છે એક દિવસ જ્યારે માણસને તે ખજાનો મળ્યો ત્યારે ખૂબ ખુશ થયો અને તે જ ખેતરમા ધનનો ખજાનો સંતાડી દીઘો. અને તે ખેતર ખરીદવા પોતાની પાસે જે કઈ હતું, તે બધુંજ વેચી દીધું.
45 “વળી, આકાશનું રાજ્ય સુંદર સાચા મોતીની શોધ કરવા નીકળેલા એક વેપારી જેવું છે.
46 એક દિવસે તે વેપારીએ આ વિશિષ્ટ મૂલ્યવાન મોતી જોયું ત્યારે તે ગયો અને તેની પાસે જે કઈ હતુ તે બધુ વેચી દીધું અને તે ખરીદી લીધું.

માથ્થી ૧૩:૪૪-૪૬
કેટલાક શંખના કોચલાની અંદર ગુલાબી મોતી છે – જેનું છુપું મૂલ્ય ખુબજ મોટું છે
ગુલાબી મોતી ખૂબ મૂલ્યવાન છે

દ્રષ્ટાંતો ઈશ્વરના રાજ્યના મૂલ્ય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. કોઈ ખેતરમાં છુપાયેલા ખજાનોનો વિચાર કરો. ખજાનો છુપાયેલ હોવાથી, ખેતર પાસેથી પસાર થતા દરેકને લાગે છે કે ખેતરનું મૂલ્ય થોડું છે અને તેથી તેમને તેમાં કોઈ રસ નથી. પરંતુ કોઈકને ખ્યાલ આવે છે કે ત્યાં કોઈ ખજાનો છે, તો તે ખેતર તેને માટે ખૂબ મૂલ્યવાન બને છે – તે એટલું બધું મૂલ્યવાન બને છે કે તેને ખરીદવા અને ખજાનો મેળવવા માટે બધું વેચવા માટે તે પૂરતું ગણે છે. મૂલ્યવા તેથી તે ઈશ્વરના રાજ્ય સંબંધી પણ આવું જ છે – મોટાભાગના લોકોએ જેનું મૂલ્ય આંક્યું નહી, પરંતુ થોડા લોકો જે તેની કિંમતનું મોટુ મૂલ્ય આંકી શક્યા.

જાળનું દ્રષ્ટાંત

47 “અને આકાશનું રાજ્ય એક જાળ જેવું છે, જેને સરોવરમાં નાખીને બધીજ જાતની માછલીઓ પકડી હતી.
48 જ્યારે જાળ પૂરી માછલીઓથી ભરાઈ ગઈ ત્યારે તેણે જાળને પાણીમાંથી બહાર કાઢી સારી માછલીઓ ટોપલીઓમાં ભરી દીઘી. અને ખરાબ માછલીઓને ફેંકી દીઘી.
49 સૃષ્ટિના અંત સમયે પણ આવું જ થશે. દૂતો આવીને દુષ્ટ માણસોને સારા માણસોથી જુદા પાડશે.
50 દૂતો દુષ્ટ માણસોને ધગધગતા અગ્નિમાં ફેંકી દેશે જ્યાં એ લોકો કલ્પાંત કરશે અને દુ:ખથી તેમના દાંત પીસશે અને દુ:ખી થશે.”

માથ્થી ૧૩:૪૭-૫૦
ઈશ્વરનું રાજ્ય ગોવામાંના આ માછીમારોની માફ઼ક માણસોને અલગ કરશે

ઈસુએ – ઈશ્વરના રાજ્ય વિશે શીખવવા માછલીની જોડીને ટાંકીને બીજા એક અષ્ટમંગલાનો ઉપયોગ કર્યો. ઈશ્વરનું રાજ્ય લોકોને માછલીઓને અલગ કરતા માછીમારોની જેમ લોકોને બે જૂથોમાં અલગ કરશે. આ ન્યાય ના દિવસે થશે.

ઈશ્વરનું રાજ્ય રહસ્યમય રીતે વધે છે, લોટમાં ખમીરની જેમ; મોટા ભાગના લોકોથી તેનું મોટું મૂલ્ય છુપાયેલું છે; અને લોકોમાં વિવિધ પ્રતિભાવો જોવા મળે છે. તે,જે લોકો સમજે છે અને જેઓ સમજી શકતા નથી તેઓને અલગ પાડે છે. આ  દ્રષ્ટાંતો શીખવ્યા પછી ઈસુએ તેના શ્રોતાઓને આ પ્રશ્ન પૂછ્યો.

51 પછી ઈસુએ તેના શિષ્યોને પૂછયું, “હવે તમે આ બધી બાબતો સમજો છો?”શિષ્યોએ કહ્યું, “હા, અમે સમજીએ છીએ.”

માથ્થી ૧૩:૫૧

તમારા માટે શું? જો ઈશ્વરના રાજ્યને સમગ્ર વિશ્વમાં ફ઼ેલાતા ગુણ તરીકે સમજવામાં આવે છે, તો પણ તે તમારા માટે કોઈ ફાયદાકારક નથી, સિવાય કે તે તમારામાં પણ સ્થાન લે. પરંતુ તે કેવી રીતે થશે?

ઈસુએ ગંગા તીર્થને તેમના જીવંત પાણી ના દૃષ્ટાંત સાથે સમજાવ્યું.

ઈસુ શીખવે છે કે પ્રાણ આપણને દ્વિજા પાસે લાવે છે

દ્વિજા (द्विज)  નો અર્થ છે ‘બીજી વાર જન્મવું’ અથવા ‘ફરીથી જન્મ લેવો. તે આ વિચાર પર આધારિત છે કે વ્યક્તિ પ્રથમ શારીરિક રીતે જન્મે છે અને પછીથી તે બીજી વખત આધ્યાત્મિક રીતે જન્મે છે. આ આધ્યાત્મિક જન્મ પરંપરાગત રીતે પવિત્ર દોરો (યગ્યોપવિતા, ઉપાવિતા અથવા જનોઈ) ધારણ કરતી વખતે ઉપનયન સમારોહ દરમિયાન થતું પ્રતીક છે. તેમ છતાં, બૌધાયન ગૃહસૂત્ર જેવા પ્રાચીન વૈદિક ગ્રંથોમાં (ઇ.સ. પુર્વે ૧૫૦૦ – ૬૦૦) ઉપનયનની ચર્ચા કરવામાં આવી હોવા છતાં, બીજા કોઈ પ્રાચીન ગ્રંથો દ્વિજનો ઉલ્લેખ કરતા નથી. વિકિપેડિયા જણાવે છે

તેનો વધતો જતો ઉલ્લેખ પહેલી-સહસ્ત્રાબ્દીના મધ્ય ભાગ પછીના સમયોમાં ધર્મશાસ્ત્રોના ગ્રંથોના લખાણમાં જોવા મળે છે. દ્વિજા શબ્દની હાજરી એ એક નિશાની છે કે આ લખાણ સંભવત મધ્યયુગીન યુગનુ ભારતીય લખાણ છે

જો કે આજે દ્વિજા એક જાણીતી માન્યતા છે, તો પણ પ્રમાણમાં તે નવો વિચાર છે. દ્વિજા શબ્દ ક્યાંથી આવ્યો?

