પંક્તિ ૩ અને ૪ – પુરૂષાનો અવતાર

પુરૂષાસુકતાનો અભ્યાસ બીજી પંક્તિથી આગળ વધારીએ. (સંસ્કૃત લિપીયાંતરણ અને પુરૂષસુકતા પરના ઘણાં બધા વિચારો પ્રાચીન વેદોમા ખ્રિસ્ત નામના પુસ્તકના મારા અભ્યાસ પર આધારિત છે જેના લેખક જોસેફ પાડીનજારેકરા છે. (પાન ૩૪૬, ૨૦૦૭))

અંગ્રેજીમાંથી અનુવાદ સંસ્કૃત લિપીયાંતરણ
સર્જન પુરૂષાનો મહિમા છે – તેની ભવ્યતા મહાન છે. વળી તે આ સર્જન કરતા ઘણાં મહાન છે. પુરૂષાનું એક ચતુર્થાંશ [વ્યક્તિત્વ] પૃથ્વી પર છે. પરંતુ તેનો ત્રણ ચતુર્થાંશ ભાગ સ્વર્ગલોકમાં અનંત છે. પુરૂષાએ પોતાના ત્રણ હિસ્સા સહિત ઉર્ધ્વગમન કર્યું. તેના એક હિસ્સાએ અહીં (પૃથ્વી) પર જન્મ લીધો. તેમાંથી તેણે સર્વ સજીવોને જીવન વહેચ્યું. એતાવન અસ્ય મહિમા અતો જ્યાયામકા પુરૂષપાદો-અસ્ય વિસ્વભૂતાની ત્રીપાદ અસ્યમાર્તમ દીવીત્રીપાદઊર્ધ્વ ઉદાઇત પુરૂષા પાડોઉ-અસ્યેહા અ ભાવત પુનઃ તતો વિશ્વનવી અક્રામત સાસાનાનાસાને અભી

અહીં કાવ્યનું રેખાચિત્રણ સમજવામાં અઘરું લાગે એવું છે. એ વાત તો સ્પષ્ટ છે કે આ પંક્તિ પુરૂષાની મહાનતા અને ભવ્યતાની વાત કરે છે. તે બિલકુલ સ્પષ્ટ રીતે જણાવે છે કે તે સર્જન કરતા મહાન અને તેનાથી પર છે. એ પણ સમજી શકાય એવું છે કે તેની મહાનતાનો થોડો અથવા નાનો ભાગ/હિસ્સો જ આ જગતમાં પ્રગટ થયો છે. આ જગતમાં તેના અવતાર ધારણ કરી આવવાની વાત પણ તેમાં છે – જગત કે જેમાં તમે, હું અને સર્વલોક રહે છે (‘તેનો એક જ હિસ્સો અહીં જન્મ્યો’). જયારે ઈશ્વર આ પૃથ્વી પર અવતાર ધારણ કરી અવતર્યા ત્યારે તેમના મહિમાનો માત્ર એક હિસ્સો/ભાગ જ પ્રગટ થયો. આ પૃથ્વી પર તેમણે જયારે જન્મ લીધો ત્યારે જાણે કે તેમણે પોતાને ખાલી/શૂન્ય કર્યા. બીજી (૨) પંક્તિમાં પુરૂષાના આલેખન સાથે આ સંગત છે – ‘પોતાને દસ આંગળીઓ સુધી સીમિત કર્યો’.     

વેદ પુસ્તક (પવિત્ર બાઈબલ)માં નાઝરેથના ઈસુના પૃથ્વી પરના અવતરણનું વર્ણન પણ આની સાથે સંગત છે.  

હું એવું ચાહું છું કે તમે જાણો… તેઓનાં હ્રદયો દિલાસો પામે, ને ઈશ્વરનો મર્મ જે ખ્રિસ્ત છે તેમને જાણવાને સંપૂર્ણ જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરવાને માટે પ્રેમમાં જોડાયેલાં રહે. તેમનામાં તો જ્ઞાન તથા બુદ્ધિનો સર્વ સંગ્રહ ગુપ્ત રહેલો છે.

કલોસીઓને પત્ર ૨:૨-૩

ખ્રિસ્ત ઈશ્વરનો અવતાર હતા પરંતુ તેમની અભિવ્યક્તિ (પ્રાગટ્ય) મોટે ભાગે ગુપ્ત જ રહ્યાં. તે કેવી રીતે ગુપ્ત હતા? આગળ લખે છે કે:

ખ્રિસ્ત ઈસુનું મન જેવું હતું, તેવું તમે પણ રાખો:

પોતે ઈશ્વરના રૂપમાં છતાં, તેમણે ઈશ્વર સમાન હોવાનું

પકડી રાખવાને ઇચ્છયું નહિ.

પણ તેમણે દાસનું રૂપ ધારણ કરીને,

એટલે માણસોના રૂપમાં આવીને પોતાને ખાલી કર્યા.

અને માણસના આકારમાં પ્રગટ થઈને,

મરણને, હા વધસ્તંભના મરણને

આધીન થઈને પોતાને નમ્ર કર્યા.

એને કારણે ઈશ્વરે

તેમને ઘણા ઊંચા કર્યા, અને

સર્વ નામો કરતાં તેમણે તેમને

એવું શ્રેષ્ઠ નામ આપ્યું કે,  

ફિલીપીઓને પત્ર ૨:૫-૯

આમ આ અવતારમાં ઈસુએ ‘પોતાને નગણ્ય કર્યા’ અને એ અવસ્થામાં બલિદાનને સારું પોતાને તૈયાર કર્યા. અહીં પ્રગટ થયેલો તેમનો મહિમા તો તેમના સંપૂર્ણ મહિમાનો એક અંશ માત્ર હતો જેમ પુરૂષાસુકતા પણ જણાવે છે. આવું તેમના આવનારા બલિદાનને સારુ હતું. પુરૂષાસુકતા પણ આ જ વિષય પર પરત ફરે છે કેમ કે આ પંક્તિ પછી પુરૂષાના આંશિક મહિમા પરથી બધું ધ્યાન તેમના બલિદાન પર આપવામાં આવે છે  જે વિશે આપણે આગળના અંકમાં વાત કરીશું. 