થોમા ની દ્રષ્ટિએ ઇસુ અને દ્વિજા  

દ્વિજા પરનું કોઈપણ પ્રારંભિક નોંધાયેલ શિક્ષણ હોય તો તે ઇસુનું છે. યોહાનની સુવાર્તામાં (ઇ.સ. ૫૦-૧૦૦ માં લખાયેલ) દ્વિજા વિશે ઈસુએ કરેલી ચર્ચાની નોંધ કરેલ છે. તે ખૂબ જ પ્રચલિત વાત હોય શકે છે કે ઈસુના શિષ્ય થોમા, જેઓ ઇ.સ ૫૨ માં ભારત આવ્યા ત્યારે પ્રથમ મલબારના દરિયાકાંઠે ઉતર્યા હતા અને પછી ચેન્નઇ ગયા હતા તેઓ ઈસુના જીવન અને ઉપદેશોના સાક્ષી બનીને, દ્વિજાનો ખ્યાલ લાવ્યા અને તેને ભારતીય વિચારમાં અને વ્યવહારમાં રજૂ કર્યો. થોમાનું ઈસુ’ ના ઉપદેશ સાથે ભારતમાં આવવું ભારતીય ગ્રંથોમાં દ્વિજાના ઉદ્દભવ સાથે તે બંધ બેસે છે.

આત્મા દ્વારા ઈસુ અને દ્વિજા

ઈસુએ દ્વિજને, ઉપનયન સાથે નહીં, પરંતુ પ્રાણ (प्राण), સાથે કે જે એક બીજો પ્રાચીન ખ્યાલ, છે તેની સાથે જોડ્યો. પ્રાણ શ્વાસ, આત્મા, પવન અથવા જીવન-શક્તિનો અર્થ સૂચવે છે. પ્રાણ સંબંધીનો પ્રાચીન સંદર્ભોમાંથી એક સંદર્ભ ૩,૦૦૦ વર્ષ જૂનો ચંદોગ્યા ઉપનિષદમાં છે, પરંતુ અન્ય ઘણા ઉપનિષદો જેવા કે કથા, મુન્દક અને પ્રસન ઉપનિષદો આ ખ્યાલનો ઉપયોગ કરે છે. જુદા જુદા ગ્રંથો વૈકલ્પિક વિશિષ્ટતાઓ આપે છે, પરંતુ પ્રાણ તે પ્રાણાયામ અને આયુર્વેદ સહિત આપણા શ્વાસ/શ્વાસમાં નિપુણતા મેળવવા માટેની તમામ યોગ તકનીકોનો સમાવેશ કરે છે. પ્રાણને કેટલીક વાર આયુરસ (વાયુ) દ્વારા પ્રાણ, અપાન,ઉદાન, સમાન અને વ્યાન તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

અહીં ઈસુની વાતચીત દ્વારા દ્વિજાને રજૂ કરાઈ છે. (રેખાંકિત શબ્દો દ્વિજા અથવા બીજા જન્મ સંદર્ભોને ચિહ્નિત કરે છે, જ્યારે મોટા શબ્દો પ્રાણ, અથવા પવન, આત્માને ચિહ્નિત કરે છે)

1. ફરોશીઓમાં નિકોદેમસ નામે એક જણ હતો. તે યહૂદીઓનો અધિકારી હતો. 

2. તેણે રાત્રે [ઈસુની] પાસે આવીને તેમને કહ્યું, “રાબ્બી, અમે જાણીએ છીએ કે તમે ઈશ્વરની પાસેથી આવેલા ઉપદેશક છો; કેમ કે જો કોઈ માણસની સાથે ઈશ્વર ન હોય તો જે ચમત્કારો તમે કરો છો તે તે કરી નહિ શકે.”

3. ઈસુએ તેને ઉત્તર આપ્યો, “હું તને ખચીત ખચીત કહું છું, “જો કોઈ માણસ નવો જન્મ પામ્યું ન હોય, તો તે ઈશ્વરનું રાજ્ય જોઈ શકતું નથી’ 

4. નિકોદેમસ તેમને કહે છે, “માણસ ઘરડો થઈને જન્મ કેમ પામી શકે? તે શું બીજીવાર પોતાની માના ઉદરમાં પેસીને જન્મ લઈ શકે છે?”

5. ઈસુએ ઉત્તર આપ્યો, “હું તને ખચીત ખચીત કહું છું કે જો કોઈ માણસ પાણીથી તથા આત્મા થી જન્મ્યું ન હોય, તો ઈશ્વરના રાજ્યમાં તે જઈ શકતું નથી. 

6. જે દેહથી જન્મેલું છે તે દેહ છે; અને જે આત્મા થી જન્મેલું છે તે આત્મા છે.

7. મેં તને કહ્યું કે, તમારે નવો જન્મ પામવો જોઈએ, એથી આશ્ચર્ય પામતો ના. 

8. વા જ્યાં ચાહે છે ત્યાં વાય છે, અને તું તેનો અવાજ સાંભળે છે, પણ તે ક્યાંથી આવે છે અને ક્યાં જાય છે, એ તું નથી જાણતો. દરેક જે આત્મા થી જન્મેલું છે તે તેના જેવું જ છે.”

9.  નિકોદેમસે તેમને કહ્યું, “એ વાતો કેમ બની શકે?”

10. ઈસુએ તેને કહ્યું, “તું ઇઝરાયલનો ઉપદેશક થઈને શું એ વાતો નથી જાણતો? 

11. હું તને ખચીત ખચીત કહું છું કે, અમે જે જાણીએ છીએ તે કહીએ છીએ, અને જે જોયું છે તેની સાક્ષી પૂરીએ છીએ. પણ તમે અમારી સાક્ષી માનતા નથી. 

12. જો મેં તમને પૃથ્વી પરની વાતો કહી, છતાં તમે વિશ્વાસ કરતા નથી, તો હું તમને આકાશમાંની વાતો કહું તો તમે કેમ વિશ્વાસ કરશો? 

13. આકાશમાંથી ઊતરેલો માણસનો દીકરો જે આકાશમાં છે તે વિના આકાશમાં કોઈ નથી ચઢયું. 

14. જેમ મૂસાએ રાનમાં સર્પને ઊંચો કર્યો, તેમ માણસના દીકરાને ઊંચો કરાવવાની જરૂર છે.

15. એ માટે કે જે કોઈ વિશ્વાસ કરે તે તેનામાં અનંતજીવન પામે. 

16. કેમ કે ઈશ્વરે જગત પર એટલો પ્રેમ કર્યો કે તેમણે પોતાનો એકાકીજનિત દીકરો આપ્યો, એ માટે કે જે કોઈ તેમના પર વિશ્વાસ કરે તેનો નાશ ન થાય, પણ તે અનંતજીવન પામે. 