પંક્તિ ૨ – પુરૂષા, અમરત્વના ઈશ્વર

આપણે પુરૂષાસુકતાની પ્રથમ પંક્તિમાં જોયું કે પુરૂષાને સર્વજ્ઞ, સર્વસમર્થ અને સર્વવ્યાપી તરીકે દર્શાવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ એક પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવ્યો કે શું પુરૂષા કદાચને ઈસુ સત્સંગ (ઈસુ ખ્રિસ્ત) હોઈ શકે અને આ પ્રશ્ન મનમાં રાખી પુરૂષાસુક્તાની આગળ સફર ખેડી. તો હવે આપણે બીજી પંક્તિએ પહોંચી ગયા જે પુરૂષા (મનુષ્ય)ની અસાધારણ વ્યાખ્યા કરવાનું જારી રાખે છે. અહીં સંસ્કૃત લીપીયાંતરણ અને અંગ્રેજીમાંથી ભાષાંતર આપેલ છે (સંસ્કૃત લીપીયાંતરણ પ્રાચીન વેદોમાં ખ્રિસ્ત નામના પુસ્તકના મારા અભ્યાસ પર આધારિત છે જેના લેખક જોસેફ પાડીનજારેકરા છે. (પાન ૩૪૬, ૨૦૦૭)

પુરૂષાસુકતાની બીજી પંક્તિ
અંગ્રેજીમાંથી ભાષાંતર સંસ્કૃત લીપીયાંતરણ
પુરૂષા જ સમગ્ર બ્રમ્હાંડ છે, જે હતું ને જે થશે. વળી તે અમરત્વ આપનાર પ્રભુ છે, જે તેઓ આહાર વગર પૂરું પાડે છે [કુદરતી દ્રવ્ય/પદાર્થ] પુરૂષા એવેદમ સર્વમ યાદભૂતમ યક્કા ભાવ્યમ ઉતામર્તાત્વસ્યેસાનો યાદાન્નેનાતીરોહતી

પુરૂષાના ગુણલક્ષણ

પુરૂષા આખા બ્રમ્હાંડથી પણ સર્વોચ્ચ છે (સંપૂર્ણ અવકાશ અને દ્રવ્યથી પર) અને સમયનો પ્રભુ છે (‘જે હતો ને જે હશે’) તેમજ ‘અમરત્વનો પ્રભુ’ – અનંતજીવન. હિંદુ પુરાણોમાં ઘણાં બધાં દેવોની વાત આવે છે પરંતુ આ પ્રકારના અનંત ગુણો અને લક્ષણોથી કોઈને નવાજવામાં આવ્યા નથી.

આવા વિસ્મયકારી અને પ્રેરણાદાયક ગુણલક્ષણો (વિશેષતા) કેવળ એક જ સત્ય ઈશ્વરના હોઈ શકે – ઉત્પન્નકર્તા પ્રભુ પોતે જ. આ કદાચને ઋગ્વેદમાં દર્શાવેલ પ્રજાપતિ હોઈ શકે (જે યહૂદી શાસ્ત્ર(જુના કરાર)માં યહોવા સાથે સમાનાર્થી છે). આથી આ મનુષ્ય એટલે કે પુરૂષાને એક સર્વોચ્ચ અને સત્ય ઈશ્વરના અવતાર તરીકે સમજી શકાય છે – સર્વ સૃષ્ટિના પ્રભુ.    

અહીં એક બીજી ખાસ વાત એ છે કે આ પુરૂષા આપણને અમરપણું (અનંતજીવન) પૂરું પાડે છે. તેઓ આ માટે કુદરતી તત્વ/દ્રવ્ય નો ઉપયોગ કરતા નથી, એટલે કે તેઓ કુદરતી પ્રક્રિયાનો કે કુદરતી વસ્તુ કે બ્રમ્હાંડની કોઈ ઉર્જાનો ઉપયોગ અનંત જીવન આપવા માટે કરતા નથી. આપણે સર્વ મૃત્યુ અને કર્મના શ્રાપ તળે છીએ. આપણા અસ્તિત્વની આ વ્યર્થતા જેનાથી છુટકારો મેળવવા આપણે કેટલું બધું કરીએ છીએ: પૂજાપાઠ, સ્નાન, અને અન્ય તપસ્યાઓ. જો આ  બાબત સાચી હોય અને જો થોડી ઘણી પણ શક્યતા હોય કે આ પુરૂષા અનંતજીવન આપવા માટે ઈચ્છુક તેમજ સમર્થ હોય તો તેના વિશે માહિતગાર બનવું ખરેખર ડહાપણભર્યું ગણાશે.  

વેદ પુસ્તક (પવિત્ર બાઈબલ)ના ઋષિઓ સાથે સરખામણી

આગળ જે ચર્ચા કરી તે ધ્યાનમાં રાખી ચાલો માનવ ઈતિહાસના સૌથી પ્રાચીન પવિત્ર લખાણોમાંથી એકને તપાસીએ. તે યહૂદી શાસ્ત્ર (જેને વેદ પુસ્તક અથવા પવિત્ર બાઈબલમાં જુનો કરાર કહે છે)માં મળી આવે છે. આ પુસ્તક પણ ઋગ્વેદની જેમ જ દેવવાણી, કાવ્યો, ઈતિહાસ, અને ભવિષ્યવાણીનો સંગ્રહ છે જે ઘણાં બધા અલગ અલગ ઋષીઓ દ્વારા જુદાં જુદાં યુગોમાં લખાયા. તેથી જુના કરારને દૈવી પ્રેરણા વડે લખાયેલ ઘણાં બધા પુસ્તકોનો એક સંગ્રહ (પુસ્તકાલય) તરીકે સમજવું વાજબી છે. આમાંના મોટાભાગના લખાણો યહૂદી ઋષીઓ દ્વારા લખાયેલા છે જેઓ મહાન ઋષિ અબ્રાહમ કે જે ઈ. પૂ. ૨૦૦૦માં જીવ્યા તેમના વંશજો હતા. ઋષિ અબ્રાહમ જીવતા હતા ત્યારે તો યહૂદી દેશ જેવું કંઈ પણ નહોતું. વળી જેમણે ઋષિ અયૂબનો અભ્યાસ કર્યો છે તેઓ એવો અંદાજ લગાવે છે તેઓ ઈ. પૂ. ૨૨૦૦માં જીવ્યા, આજથી લગભગ ૪૦૦૦ વર્ષ પહેલા.   

…અયૂબના પુસ્તકમાં

આ પવિત્ર પુસ્તકનું નામ તેમના નામ ઉપરથી અયૂબ પડ્યું, તેમના સાથીદારો સાથેની તેમની વાતચીત નીચે પ્રમાણે નોંધાયેલ છે.

પણ હું જાણું છું કે મારો ઉદ્ધાર કરનાર જીવે છે,

અને અંતમાં તે પૃથ્વી પર ઊભો રહેશે.

મારી ચામડીનો આવી રીતે નાશ થયા પછી

પણ વગર શરીરે હું ઈશ્વરને જોઈશ.

તેને હું પોતાની જાતે જોઈશ;

મારી આંખો તેને જોશે, બીજાની નહિ.

એ સારું મારું હૃદય મારામાં કેવું વ્યાકુળ થાય છે!

અયૂબ ૧૯:૨૫-૨૭

અયૂબ અહીં આવનાર ‘ઉદ્ધારક’ ની વાત કરી રહ્યાં છે. આપણે સમજીએ છીએ કે અયૂબ ભવિષ્ય તરફ જુએ છે કારણ કે ઉદ્ધારક પૃથ્વી પર ઊભો ‘રહેશે’ (એટલે ભવિષ્યકાળ છે). અને પૃથ્વી પર સર્વ સમયોમાં આ ઉદ્ધારક આજે પણ જીવંત છે, પુરૂષાસુક્તાની આ પંક્તિમાં જેમ પુરૂષા માટે કહેવામાં આવ્યું કે તે સમય(કાળ)નો પ્રભુ છે કેમ કે તેનું અસ્તિત્વ આપણી માફક સમયને આધારિત કે માર્યાદિત નથી.    

અયૂબ ત્યારબાદ એવું જાહેર કરે છે કે ‘મારી ચામડીનો નાશ થયા પછી’ (એટલે કે મરણ બાદ) તે તેને (ઉદ્ધારકને) જોશે અને સાથે સાથે ‘ઈશ્વરને જોશે’. આનો મતલબ આ આવનાર ઉદ્ધારક એ ઈશ્વરનો અવતાર છે, જેમ પુરૂષા પણ પ્રજાપતિનો અવતાર છે તેમ. પરંતુ પોતાના મૃત્યુ બાદ અયૂબ તેને (ઉદ્ધારકને) કેવી રીતે જોઈ શકે? આપણે  આને ભુલ ના સમજીએ એટલે અયૂબ તરત જ ભારપૂર્વક જણાવે છે કે ‘મારી આંખો તેને જોશે,- બીજાની નહિ’ મારી આંખો મારા ઉદ્ધારકને પૃથ્વી પર ઊભેલો જોશે. આનો ખુલાસો એટલો જ થઈ શકે કે આ ઉદ્ધારકે અયુબને અમરત્વ (અનંતજીવન) બક્ષ્યું કે જેથી અયૂબ આવનાર દિવસની આશાનો અણસાર આપે છે કે જયારે તેનો ઉદ્ધારક, કે જે પોતે ઈશ્વર છે, પૃથ્વી પર ઉતરી આવે છે અને અયુબને અમરપણું મળ્યું હોવાથી ફરીથી તે પોતાની આંખોથી તેના ઉદ્ધારકને જુએ છે. આ આશાએ અયૂબને એવો જકડી રાખ્યો કે તેનું હૃદય વ્યાકુળતાથી એ દિવસની આશા રાખી રહ્યું. એ એવો મંત્ર હતો જેનાથી તેનું જીવન સંપૂર્ણ બદલાઈ ગયુ.  

…અને યશાયાહ

વળી યહૂદી ઋષીઓ પણ એક આવનાર મનુષ્ય વિશે વાત કરે છે જે ઋગ્વેદના પુરૂષા અને અયૂબના ઉદ્ધારકની વાત સાથે સમાનતા ધરાવે છે. ઋષિ યશાયાહ પણ આમાંના એક છે જે ઈ.પૂ. ૭૫૦માં હયાત હતા. દૈવી પ્રેરણાથી તેમણે ઘણી બધી દેવવાણી લખી. આવનાર મનુષ્ય વિશે તેમણે આમ લખ્યું:  

પરંતુ જે [ભૂમિ] પર સંકટ પડયું હતું, તેમાં અંધારું રહેશે નહિ. પ્રથમ તેમણે  ઝબુલોન તથા નફતાલીના દેશને તિરસ્કારપાત્ર કરી નાખ્યો હતો, પણ છેવટે ગાલીલને એટલે સમુદ્ર તરફના રસ્તા પર યર્દનને પેલે પાર જે વિદેશીઓનો પ્રાંત છે તેને, તેમણે પ્રતિષ્ઠિત કર્યો છે.

અંધકારમાં ચાલનારા લોકોએ મહાન પ્રકાશ જોયો છે.

મરણછાયાના દેશમાં વસનારા પર અજવાળું પ્રકાશ્યું છે.

કેમ કે આપણે માટે છોકરો જન્મ્યો છે,

આપણને પુત્ર આપવામાં આવ્યો છે;

તેની ખાંધ પર રાજ્યાધિકાર રહેશે;

અને તેને “અદભૂત મંત્રી, પરાક્રમી ઈશ્વર, સનાતન પિતા, ને

શાંતિનો સરદાર”,  એ નામ આપવામાં આવશે.