17. કેમ કે જગતનો ન્યાય કરવા માટે નહિ, પણ તેમનાથી જગતનું તારણ થાય, તે માટે ઈશ્વરે પોતાના દીકરાને જગતમાં મોકલ્યો છે.

18. તેમના પર જે વિશ્વાસ કરે છે, તે અપરાધી ઠરતો નથી; પણ જે વિશ્વાસ નથી કરતો, તે અપરાધી ઠરી ચૂકયો છે, કેમ કે ઈશ્વરના એકના એક દીકરાના નામ પર તેણે વિશ્વાસ કર્યો નથી. 

19. અપરાધી ઠરાવવાનું કારણ એ છે કે, જગતમાં અજવાળું આવ્યા છતાં માણસોએ અજવાળાનાં કરતાં અંધારું ચાહ્યું; કેમ કે તેઓનાં કામ ભૂંડાં હતાં. 

20. કેમ કે જે કોઈ ભૂંડું કરે છે તે અજવાળાનો દ્વેષ કરે છે, અને પોતાનાં કામ ન વખોડાય માટે અજવાળા પાસે આવતો નથી. 

21. પણ જે સત્ય કરે છે તે પોતાનાં કામ ઈશ્વરથી કરાયાં છે એ પ્રગટ થાય માટે અજવાળા પાસે આવે છે”

યોહાન ૩:૧-૨૧

આ વાતચીતમાં અનેક ખ્યાલો ઉભા થયા. પ્રથમ, ઈસુએ આ બીજા જન્મની આવશ્યક્તાની પુષ્ટિ કરી (‘તમારે નવો જન્મ પામવો જ જોઇએ’ ). પરંતુ આ જન્મમાં કોઈ માણસ મધ્યસ્થ નથી. પ્રથમ જન્મ, તે ‘શરીરથી શરીર જન્મ લે છે’ અને ‘પાણીથી જન્મ લેવો’ એ  માનવીય મધ્યસ્થીથી થાય છે અને આ બાબત માનવીય નિયંત્રણમાં છે. પરંતુ બીજા જન્મ (દ્વિજા) માં ત્રણ દૈવી મધ્યસ્થ શામેલ છે: ઈશ્વર, માનવ પુત્ર અને આત્મા (પ્રાણ). ચાલો આના વિશે વધુ જાણીએ

ઈશ્વર

ઈસુએ કહ્યું કે ‘ઈશ્વરે જગત પર એટલો બધો પ્રેમ કર્યો …’જેનો અર્થ છે કે ઈશ્વર બધા લોકોને પ્રેમ કરે છે … આ દુનિયામાં રહેનારા પર … કોઈ બાકાત નથી. આપણે આપણો સમય આ પ્રેમની પરાકાષ્ટા પર મનન કરાતાં સમય પસાર કરી શકીએ છીએ, પરંતુ ઈસુ ઈચ્છે છે કે આપણે પહેલા એ સમજવું જોઈએ કે તેનો અર્થ ઈશ્વર તમને ચાહે છે તે છે. ઈશ્વર તમને ખૂબ જ ચાહે છે, પછી ભલે તમારી સ્થિતિ, વર્ણ, ધર્મ, ભાષા, ઉંમર, લિંગ, સંપત્તિ, શિક્ષણ વગેરે ગમે તે હોય …કોઇક જગ્યાએ આ પ્રમાણે નોંધવામાં આવ્યું છે કે:

38 હા, મને તો ખાતરી છે કે દેવના પ્રેમથી આપણને કોઈ પણ વસ્તુ જુદા કરી શકતી નથી. મૃત્યુ, જીવન, દૂતો, અધિકારીઓ, વર્તમાન, ભવિષ્ય, કોઈ પણ સત્તા કે શક્તિ, આપણા ઉપર કે આપણી નીચે કે સજાર્યેલ જગતમાં સૌથી વધ શક્તિશાળી હોય એવું કોઈ તત્વ કે કોઈ પણ વસ્તુ ખ્રિસ્ત ઈસુ આપણા પ્રભુમાં રહેલા દેવના પ્રેમથી આપણને કદી પણ જુદા પાડી શકશે નહિ.

રોમન ૮: ૩૮-૩૯

ઈશ્વર નો તમારા માટેનો (અને મારા માટેનો) પ્રેમ બીજા જન્મની જરૂરિયાતને આપણને દૂર કરતો નથી (જો કોઈ માણસ નવો જન્મ પામ્યું ન હોય, તો તે ઈશ્વરનું રાજ્ય જોઈ શકતું નથી). પરંતુ, તમારા પ્રત્યેનો ઈશ્વર નો પ્રેમ તેમને કાર્યરત કરે છે

” કેમ કે ઈશ્વરે જગત પર એટલો પ્રેમ કર્યો કે તેમણે પોતાનો એકાકીજનિત દીકરો આપ્યો…”

આપણને બીજા દૈવી મધ્યસ્થ તરફ઼ દોરી જાય છે …

માણસનો પુત્ર

‘માણસ નો પુત્ર’ તે ઈસુનો પોતાના માટેનો સંદર્ભ છે. આપણે આ શબ્દનો અર્થ પછીથી જોઈશું. અહીં તે કહે છે કે પુત્રને ઈશ્વર દ્વારા મોકલવામાં આવ્યો હતો. પછી તેને ઉંચો કરવામાં આવ્યો તે વિશે ચોક્કસ નિવેદન આપે છે.

14 “મુસાએ રેતીના રણમાં સર્પને ઊચો કર્યો. માણસના દીકરા સાથે પણ એમ જ છે. માણસના દીકરાને પણ ઊચો કરવાની જરૂર છે.

યોહાન ૩:૧૪

તે મૂસાના સમયમાં લગભગ ૧૫૦૦ વર્ષ પુર્વે બનેલ હિબ્રુ વેદના અહેવાલનો સંદર્ભ આપે છે:

પિત્તળનો સર્પ

4 તેઓ હ Horર પર્વતથી લાલ સમુદ્ર તરફના માર્ગ સાથે, અદોમની આસપાસ જવા માટે ગયા. પરંતુ લોકો રસ્તામાં અધીરા થઈ ગયા; 5 તેઓએ દેવ અને મૂસાની વિરુદ્ધ વાત કરી અને કહ્યું, “તમે અમને રણમાં મરવા ઇજિપ્તની બહાર કેમ લાવ્યા છો? રોટલી નથી! પાણી નથી! અને અમે આ કંગાળ ખોરાકને ધિક્કારીએ છીએ! ”

6 પછી ભગવાન તેમની વચ્ચે ઝેરી સાપ મોકલ્યા; તેઓએ લોકોને ડંખ માર્યા અને ઘણા ઈસ્રાએલીઓ મરી ગયા. 7 લોકો મૂસાની પાસે આવ્યા અને કહ્યું, “અમે જ્યારે યહોવા અને તમારી વિરુદ્ધ વાત કરી ત્યારે અમે પાપ કર્યું. પ્રાર્થના કરો કે ભગવાન સાપને આપણાથી દૂર લઈ જશે. ” તેથી મૂસાએ લોકો માટે પ્રાર્થના કરી.

8 યહોવાએ મૂસાને કહ્યું, “એક સાપ બનાવો અને તેને ધ્રુવ ઉપર મૂકો; જેને કરડ્યો છે તે તેને જોઈને જીવી શકે છે. ” 9 તેથી મૂસાએ કાંસાનો સાપ બનાવ્યો અને તેને ધ્રુવ પર મૂક્યો. પછી જ્યારે કોઈને સાપ કરડ્યો અને કાંસાના સાપ તરફ જોયું તો તેઓ જીવ્યા.

ગણના ૨૧: ૪-૯

ઈસુ આ વાર્તાનો ઉપયોગ દૈવી મધ્યસ્થી તરીકેની તેમની ભૂમિકાને સમજાવવા માટે કરે છે. વિચારો કે સાપ કરડેલા લોકોનું શું થયું હશે.

ઝેરી સાપ કરડે છે ત્યારે ઝેર શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે. સામાન્ય સારવારમાં, ઝેર ચૂસી કાઢવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે; ડંખ લાગેલા ભાગને ચુસ્ત રીતે બાંધી દેવો જોઈએ જેથી લોહી વહેતું અટકાવી શકાય અને ડંખનું ઝેર વધુ ફેલાય નહીં; અને હલનચલન માં ઘટાડો કરવો કે જેથી ધીમા હ્રદયના-ધબકારા શરીરમાં ઝડપથી ઝેર ન ફેલાવે.

જ્યારે ઈસ્રાએલીઓને સાપનું ઝેર લાગ્યું, ત્યારે તેઓને સાજા થવા માટે સ્તંભ પર મૂકવામાં આવેલા પિત્તળના સાપ તરફ જોવાનું કહેવામાં આવ્યું. તમે કલ્પના કરી શકો છો કે કોઈ વ્યક્તિ તેના પલંગ પર આળોટી રહ્યું છે, અને તે  નજીકમાં ઉંચાઈ પર લટકાવવામાં આવેલા  પિત્તળના સાપને જુએ અને પછી સાજો થઈ જાય. પરંતુ ઇઝરાઇલની છાવણીમાં લગભગ 3૦ લાખ લોકો હતા (લશ્કરી સેવાને યોગ્ય તેવા ૬,૦૦,૦૦૦ થી પણ વધારે માણસોની સંખ્યા ગણાવામાં આવી હતી) – તે એક મોટા આધુનિક શહેરની વસ્તી જેટલું કહેવાય. તે શક્ય હતું કે સાપ કરડેલા લોકો ઘણા કિલોમીટર દૂર સુધી ફેલાયેલા હતા અને કાંસ્ય સાપના સ્તંભથી દૂર હતા. તેથી, જેને સાપ કરડેલા હતા તેઓએ પસંદગી કરવી પડે તેમ હતી. જો ઇચ્છે તો તેઓ ઘાને ચુસ્ત રીતે બાંધે અને લોહીના પ્રવાહને રોકવા અને ઝેરને ફેલાતા અટકાવવા પ્રચલિત ઉપચારોનો ઉપયોગ કરે. અથવા તેઓએ મૂસા દ્વારા જાહેર કરેલા ઉપાય પર આધાર રાખવો જોઇએ અને સ્તંભ પર સાપને જોવા માટે ઘણા કિલોમીટર ચાલવું પડે,  તેમ કરવામાં લોહીનો પ્રવાહ વધે અને ઝેર ફેલાય શકે. તેમાં તેઓએ મૂસાના શબ્દોમાં વિશ્વાસ કરે પડે અથવા જો તેમનામાં વિશ્વાસનો અભાવ હોય તો તે પ્રમાણે ન કરે પરંતુ તે બાબતનો નિર્ણય તે દરેક ઝેર પીડિત વ્યક્તિએ કરવો પડે.  

ઈસુ સમજાવી રહ્યા હતા કે તેમનું વધસ્તંભ ઉપર ઉંચા થવું આપણાને પાપ અને મૃત્યુના બંધનમાંથી મુક્ત કરવાનું સામર્થ્ય આપે છે, જે રીતે પિત્તળના સર્પે ઇઝરાએલીઓને ઝેરથી થતા મૃત્યુથી બચાવ્યા. જો કે, જેમ ઇસ્રાએલીઓને પિત્તળના સર્પના ઉપાયમાં વિશ્વાસ કરવાની અને સ્તંભ તરફ જોવાની જરૂર હતી, તેમ જ આપણે પણ ઈસુની તરફ વિશ્વાસ અને વિશ્વાસની આંખોથી જોવાની જરૂર છે. તે માટે ત્રીજા દૈવી મધ્યસ્થી એ કાર્ય કરવાની જરૂર છે.

આત્મા – પ્રાણ

આત્મા વિશે ઈસુના નિવેદનનો વિચાર કરો

વા જ્યાં ચાહે છે ત્યાં વાય છે, અને તું તેનો અવાજ સાંભળે છે, પણ તે ક્યાંથી આવે છે અને ક્યાં જાય છે, એ તું નથી જાણતો. દરેક જે આત્માથી જન્મેલું છે તે તેના જેવું જ છે.”

યોહાન ૩:૮

 પવન અને આત્મા બંને માટે એક સમાન ગ્રીક શબ્દ (ન્યુમા) વપરાય છે. ઈશ્વરનો આત્મા પવન જેવો છે. કોઈ પણ માણસે પવન ને હુબહુ ક્યારેય જોયો નથી. તમે પવનને જોઈ શકો નહીં. પણ પવનને તમે વસ્તુઓ પરની તેની અસર દ્વારા જોય શકો છો. જ્યારે પવન ફૂંકાય છે ત્યારે તે  પાંદડાને હલાવે છે, વાળ ઉડાળે છે, ધ્વજ લહેરાવે છે અને વસ્તુઓ ઉડવાનું શરૂ કરે છે. તમે પવનને નિયંત્રિત કરી શકતા નથી અને તેને દિશા આપી શકતા નથી. પવન ઇચ્છે ત્યાં ફ઼ુંકાય છે. જ્યારે આપણે વહાણના સઢને ઉપર ચઢાવીએ છીએ ત્યારે આપણે પવનની ઉર્જાથી આપણા વહાણોને ચલાવી શકીએ છીએ. ઊંચા ચઢાવેલ અને બાંધેલ સઢ દ્વારા પવનની સહાયથી આપણે આગળ વધી શકીએ છીએ, હવા આપણને ઉર્જા પ્રદાન કરે છે. જો કે પવન તે આપણી આસપાસ ફ઼ુંકાતો હોય પરંતુ જો સઢ ચઢાવેલ ન હોય તો તે પવનની ગતિ અને શક્તિ આપણને કોઇ ફાયદો કરતું નથી.