યશાયાહ ૯:૧-૨,૬

બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો ઋષિ યશાયાહ ભવિષ્યમાં શું થવાનું છે તે અગાઉથી જોતા, એક પુત્રના જન્મ વિશે જાહેર કરે છે કે જેને ‘પરાક્રમી ઈશ્વર … એ નામ આપવામાં આવશે’. આ સમાચાર ખાસ કરીને એ લોકોને માટે ખુબ જરૂરી હતા કે જેઓ ‘મરણછાયાના દેશમાં વસનારા…’ હતા. આનો મતલબ શું? આપણે જીવતા જાણીએ છીએ કે મૃત્યુ કે કર્મના નિયમથી આપણે બચી શકતા નથી. તેથી આપણે પૂર્ણ રીતે હંમેશા ‘મરણની છાયામાં’ જ જીવીએ છીએ. આથી આ આવનાર પુત્ર, જે ‘પરાક્રમી ઈશ્વર’ કહેવાશે, તે જ જેઓ (પોતાના) આવનાર મૃત્યુની છાયામાં જીવે છે તેમને માટે મહાન જ્યોતિ અથવા આશા બને છે.

… અને મીખાહ

મીખાહ, એક અન્ય ઋષિ જેઓ ઋષિ યશાયાહના (ઈ.પૂ. ૭૫૦) સમકાલીન હતા, તેમણે પણ આ આવનાર વ્યક્તિ (પુત્ર) વિશે દેવવાણી કરી:

પણ  હે બેથલેહેમ એફ્રાથા,

જો કે તું એટલું નાનું છે કે યહૂદાનાં ગોત્રોમાં તારી કંઈ ગણતરી નથી,

તોપણ તારામાંથી મારે માટે એક એવો પુરુષ ઉત્પન્‍ન થશે

કે જે ઇઝરાયલમાં અધિકારી થવાનો છે,

જેનો પ્રારંભ પુરાતન કાળથી, હા, અનાદિકાળથી છે.

મીખાહ ૫:૨

ઋષિ મીખાહ જણાવે છે કે એફ્રાથા વિસ્તારમાં બેથલેહેમ નગરમાંથી જ્યાં યહુદા કુળ (એટલે યહૂદીઓ) રહે છે તેમાંથી એક પુરૂષ આવશે. આ માણસ વિશે એકદમ અદભુત વાત એ છે કે જો કે તે માનવઇતિહાસમાં કોઈ એક ચોક્કસ સમયે બેથલેહેમ નગરમાંથી ‘આવશે’, પરંતુ તેની હયાતી તો સમયની શરૂઆત થઈ તે અગાઉથી હતી. પુરૂષાસુક્તાની બીજી (૨) પંક્તિ અને ઋષિ અયૂબના આવનાર ઉદ્ધારકની જેમ આ માણસ તમારી અને મારી જેમ સમયથી માર્યાદિત હશે નહિ. તે સમયથી પર એવા પ્રભુ હશે. આ એક દૈવી લાક્ષણિકતા છે, માણસને આ શક્ય નથી, અને આથી આ સઘળાં (ઋષીઓ) એક જ વ્યક્તિ સબંધી વાત કરી રહ્યાં છે.

ઈસુ સત્સંગ (ઈસુ ખ્રિસ્ત)માં પરિપૂર્ણ થયું

આ વ્યક્તિ કોણ છે? મીખાહ આપણને એક મહત્વનો ઐતિહાસિક સંકેત (ઈશારો) કરે છે. આવનાર વ્યક્તિ જે છે તે બેથલેહેમમાંથી આવશે. આ બેથલેહેમ એક વાસ્તવિક નગર છે જે હજારો વર્ષોથી અસ્તિત્વ ધરાવે  છે અને અત્યારના ઈઝરાયેલ દેશના પશ્ચિમી કાંઠા વિસ્તારમાં સ્થિત છે. તમે ગુગલ પર તેને ખોળી નકશા પર જોઈ શકો છો. આ કોઈ મોટું નગર નથી, અને તે ક્યારેય મોટું નગર નહોતું. પરંતુ આખા વિશ્વમાં તે ખુબ પ્રખ્યાત અને વિશ્વ સમાચારોમાં આખું વર્ષ છવાયેલું રહે છે. શા માટે? કારણ કે તે ઈસુ ખ્રિસ્ત (ઈસુ સત્સંગ)નું જન્મ સ્થળ છે. આ જ નગરમાં ૨૦૦૦ વર્ષ પૂર્વે તેમનો જન્મ થયો હતો. ઋષિ યશાયાહ આપણને એક બીજો સંકેત આપે છે કે આ વ્યક્તિ ગાલીલ પર પ્રભાવ પાડશે. અને જો કે ઈસુ સત્સંગ (ઈસુ ખ્રિસ્ત) જેઓ બેથલેહેમમાં જન્મ્યા (જેમ મીખાહે ભાખ્યું હતું તેમ), તેમનો ઉછેર અને એક ગુરુ તરીકેનું સેવાક્ષેત્ર ગાલીલ હતું, જેમ ઋષિ યશાયાહે ભાખ્યું હતું તેમ. બેથલેહેમ એ જન્મસ્થળ અને ગાલીલ એ સેવાક્ષેત્ર ઈસુ સત્સંગ (ઈસુ ખ્રિસ્ત)ના જીવનના બે સૌથી મહત્વના અને પ્રચલિત પાસાં છે. અહીં આપણે જુદાં જુદાં ઋષીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલી ભવિષ્યવાણીઓ ઈસુ ખ્રિસ્ત (ઈસુ સત્સંગ)માં પૂર્ણ થતા જોઈ શકીએ છીએ. શું એ શક્ય છે કે ઈસુ એ જ પુરૂષા/ઉદ્ધારક/શાસક છે કે જેના વિશે પ્રાચીન ઋષિઓએ અગાઉથી ભાખ્યું? આ પ્રશ્નનો ઉત્તર એ કુંચી હોઈ શકે જે આપણે ‘મરણની છાયામાં’ (કર્મના બંધન હેઠળ) જીવતા લોકોને સારું કદાચને અમરપણું આપતું તાળું ખોલી શકે. આ સબંધી વધુ વિચાર અને અભ્યાસ  યથાર્થ છે. તેથી પુરૂષાસુક્તાનો આગળ અભ્યાસ આપણે જારી રાખીશું અને યહૂદી વેદ પુસ્તકના ઋષિઓની દેવવાણી સાથે તેની સરખામણી પણ કરતા જઈશું.    