આત્મા સાથે પણ એવું જ છે. આપણા અંકુશની બહાર આત્મા જ્યાં ઇચ્છે ત્યાં જાય છે. પરંતુ જ્યારે આત્મા કાર્યરત બને છે ત્યારે તમે તેને તમારા જીવનમાં કાર્ય કરવાની છુટ આપી શકો છો, કે જેથી તે તમને તેના જીવન બળથી ભરે અને તમને સામર્થ્યથી ભરે. તે માણસના પુત્ર છે, તેમને વધસ્તંભ પર ઊંચા કરાયા હતા,  જેમ પિત્તળના સર્પને ઊંચો કરાયેલ હતો અથવા તો જેમ પવનમાં સઢ ઊંચો કરાય છે તેમ. જ્યારે આપણે વધસ્તંભ પર ઉંચા કરાયેલ પુત્ર ઇસુ પર વિશ્વાસ કરીએ છીએ ત્યારે તે, આત્માને આપણને જીવન આપવા માટે છુટ આપે છે. તેમ આપણે ફરીથી નવો જન્મ પામીએ છીએ – આત્માથી બીજી જન્મ પામીએ છીએ. ત્યારે આપણે આત્મા-પ્રાણ નું જીવન પ્રાપ્ત કરીએ છીએ. આત્માનો પવન આપણને અંદરથી દ્વિજા બનવા માટે સમર્થ બનાવે છે, ફક્ત ઉપનયનની માફ઼ક બાહ્ય પ્રતીક દ્વારા નહીં.

દ્વિજા – ઉપરથી

યોહાનની સુવાર્તામાં આનો સારાંશ આ પ્રમાણે નોંધવામાં આવેલ છે:

12 કેટલાક લોકોએ તેનો સ્વીકાર કર્યો. તેઓએ તેનામાં વિશ્વાસ કર્યો. જે લોકોએ તેનામાં વિશ્વાસ કર્યો હતો તેઓને તેણે કંઈક આપ્યું. તેણે તેઓને દેવનાં બાળકો થવાનો અધિકાર આપ્યો.
13 જેવી રીતે નાનાં બાળકો જન્મ છે તેવી રીતે આ બાળકો જન્મ્યા ન હતા. તેઓ માતાપિતાની ઈચ્છાથી કે યોજનાથી જન્મ્યા ન હતા. આ બાળકો દેવથી જન્મ્યા હતા.

યોહાન ૧:૧૨-૧૩

બાળક  બનવા માટે જન્મ લેવો જરૂરી છે, આ રીતે ‘ઈશ્વરનુ સંતાન બનવું’ જેને બીજા જન્મ-દ્વિજા તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે. દ્વિજાને ઉપનયન જેવી વિવિધ ધાર્મિક વિધિઓ દ્વારા પ્રતીકિત કરી શકાય છે, પરંતુ સાચો આંતરિક બીજો જન્મ, ‘માનવીય નિર્ણય’ દ્વારા નક્કી થતો નથી. આપણી ધાર્મિક વિધિ, ભલે ગમે તેટલી સારી હોય અને આ બીજા  જન્મ એટલે કે દ્વિજા સંબંધીની સમજ આપી શકે, પરંતુ તે આ નવા અથવા બીજા જન્મની માફક આંતરિક બદલાણ લાવી શકતી નથી પણ તેની આવશ્યકતાની યાદ અપાવે છે. તે કેવળ ઈશ્વર દ્વારા કરવામાં આવતું આંતરિક કાર્ય છે, કે જ્યારે આપણે તેને પ્રાપ્ત કરીએ છીએ અને ‘તેના નામ પર વિશ્વાસ કરીએ છીએ’ ત્યારે તેમ બને છે.

પ્રકાશ અને અંધકાર

નૌકાવિહારનું ભૌતિકશાસ્ત્ર સમજાય તે પહેલાં, લોકો સદીઓથી પવનને રોકીને પવનની શક્તિનો ઉપયોગ કરીને વહાણો ચલાવતા હતા. એ જ રીતે, આપણે બીજો જન્મ પામવા માટે આત્માને આપણામાં કાર્ય કરવા દેવા જોઇએ, પછી ભલે આપણે તેને બુધ્ધીથી સંપૂર્ણરૂપે સમજી શકતા ન હોઇએ. અહીં તે આપણી સમજણનો અભાવ નથી કે જે આપણને અટકાવશે. પરંતુ ઈસુએ એમ શીખવ્યું કે તે આપણો અંધકાર પરનો પ્રેમ (આપણા દુષ્ટ કાર્યો) હોઈ શકે છે કે જે આપણને સત્યના પ્રકાશમાં આવતા અટકાવે છે.

19 આ સત્ય હકીકતના આધારે લોકોને ન્યાય થાય છે. જગતમાં અજવાળું આવ્યું છે, પણ લોકોને અજવાળું જોઈતું નથી. તેઓ અંધકાર (પાપ) ઈચ્છે છે. શા માટે? કારણ કે તેઓનાં કૃત્યો ભુંડાં હતાં.

યોહાન ૩:૧૯

તે આપણી બૌદ્ધિક સમજ નહી પરંતુ આપણો નૈતિક પ્રતિસાદ છે કે જે આપણા બીજા જન્મને થતાં અવરોધે છે. આપણને પ્રકાશમાં આવવાને માટે ઉત્તેજન આપવામાં આવે છે

21 પરંતુ જે વ્યક્તિ સત્યના માર્ગને અનુસરે છે તે અજવાળામાં આવે છે. પછી તે અજવાળું બતાવશે કે તે વ્યક્તિએ જે કર્યુ હતું તે દેવ દ્વારા કર્યુ હતું.

યોહાન ૩:૨૧

આપણે જોઈશું કે તેમના દ્રષ્ટાંતો પ્રકાશમાં આવવા વિશે આપણને આગળ કઈ રીતે શીખવે છે.

ઈસુ આંતરિક શુધ્ધતા શીખવે છે

ધાર્મિક વિધિથી શુદ્ધ થવું એ કેટલું મહત્વનું છે?  શુદ્ધતાની જાળવણી અને અશુદ્ધતાથી દૂર રહેવું? આપણામાંના ઘણા અશુદ્ધતાના વિવિધ સ્વરૂપો જેવા કે અસ્પૃશ્યતા, જેમાં એક બીજાથી અશુદ્ધતા ફ઼ેલાવનાર લોકો વચ્ચે પરસ્પર સ્પર્શ ટાળવા અથવા ઘટાડવા વગેરે જેવી બાબતોનો અમલ કરવા માટે સખત મહેનત કરે છે. ઘણા અશુદ્ધ ખોરાકને પણ ટાળે છે, કે જે અશુદ્ધતાનું બીજું સ્વરૂપ છે જ્યાં આપણે જે ખોરાક ખાઈએ તેમાં અશુદ્ધતા ઊભી થયેલ છે, કારણ કે જેણે ખોરાક તૈયાર કર્યો છે તે અશુદ્ધ છે.

ધર્મ જે શુધ્ધતા જાળવી રાખે છે

જ્યારે આપણે તેના પર ચિંતન કરીએ છીએ, ત્યારે આપણે ધાર્મિક નીતિનિયમોનું યોગ્ય રીતે પાલન કરવા માટે ખૂબ પ્રયત્નો કરી શકીએ છીએ. બાળકના જન્મ પછી, માતાએ સુચવેલ નિયમોનું પાલન કરવું જોઈએ જેમકે સુતક, જેમાં લાંબા સમય સુધી સામાજિક અંતર રાખવુ પડે છે. કેટલીક પરંપરાઓમાં જન્મ આપ્યા પછી જાચ્ચા (નવી માતા) ને એક મહિના માટે અશુદ્ધ માનવામાં આવે છે. સ્નાન અને મસાજની શુદ્ધિકરણ પ્રક્રિયા જેને છઠ પ્રથા (સોર) કહેવામાં આવે છે તે કરવા દ્વારા, માતાને ફરીથી શુધ્ધ ગણવામાં આવે છે. બાળકના જન્મ સિવાય પણ, સ્ત્રીનો માસિક સ્ત્રાવ સામાન્ય રીતે તેને અશુદ્ધ બનાવે છે તેથી તેણે ધાર્મિક શુદ્ધિકરણ દ્વારા ફ઼રીથી શુદ્ધતા પ્રાપ્ત કરવી  જોઈએ. લગ્ન પહેલાં અથવા અગ્નિ અર્પણ કરતા પહેલા (હોમ અથવા યજ્ઞ)), શુદ્ધતા જાળવવા માટે, ઘણા લોકો ધાર્મિક શુદ્ધિકરણ વિધિ કરતા હોય છે જેને પુણ્યહવનમ, જ્યાં મંત્રોચ્ચાર કરવામાં આવે છે અને લોકો પર પાણીનો છંટકાવ કરવામાં આવે છે.

આપણે જે ખોરાક ખાઈએ તે, જે વસ્તુઓ અથવા લોકો કે જેઓને આપણે સ્પર્શ કરીએ છીએ, અથવા આપણા શરીરની ક્રિયાઓ, આવી ઘણીબધી બાબતો છે જેનાથી આપણે અશુદ્ધ થઈ શકીએ છીએ. તેથી ઘણા લોકો શુદ્ધતા જાળવવા સખત મહેનત કરે છે. આથી જ શુદ્ધતા સાથે જીવનમાં યોગ્ય રીતે પ્રગતિ કરવા સંસ્કારા (અથવા સંસ્કાર) તરીકે ઓળખાતા માર્ગની ધાર્મિક વિધિઓ આપવામાં આવી હતી.

ગૌતમ ધર્મસૂત્ર

ગૌતમ ધર્મસૂત્ર એ સૌથી પ્રાચીન સંસ્કૃત ધર્મસુત્રોમાંનુ એક છે. તેમાં ૪૦ બાહ્ય સંસ્કાર (જેમ કે જન્મ પછીના શુધ્ધિકરણની ધાર્મિક યાદી), પણ આઠ આંતરિક સંસ્કારો જે આપણે શુદ્ધતા જાળવવા માટે કરવા જોઈએ તેની સૂચી છે. તેઓ આ પ્રમાણે છે:

બધા જીવો પ્રત્યે કરુણા, ધૈર્ય, ઈર્ષ્યાનો અભાવ, શુદ્ધતા, સુલેહ-શાંતિ, હકારાત્મક સ્વભાવ, ઉદારતા અને સંપત્તિ પ્રત્યેનો અભાવ.                                                                                                                         

બધા જીવો પ્રત્યે કરુણા, ધૈર્ય, ઈર્ષ્યાનો અભાવ, શુદ્ધતા, શાંતિ, સકારાત્મક સ્વભાવ, ઉદારતા અને સંપત્તિનો અભાવ.

ગૌતમ ધર્મ-સૂત્ર ૮:૨૩

ઈસુનું – શુદ્ધતા અને અશુદ્ધતા પરનું શિક્ષણ

આપણે જોયું કે ઈસુના શબ્દોમાં કેવું સામર્થ્ય હતું કે તેમણે અધિકાર સાથે શીખવ્યું, લોકોને સાજા કર્યા અને પ્રકૃતિને હુકમ કરતા. ઈસુ આપણને આપણી આંતરિક શુદ્ધતા વિશે વિચારવા માટે પણ બોલ્યા, અને ફક્ત બાહ્ય જ નહીં. જો કે આપણે અન્ય લોકોની ફક્ત બહારની શુદ્ધતા જ જોઈ શકીએ છીએ, પણ ઈશ્વર માટે કઇંક અલગ છે – તેઓ આંતરિક જીવન પણ જુએ છે. જ્યારે ઇઝરાઇલના એક રાજાએ બાહ્ય શુદ્ધતા જાળવી રાખી, પરંતુ પોતાનું આંતરિક હૃદય શુદ્ધ રાખ્યું નહીં, ત્યારે તેમના ગુરુ આ સંદેશ લાવ્યા જે બાઇબલમાં નોંધ્યો છે:

9 યહોવાની ષ્ટિ સમગ્ર પૃથ્વી પર ફરતી હોય છે. અને જેઓનું અંત:કરણ યહોવા પ્રત્યે સંપૂર્ણ છે, તેઓને તે શોધે છે, જેથી તેઓને મદદ કરીને તે પોતાનું મહાન સાર્મથ્ય પ્રગટ કરે છે. તેઁ કેવી મૂર્ખાઇ કરી છે! હવેથી તારે યુદ્ધો ખેલવા પડશે.”

૨ કાળવૃત્તાંત ૧૬:૯ એ

આંતરિક શુદ્ધતાનો સંબંધ આપણા ‘હૃદય’ સાથે છે – એટલે કે ‘તમે’  જે વિચારો છો, અનુભવો છો, નિર્ણય કરો છો, આધિન થાઓ છો અથવા અનાદર કરો છો અને જીભ પર અંકુશ રાખો છો. માત્ર આંતરિક શુદ્ધતાથી જ આપણા સંસ્કાર અસરકારક બને છે. તેથી ઈસુએ તેમના ઉપદેશમાં બાહ્ય શુદ્ધતા સાથે સરખામણી કરીને ખાસ આ બાબત પર ભાર મૂક્યો. અહીં આંતરિક  શુદ્ધતા વિશેના તેમના શિક્ષણની સુવાર્તા નોંધ કરે છે