પુરૂષાસુક્તા પર સોચ-વિચાર – પુરૂષનું સ્તુતિગાન

પુરૂષાસુકતા (પુરૂષા સુક્તમ) એ ઋગ્વેદના સૌથી પ્રચલિત કાવ્યોમાંનું એક ગણાય છે. એક પ્રાર્થના સ્વરૂપે તે નેવું (૯૦)માં અધ્યાયની દસ (૧૦)મી કણિકામાં જોવા મળે છે. એક વિશેષ માણસ – પુરૂષા માટેનું આ કાવ્ય છે. આ ઋગ્વેદનું કાવ્ય હોવાથી દુનિયાના સૌથી જુના કાવ્યો અથવા મંત્રોમાં તેની ગણતરી થાય છે, આ જ કારણથી તે ચિંતન યોગ્ય અને મુક્તિ (મોક્ષ) સબંધી શીખવા સારું મહત્વપૂર્ણ છે.    

તો આ પુરૂષ કોણ છે? વેદીક લખાણો આ સબંધી જણાવે છે કે

 “પુરૂષ અને પ્રજાપતિ એ બંને એક જ વ્યક્તિ છે” (સંસ્કૃત લિપીયાંતરણ પુરુઓશી પ્રજાપતિ)

માધ્યંદિયા સતાપથા બ્રાહ્મણા VII.4:1.156

ઉપનિષદ પણ આ જ વિચાર પ્રગટ કરતા કહે છે કે

“પુરૂષા એ સર્વથી પર છે. કશું [કોઈપણ] પુરૂષાથી પર નથી. તે જ માત્ર સર્વોચ્ચ ધ્યેય અને સમાપ્તિ છે” (અવ્યક્ત પુરૂષા પરઃ. પુરુસન્ના પરમ કીન્શીસ્તા કસ્થા સા પરા ગતિ

કથોપનિષદ ૩:૧૧

“અને સર્વોચ્ચ પુરૂષા જેનું પ્રાગટ્ય અવ્યક્તથી પર છે …જે તેને જાણે છે તે મુક્ત બની અમરપણું ધારણ કરે છે (અવ્યકટ ઉ પરા પુરૂષા … યજ્ના ત્વ મુક્યાટે જન્તુરામતત્વમ કા ગચ્છતિ

કથોપનિષદ ૬:૮

આમ પુરૂષ એ જ પ્રજાપતિ છે (સમગ્ર સૃષ્ટીનો ઉત્પન્નકર્તા). એથી પણ વિશેષ, તેની ઓળખાણ તમને અને મને સીધી અસર કરે છે. ઉપનિષદ કહે છે:

‘અનંતજીવનમાં પ્રવેશ કરવાનો બીજો કોઈ માર્ગ નથી (પુરૂષા સિવાય) (નાન્યઃપંથા વિદ્યતેઅયાનાયા

શ્વેતાસ્વાતારોપનિષદ ૩:૮

તેથી આપણે પુરૂષાસુકતા, ઋગ્વેદનું  પ્રાચીન કાવ્ય જે પુરૂષનું વિવરણ કરે છે તેનો અભ્યાસ કરીશું. આપણે આ કરવા દરમ્યાન એક અજાયબ અને નવીન વિચાર મનમાં રાખીશું: આ પુરૂષાસુકતાના કાવ્યમાં જે પુરૂષની વાત કરવામાં આવી છે તે ઈસુ સત્સંગ (નાઝરેથના ઈસુ)ના અવતારમાં શું ૨૦૦૦ વર્ષ પૂર્વે પરિપૂર્ણ થઈ? જેમ મેં આગાઉ કીધું કે આ એક અજબ વિચાર લાગે પરંતુ સઘળાં ધર્મો ઈસુ સત્સંગ (નાઝરેથના ઈસુ)ને એક પવિત્ર મનુષ્ય તરીકે સ્વીકારે છે, તેમણે પોતે ઈશ્વરના અવતાર હોવાનો દાવો પણ કર્યો, વળી ઋગ્વેદના પુરૂષ અને ઈસુ એમ બંનેએ પોતાનું બલિદાન આપ્યું (જે આગળ વધુમાં જોઈશું), આ સઘળાં કારણોને લીધે આ વિચારનું વધુ સંશોધન જરૂરી છે. સંસ્કૃત લિપીયાંતરણ અને પુરૂષસુકતા પરના ઘણાં બધા વિચારો પ્રાચીન વેદોમા ખ્રિસ્ત નામના પુસ્તકના મારા અભ્યાસ પર આધારિત છે જેના લેખક જોસેફ પાડીનજારેકરા છે. (પાન ૩૪૬, ૨૦૦૭)

પુરૂષસુકતાની પ્રથમ પંક્તિ

સંસ્કૃતમાંથી લિપીયાંતરણ અંગ્રેજીમાંથી અનુવાદ
સહર્ષા સીર્શા – પુરૂષાસહર્ષાકશા સહસ્ત્રાપત્સા ભૂમિમવિસ્તાવો વ ર્ત્વાત્યતીષ્ઠાદ્દાસાસંગુલમ પુરૂષા સહસ્ત્ર (એક હજાર) શિર, સહસ્ત્ર ચક્ષુ તેમ જ સહસ્ત્ર ચરણ ધરાવે છે. સર્વ દિશાએ આખી પૃથ્વીમાં  તે વ્યાપક છે. તે પ્રકાશિત છે. અને તેણે પોતાને દસ આંગળીઓ સુધી સીમિત કર્યો છે.

આપણે આગાઉ જોયું કે પુરૂષા અને પ્રજાપતિ એક જ અને સમાન વ્યક્તિ છે. પ્રજાપતિનું વિવરણ અહીં છે, પ્રારંભિક વેદોમાં તેમને સર્વ ઉત્પન્નકર્તા પ્રભુ તરીકે ગણવામાં આવ્યા હતાં – અર્થાત્ “સમગ્ર સૃષ્ટીના પ્રભુ”.

પુરૂષાસુક્તાના પ્રારંભમાં આપણે જોયું કે પુરૂષાને ‘સહસ્ત્ર શિર, સહસ્ત્ર ચક્ષુ અને સહસ્ત્ર પગ’ છે’, આનો અર્થ શું થાય? સહસ્ત્ર અહીં એક ચોક્કસ ક્રમ સંખ્યા તરીકે નહિ પણ તેનો અર્થ ‘અસંખ્ય’, ‘અગણ્ય’ અથવા ‘અમર્યાદિત’ એમ થાય છે. તેથી પુરૂષાના સહસ્ત્ર શિર તેમના અમર્યાદિત બુદ્ધિ-ચાતુર્યને દર્શાવે છે. આજની ભાષામાં કહીએ તો તેઓ તેઓ ‘સર્વજ્ઞ’ એટલે સઘળું જાણનાર છે. આ તો દેવ(પ્રજાપતિ)નું એક ગુણલક્ષણ છે કે જે સર્વજ્ઞ છે. ઈશ્વર સઘળું જુએ છે અને બધી બાબતોથી માહિતગાર છે. પુરૂષાને ‘સહસ્ત્ર ચક્ષુ’ છે એમ કહેવું અને પુરૂષા સર્વવ્યાપી છે તે એક જ બાબત છે – તેમને સઘળું વિદિત છે કારણ કે તે સર્વ જગ્યાએ હરહંમેશ હાજર હોય છે. આ જ પ્રમાણે પુરુષના ‘સહસ્ત્ર ચરણ’ તેમના અમર્યાદિત સામર્થ્યને દર્શાવે છે – સર્વસમર્થ.

આમ પુરૂષાસુકતાની પ્રારંભની પંક્તિઓમાં જ પુરૂષાની ઓળખાણ એક સર્વજ્ઞ, સર્વવ્યાપી, અને સર્વશક્તિમાન વ્યક્તિ તરીકે થાય છે. ઈશ્વરનો અવતાર જ આવી વ્યક્તિ હોય શકે. આ પંક્તિ અંતમાં એમ પણ જણાવે છે કે ‘તેણે પોતાને દસ આંગળીઓ સુધી સીમિત કર્યો’. આનો અર્થ શું? એક અવતાર તરીકે પુરૂષાએ પોતાને દૈવી શક્તિઓથી રિક્ત/ખાલી કર્યા અને પોતે એક સામાન્ય મનુષ્ય સમાન માર્યાદિત બન્યા – ‘દસ આંગળીઓ સુધી સીમિત’. આમ જો કે પુરૂષા દેવ હતા અને સઘળો દૈવી અધિકાર ધરાવતાં હોવા છતાં પોતાને નવા અવતારમાં શૂન્ય/ખાલી કરે છે.  

હવે વેદ પુસ્તક (પવિત્ર બાઈબલ), ઈસુ સત્સંગ (નાઝરેથના ઈસુ) સબંધી બિલકુલ એકસરખો વિચાર પ્રગટ કરે છે, તે જણાવે છે:

           …ખ્રિસ્ત ઈસુનું મન જેવું હતું, તેવું તમે પણ રાખો:

પોતે ઈશ્વરના રૂપમાં છતાં,

તેમણે ઈશ્વર સમાન હોવાનું પકડી રાખવાને ઇચ્છયું નહિ.

પણ તેમણે દાસનું રૂપ ધારણ કરીને,

એટલે માણસોના રૂપમાં આવીને

પોતાને ખાલી કર્યા.

અને માણસના આકારમાં પ્રગટ થઈને,

મરણને, હા વધસ્તંભના મરણને

આધીન થઈને પોતાને નમ્ર કર્યા.

ફિલિપીઓને પત્ર ૨:૫-૮

તમે જોઈ શકો છો કે પુરૂષાસુકતા જે વાત પુરૂષાની ઓળખાણ આપતા કરે છે તે વેદ પુસ્તક (પવિત્ર બાઈબલ) ની વાત અને વિચારો સાથે એકદમ સંગત છે – અનંતકાળી ઈશ્વર એક મર્યાદિત મનુષ્યનો અવતાર ધારણ કરે છે. પરંતુ પવિત્ર બાઈબલમાં આ ફકરો તુરંત જ તેમના બલિદાનનું વર્ણન કરે છે – જે પુરૂષાસુકતામાં પણ આવે છે.  જે કોઈ પણ મોક્ષની ઝંખના રાખે છે તેને માટે આ ભવિષ્યવાણીની આગળ તપાસ અને અભ્યાસ જરૂરી તેમજ યોગ્ય છે, કેમ કે ઉપનિષદ આમ કહે છે:

‘અનંતજીવનમાં પ્રવેશ કરવાનો બીજો કોઈ માર્ગ નથી (પુરૂષા સિવાય) (નાન્યઃપંથા વિદ્યતેઅયાનાયા)

શ્વેતાસ્વાતારોપનિષદ ૩:૮

પુરૂષાસુકતાની http://gujarati.pusthakaru.net/2020/06/16/verse-2-purusa-is-lord-of-immortality/બીજી પંક્તિ અહીં આગળ વધારીએ

આકાશ તળે જીવનનો સંતોષ શોધવાની માયા

માયા સંસ્કૃત શબ્દ છે જેનો મતલબ “તે જે છે જ નહિ’ એવો એટલે કે ‘ભ્રમણા’ છે. વિવિધ ઋષિઓ અને વિચારધારાઓએ એક યાં બીજી રીતે માયાની ભ્રમણાને ઘણું મહત્વ આપ્યુ છે, સામાન્ય રીતે એવો વિચાર વ્યક્ત કરવામાં આવે છે કે દૈહિક કે ભૌતિક (વાનાં) આપણા આત્મા ને ગેરમાર્ગે દોરી ભટકાવી દઈ શકે અને આમ જાળમાં ફસાવી બંધક બનાવી દે છે. આપણો આત્મા જે કંઈ દૈહિક છે તેને વશ કરી તેનો આનંદ ઉઠાવવા ચાહે  છે. પરંતુ, આમ કરવા જતાં આપણે લાલસા, લોભ, અને ક્રોધના ના દાસ બની જઈએ છીએ. ત્યારપછી આપણે વળતા બમણા પ્રયાસો છતાં એકની પર બીજી ભૂલો જમા કરતા જઈએ છીએ અને ભ્રમણા અથવા માયાના ખાડામાં ઊંડા ઉતરતા જઈએ છીએ. આમ માયા એક ચક્રવાતી વંટોળ જેવું કામ કરે છે,  તેની વધતી શક્તિ સાથે તે વધુને વધુ પક્કડ જમાવે છે અને છેવટે આપણને હતાશ કરી દે છે. માયા આ જગતમાં સર્વકાલિક મુલ્યો કરતાં જે ક્ષણિક છે તેની પસંદગી કરવાથી પરિણમે છે, જે જગતમાં જ ચીરસ્થાયી  સુખ ની શોધ કરે છે પણ કદી પણ નથી મળતું કે નથી પુરતું હોતું.     