37 ઈસુએ બોલવાનું પૂરું કર્યા પછી ફરોશીએ ઈસુને પાતાની સાથે જમવા બોલાવ્યો તેથી ઈસુ આવ્યો અને મેજ પાસે બેઠો.
38 પણ ફરોશીને તે જોઈને આશ્ચર્ય થયું જ્યારે ઈસુએ જમતાં પહેલા તેના હાથ ધોયા નહિ.
39 પ્રભુએ (ઈસુ) તેને કહ્યું, “તમે ફરોશીઓ તો થાળી અને વાટકો બહારથી સાફ કરો છો, પરંતુ તમારા અંતરમાં તો બીજા લોકોને છેતરીને ભેગી કરેલી વસ્તુઓ અને દુષ્ટતા છે.
40 તમે મૂર્ખ છો! જેણે (દેવ) બહારનું બનાવ્યું તેણે અંદરનું પણ નથી બનાવ્યું શુ?
41 તેથી તમારી થાળીમાં અને વાટકામાં જે છે તે લોકોને જરૂર છે તેમને આપો, પછી તમે સંપૂર્ણ શુદ્ધ થશો.
42 “પણ તમે ફરોશીઓને અફસોસ છે. તમે દેવને તમારી પોતાની બધી વસ્તુઓનો દશમો ભાગ આપો છો, તમે તમારા બાગમાં થતી ફુદીનાનો, સિતાબનો તથી બીજા નાના છોડનો દશાંશ જ આપો છો. પણ તમે બીજા લોકો તરફ ન્યાયી થવાનું અને દેવને પ્રેમ કરવાનું ભૂલી જાઓ છો. તમારે આ પ્રમાણે કરવું જોઈએ, અને પેલી બીજી બાબતો જેવી કે દશમો ભાગ આપવાનું પણ ચાલુ રાખવું જોઈએ.
43 “ફરોશીઓ તમારે માટે અફસોસની વાત છે કારણ કે તમે સભાસ્થાનોમાં માનવંત સ્થાનોને ચાહો છો, અને રસ્તે જતાં લોકો તમને સલામ કરીને માન આપે એવું તમે ચાહો છો.
44 તમને અફસોસ છે! કેમ કે તમે તો છુપાયેલી કબરો જેવા છો, લોકો અજાણતા તેના પરથી ચાલે છે એવા તમે છો.”

લુક ૧૧:૩૭-૪૪

52 “ઓ પંડિતો, તમને અફસોસ છે! કેમ કે તમે દેવ વિષે શીખવાની ચાવી સંતાડી દીધી છે. તમે તમારી જાતે શીખતા નથી અને બીજાઓને પણ તે શીખવામાંથી અટકાવ્યા છે.”

લુક ૧૧:૫૨

 (‘ફરોશીઓ’સ્વામી અથવા પંડિતો જેવા જ યહૂદી શિક્ષકો હતા. ઈસુએ ઈશ્વરને ‘દશાંશ’ આપવાનો ઉલ્લેખ કર્યો. આ ધાર્મિક દાનધર્મ કરવાની બાબત હતી)

યહૂદી નિયમ પ્રમાણે મૃતદેહને સ્પર્શ કરવો એ અશુદ્ધ હતું. જ્યારે ઈસુએ કહ્યું કે તેઓ ‘નિશાની વગરની કબરો’ઉપર ચાલે છે, ત્યારે તેનો અર્થ એ હતો કે તેઓ અજાણે  અશુદ્ધ બન્યા કારણ કે તેઓ આંતરિક શુદ્ધતાની અવગણના કરી રહ્યા હતા. આંતરિક શુદ્ધતાની અવગણના કરવાથી આપણે એટલાજ  અશુદ્ધ થઇએ છીએ કે છે જાણે કોઈ મ્રુત શરીરને અડક્યા હોય.

હૃદય ધાર્મિક રીતે શુદ્ધ વ્યક્તિને અશુદ્ધ કરે છે

નીચે આપેલા શિક્ષણમાં, ઈસુએ યશાયા પ્રબોધક જેઓ ઇ.સ.પુર્વે ૭૫૦ માં જીવી ગયા તેમના પુસ્તકમાંથી તેમાંથી અવતરણો ટાંક્યા છે.

ઐતિહાસિક સમયરેખામાં ઋષિ યશાયા અને અન્ય હીબ્રુ ઋષિઓ (પ્રબોધકો

છી કેટલાક ફરોશીઓ અને શાસ્ત્રીઓ યરૂશાલેમથી ઈસુની પાસે આવ્યા અને તેઓએ પૂછયું.
2 “તારા શિષ્યો આપણા પૂર્વજોએ નક્કી કરેલા રીતરિવાજોનું પાલન કેમ નથી કરતાં? તેઓ ખાતા પહેલા તેમના હાથ કેમ ધોતા નથી!”
3 ઈસુએ કહ્યું, “તમારા રીતરિવાજોનું પાલન કરવા માટે તમે દેવની આજ્ઞાનું પાલન કરવાની શા માટે ના પાડો છો?
4 દેવે તો કહ્યું હતું કે, ‘તું તારા પિતા તથા તારી માનું સન્માન કર.’અને દેવે એમ પણ કહ્યું હતું કે ‘જે પોતાના પિતા તથા માનું અપમાન કરે છે તેને અવશ્ય મારી નાખવો જોઈએ.’
5 પણ તમે એમ કહો છો કે કોઈ વ્યક્તિ તેના પિતા કે માને એમ કહી શકે; ‘તમને મદદ કરવા માટે ઉપયોગમાં લઈ શકાય એવું જે કાંઈ મારી પાસે છે, તે દેવને અર્પણ કરવામાં આવ્યું છે. તેથી તમારી મદદ નહિ કરી શકું.’
6 આમ તમે પોતાના બાપનું કે માતાનું સન્માન નહિ કરવાનું શીખવો છો. એમ તમે તમારા સંપ્રદાયથી દેવની આજ્ઞા રદ કરી છે. આ રીતે તમે બતાવો છો કે પૂર્વજોએ બનાવેલા રીતરિવાજોનું પાલન કરવું વધારે મહત્વનું છે.
7 તમે દંભી છો! તમારા વિષે યશાયાએ જે ભવિષ્યવાણી કરી છે, તે સાચી છે:
8 ‘આ લોકો પોતાના હોઠોથી મને માન આપે છે, પરંતુ તેઓનાં હૃદય મારાથી ઘણાં દૂર છે.
9 તેઓની મારા તરફની ભક્તિ નકામી છે. તેઓ દેવની આજ્ઞાઓને બદલે માણસોએ બનાવેલા નિયમોનો ઉપદેશ આપે છે.”
10 પછી ઈસુએ લોકોને પાસે બોલાવીને કહ્યું, “હું જે કહું છું તે ધ્યાનથી સાંભળો અને સમજવા પ્રયત્ન કરો.
11 મનુષ્ય જે ખોરાક ખાય છે, તેથી તે અપવિત્ર થઈ જતો નથી, પરંતુ તેના મુખમાંથી જે કોઈ શબ્દો નીકળે છે તેનાથી તે અશુદ્ધ બને છે તેનાથી તે અપવિત્ર થાય છે.”
12 ત્યારે શિષ્યોએ આવીને ઈસુને કહ્યું કે, “શું તમને ખબર છે કે તમારી આ વાતથી ફરોશીઓ ગુસ્સે થયા છે?”
13 ઈસુએ ઉત્તર આપ્યો, “મારા આકાશમાંના બાપે રોપ્યાં નહિ હોય એવા દરેક છોડને મૂળમાંથી ઉખાડી નાંખવામાં આવશે.
14 માટે ફરોશીઓની વાત જવા દો. જો એક આંધળો માણસ બીજા આંધળા માણસનો દોરશે તો બંન્ને જણ ખાડામાં પડશે.”
15 પિતરે ઈસુને વિનંતી કરી કહ્યું, “અગાઉ લોકોને આપેલ દૃષ્ટાંતનો અર્થ સમજાવો.”
16 ઈસુએ કહ્યુ, “હજુ પણ તમને સમજવામાં મુશ્કેલી છે?
17 શું તમે નથી જાણતાં કે જે ખોરાક તમારા મોંમાં જાય છે તે પેટમાં જાય છે. પછી શરીરમાંથી બહાર નીકળી જાય છે અને તે ગટરમાં જાય છે.
18 પરંતુ જે શબ્દો વ્યક્તિના મોંમાંથી નીકળે છે તે જે રીતે વ્યક્તિ વિચારે છે તેનું પરિણામ છે. આ શબ્દો માણસને અસ્વચ્છ બનાવે છે.
19 કેમ કે ખરાબ વિચાર, હત્યા, વ્યભિચાર, દુરાચાર, જૂઠ, ચોરી, નિંદા જેવા દરેક ખરાબ વિચાર માણસના હૃદયમાંથી નીકળે છે.
20 માણસને આજ વસ્તુ અપવિત્ર બનાવે છે. હાથ ધોયા વિના ખાવાથી કંઈ અશુદ્ધ થવાતું નથી.”