એક પ્રતિષ્ઠિત તમિલ જ્ઞાન સાહિત્ય , તિરુક્કુરલ, માયાનું વર્ણન કરતા તેની આપણી પર થતી અસરને આ રીતે સમજાવે છે.

જો કોઈ પોતાની આસક્તિઓ (મોહ)ને પકડીને એવી રીતે વળગી રહે કે તેમને જવા જ ન દે, તો સંતાપની પકડ પણ તેમની પર કદી ઓછી થશે જ નહિ.

તિરુક્કુરલ ૩૫.૩૪૭-૩૪૮.

હિબ્રુ શાસ્ત્ર પણ આ તિરુક્કુરલના જ્ઞાન સાહિત્ય જેવું જ નીતિ(શાસ્ત્ર)વચન ધરાવે છે. આ ડહાપણ શીખવતા કાવ્યના લેખક સુલેમાન હતા. તેમાં ‘આકાશ તળે’ જીવન જીવતા માયા અને તેમના જીવન પર તેની અસરોનું સ્મરણ કરતા તેમના અનુભવો નોંધ્યા છે – એટલે કે કેવી રીતે માયાની અસર હેઠળ કેવળ ભૌતિક બાબતોને જ મહત્વ આપી આકાશ તળે આ ભૌતિક જીવનમાં જ ચિરસ્થાયી સુખ શોધ્યા કરવું.   

‘આકાશ તળે’ સુલેમાનના માયાનો અનુભવો

પ્રાચીન સમયના રાજા સુલેમાન જે તેમના જ્ઞાન અને ડહાપણ માટે બહુ જ પ્રખ્યાત હતા, તેમણે ઘણાં બધા કાવ્યો લગભગ ઈ.પૂ. ૯૫૦માં લખ્યા જે પવિત્ર બાઈબલના જુના કરારનો હિસ્સો છે. સભાશિક્ષક નામના આવા જ તેમના કાવ્યમાં તેમણે લખ્યું:

  થી મેં મારી જાતને કહ્યું કે, “ચાલ ત્યારે, હવે ભરપૂર આનંદ કર, હવે હું તારી પરીક્ષા કરીશ; માટે મોજશોખ કરી લે; પણ મને સમજાયું કે આ પણ નકામું કામ છે.
2 મેં વિનોદ વિષે જણાવ્યું કે, હંમેશા હસતા રહેવું તે પણ મૂર્ખાઇ છે; તેનાથી શું ભલું થાય?”
3 પછી મેં મારા અંત:કરણમાં શોધ કરી કે હું મારા દેહને દ્રાક્ષારસથી તરબોળ કરું, તેમ છતાં મારા અંત:કરણનું ડહાપણ તેવું ને તેવું જ રહે. વળી માણસોએ દુનિયા ઉપર પોતાના સઘળા આયુષ્ય પર્યંત શું કરવું સારું છે, તે મને સમજાય ત્યાં સુધી હું મૂર્ખાઇ ગ્રહણ કરું.
4 પછી મેં મારે પોતાને માટે મોટાં કામો ઉપાડ્યાં. મે પોતાને માટે મહેલો બંધાવ્યાં અને દ્રાક્ષાવાડીઓ રોપાવી.
5 મેં મારા પોતાને માટે બગીચા બનાવડાવ્યા અને સર્વ પ્રકારનાં ફળો આપે તેવી વાડીઓ રોપાવી.
6 મેં મારાં વૃક્ષોને પાણી પીવડાવવાં માટે જળાશયો અને નહેરો બંધાવ્યા જેનાથી વનમાં ઊછરતાં વૃક્ષોને પણ પાણી સિંચાય.
7 મેં પુરુષ નોકરો અને સ્ત્રી નોકરો ખરીદ્યાઁ. મારા ઘરમાંજ જન્મેલાં ગુલામો પણ મારી પાસે હતા. અગાઉ થઇ ગયેલા રાજાઓ પાસે હોય તેનાથીય ઘણાં વધારે ઢોરઢાંખરાં મારી પાસે હતાં.
8 મેં મારા માટે ઘણું સોનું ચાંદી અને રાજાઓનું તથા પરગણાંનું ખાનગી દ્રવ્ય પણ ભેગું કર્યું; મેં પોતાને માટે ગવૈયા, ગાનારીઓ તથા જેમાં પુરુષો આનંદ માણે છે, તે એટલે અતિ ઘણી ઉપપત્નીઓ, મેળવી .
9 આ રીતે હું બળવાન અને શકિતશાળી થયો. અને જેઓ યરૂશાલેમમાં મારી અગાઉ થઇ ગયા હતાં તે સર્વ કરતાં હું વધારે સમૃદ્ધિ પામ્યો; મારા જ્ઞાને મને આ બાબતો કરવા માટે શકિતમાન કર્યો.
10 મને જે પસંદ હતું તે મેં પ્રાપ્ત કર્યું. અને કોઇ પણ પ્રકારનાં આનંદથી મેં મારી જાતને રોકી નહિ. સખત પરિશ્રમમાં પણ મેં મારી જાતને રોકી નહિ. સખત પરિશ્રમમાં પણ મેં ઘણો આનંદ મેળવ્યો. આ આનંદ મારા સઘળા પરિશ્રમનો કેવળ બદલો હતો.