માથ્થી ૧૫:૧-૨૦

આપણા હૃદયમાંથી તે નીકળે છે જે આપણને અશુદ્ધ બનાવે છે. ઈસુએ જણાવેલ માણસના હૃદયના અશુદ્ધ વિચારોની સૂચિ, ગૌતમ ધર્મસુત્રમાં જણાવેલ શુદ્ધ વિચારોની સૂચિથી બીલકુલ વિરુધ્ધ છે. આમ તેઓ એક સરખું જ શીખવે છે.

23 “ઓ શાસ્ત્રીઓ તથા ફરોશીઓ, ઢોંગીઓ, તમને અફસોસ છે! તમે તમારી પાસે જે કાંઈ ફુદીનાનો, સૂવાનો, તથા જીરાનો દશમો ભાગ છે તે દેવને આપો છો. પરંતુ તમે વધારે નિયમશાસ્ત્રની મોટી વાતોનું પાલન કરતા નથી. તમે ન્યાયીકરણ, દયા અને વિશ્વાસની અવગણના કરો છો. તમારે આ બીજી બાબતોની ઉપેક્ષા કર્યા વિના તમારે આ બધાનું પાલન કરવું જોઈએ.
24 તમે લોકોને માર્ગદર્શન આપો છો, પણ તમે પોતે જ આંધળા છો! તમે તમારા પીણામાંથી માખી દૂર કરો છો પણ ઊંટને ગળી જાઓ છો.
25 “અરે ઢોંગી, યહૂદિ શાસ્ત્રીઓ અને ફરોશીઓ તમને અફસોસ છે! તમે તમારી વાટકીઓ, થાળીઓ બહારથી સાફ કરી રાખો છો, પરંતુ તમે તમારા પોતાના સંતોષ માટે લોકોને છેતરીને તેની અંદર જુલ્મ તથા અન્યાય ભરો છો.
26 ઓ આંધળા ફરોશી, પહેલા તું તારા થાળી વાટકા અંદરથી સાફ કર તો તેની સાથે સાથે વાસણ બહારથી પણ સ્વચ્છ થઈ જશે.
27 “અરે ઢોંગી, યહૂદિ શાસ્ત્રીઓ અને ફરોશીઓ તમને અફસોસ છે! કે તમે સફેદ ધોળેલી કબર જેવા છો. કારણ કે તે બહારથી સુંદર દેખાય છે પણ અંદરથી મરણ પામેલા લોકોનાં હાડકાઓ અને બધીજ જાતનો ગંદવાડ ભરેલો છે.
28 એવું જ તમારા માટે છે. લોકો તમને બહારથી જુએ છે તો તમે ન્યાયી જેવા દેખાવ છો. પણ અંદરથી તો તમે ઢોંગથી ભરેલા દુષ્ટ છો

.માથ્થી ૨૩:૨૩-૨૮

તમે જે પણ પ્યાલાથી પીશો, તમે તેને ફક્ત બહારથી જ નહીં, પણ અંદરથી પણ સાફ કરશો. આ ઉદાહરણ પ્રમાણે આપણે પ્યાલો છીએ. ઈશ્વર પણ ઈચ્છે છે કે આપણે ફક્ત બહારથી જ નહીં, પણ અંદરથી સાફ રહીએ.

આપણે બધાએ જે જોયું છે તે ઈસુ જણાવે છે. બાહ્ય શુદ્ધતાને અનુસરવું એ ધાર્મિક લોકોમાં એકદમ સામાન્ય બાબત છે, પરંતુ હજી પણ ઘણા લોકો આંતરિક જીવનમાં લોભ અને ભોગવિલાસથી ભરેલા છે- તેમાં પણ જેઓ ધાર્મિકતાનું મહત્વ ધરાવે છે તેઓમાં. આંતરિક શુદ્ધતા મેળવવી જરૂરી છે – પરંતુ તે ઘણી અઘરી બાબત છે.

ઈસુએ ગૌતમ ધર્મસૂત્રના સૂચિમાં જે આઠ આંતરિક સંસ્કારો જણાવેલ છે તેવું જ લગભગ શીખવ્યું:

જે માણસે ચાળીસ સંસ્કાર નું પાલન કર્યું હોય પરંતુ તેનામાં આ આઠ ગુણોનો અભાવ જોવા મળતો હોય, તો તે બ્રહ્મ સાથે જોડાઈ શકતો નથી.                                                                                         

જે માણસે ચાળીસ સંસ્કાર માંથી કેટલાકનું જ પાલન કર્યું હોય, પરંતુ બીજી તરફ઼ આ આઠ ગુણો ધારણ કરે છે, તો તે બ્રહ્મ સાથે એકરુપ થવાની ખાતરી ધરાવે  છે.

ગૌતમ ધર્મસૂત્ર ૮:૨૪-૨૫

તેથી આ મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવે છે. આપણે આપણા હૃદયને કેવી રીતે શુદ્ધ કરીએ કે જેથી આપણે સ્વર્ગના રાજ્યમાં પ્રવેશ કરી શકીએબ્રહ્મ સાથે એકરુપ થઈએ? આપણે સુવાર્તાના શિક્ષણ દ્વારા દ્વિજ વિશે શીખવાનું ચાલુ રાખીએ.