સભાશિક્ષક ૨:૧-૧૦

દ્રવ્ય, કીર્તિ, વિદ્યા, યોજનાઓ, સ્ત્રીઓ, સુખ, રાજ-પાઠ, કારકિર્દી, મદ્ય… સુલેમાન રાજા પાસે આ સઘળું હતું – અને એથી પણ વધુ, માત્ર તેમના સમયમાં જ નહિ આપણા આજના સમયમાં પણ કોઈની પાસે ન હોય તેટલું. આઈનસ્ટાઈનનું ચાતુર્ય, લક્ષ્મી મિત્તલની સંપત્તિ, બોલીવુડના સિતારા જેવી રંગીન જીવનશૈલી અને તેની સાથે પ્રિન્સ વિલિયમ જેવો બ્રિટનનો રાજવંશી ઘરાનો – બધું સમેટીને એકમાં ભરી દીધેલ. આ બધા સંયોજનને કોણ હરાવી શકે? તમે એવું માનતા હશો કે સર્વ લોકોમાં તે (સુલેમાન) જ સૌથી સંતુષ્ટ હશે.  

તેમની એક અન્ય કાવ્ય રચનામાં, જેને ગીતોનું ગીત કહે છે તે પણ પવિત્ર બાઈબલનો હિસ્સો છે, જેમાં તેઓ તેમના એકદમ ઉષ્ણ, લાલ-ચોળ પ્રેમ સબંધનું શૃંગારિક વર્ણન કરે છે – ઘણુંખરું કરીને જીવનની સૌથી ઉત્કૃષ્ટ સંતૃપ્તિ આપી શકે તેવી લાગતી બાબત. સંપૂર્ણ કાવ્ય અહીં છે. નીચે તેનો એક નાનો ભાગ જેમાં તેમની પ્રેમિકા સાથે અરસ પરસ પ્રેમાલાપની વાત છે.     

ગીતોના ગીતનો નિષ્કર્ષ

 તેમણે
9 હું તને તારા સાથે ગરીબ સાથે તુલના કરું છું
રાજા ઘોડાઓ વચ્ચે.
10 તમારા ગાલમાં એરિંગ્સથી સુંદર છે,
ઝવેરાતની તાર સાથે તમારી ગરદન.
11 અમે તમને સોનાની કળીઓ બનાવીશું,
ચાંદી સાથે સ્ટડેડ.

તે
12 જ્યારે રાજા તેના ટેબલ પર હતો,
મારા પરફ્યુમથી તેની સુગંધ ફેલાય છે.
13 મારો પ્રિય મારા માટે મિરરનો કોથળો છે
મારા સ્તનો વચ્ચે આરામ.
14 મારા પ્રિય મારા માટે મેંદીના ફૂલોનું ઝુંડ છે
એન Gedi ના દ્રાક્ષાવાડી માંથી.

તેમણે
15 તમે કેટલા સુંદર છો, પ્રિયતમ!
ઓહ, કેટલું સુંદર!
તમારી આંખો કબૂતર છે.

તે
16 મારા વહાલા, તમે કેટલા સુંદર છો!
ઓહ, કેટલું મોહક છે!
અને અમારું પલંગ સડો છે.

તેમણે

17 આપણા ઘરના બીમ દેવદાર છે;
અમારા રાફ્ટર્સ એફ.આઈ.આર.એસ.

તે

3 જંગલના ઝાડ વચ્ચે સફરજનના ઝાડની જેમ
યુવાનોમાં મારો પ્રિય છે.
મને તેની છાયામાં બેસવાનો આનંદ છે,
અને તેના ફળ મારા સ્વાદ માટે મીઠી છે.
4 તે મને ભોજન સમારંભમાં લઈ જવા દો,
અને તેના બેનરને મારા ઉપર પ્રેમ થવા દો.
5 મને કિસમિસથી મજબૂત બનાવો,
મને સફરજનથી તાજું કરો,
હું પ્રેમથી કંટાળી ગયો છું.
6 તેનો ડાબો હાથ મારા માથા હેઠળ છે,
અને તેનો જમણો હાથ મને ભેટી પડે છે.
યરૂશાલેમની 7 પુત્રીઓ, હું તમને વચન આપું છું
ગોઝેલ્સ દ્વારા અને ક્ષેત્ર દ્વારા:
પ્રેમ જગાડવો નહીં કે જાગૃત કરશો નહીં
ત્યાં સુધી તે જેથી ઇચ્છાઓ.

ગીતોનું ગીત ૧:૯ -૨:૭

આ કાવ્ય જે આશરે ૩૦૦૦ વર્ષ પુરાણું છે, વળી બોલીવુડની શ્રેષ્ઠતમ પ્રણયરંગી ફિલ્મોની જેમ જ પ્રણયપ્રચુર છે. બાઈબલ નોંધે છે કે અઢળક સંપત્તિથી તેમણે ૭૦૦ ઉપપત્નીઓ કરી! એ તો બોલીવુડ કે હોલિવુડના કોઈ સૌથી સફળ પ્રેમીને ક્યારેય પણ મળે એથી કેટલુંય વધારે હતું. તો આ પરથી તમે એવું માની શકો કે આટલો બધો પ્રેમ પામીને સુલેમાન તો બહુ જ સંતૃપ્ત હશે. પરંતુ આટલો બધો પ્રેમ, સંપત્તિ, કીર્તિ અને જ્ઞાન હોવા છતાં – તેમણે આ પ્રમાણે આટોપ્યું:

  રૂશાલેમના રાજા દાઉદના પુત્ર સભાશિક્ષકનાં વચનો.
2 જે બધું અસ્તિત્વ ધરાવે છે તે બધુંજ નકામું છે સભા શિક્ષક કહે છે કે. સઘળું નિરર્થક છે.
3 મનુષ્ય કોઇ પણ શ્રમ દુનિયા પર કરે, પણ તે પછી અંતે તેને શું મળવાનું?
4 એક પેઢી જાય છે, અને બીજી આવે છે પરંતુ દુનિયા સદા ટકી રહે છે. એનાથી કોઇ ફેર પડતો નથી.
5 સૂર્યોદય થાય છે, અને સૂર્યાસ્ત પણ થાય છે અને ફરી તે ઊગવા માટે સત્વરે ઊગવાની જગાએ જાય છે.
6 પવન દક્ષિણ તરફ વાય છે અને ઉત્તર તરફ વળે છે આમ તે મૂળ માર્ગ ઉપર પાછો ફરે છે અને પોતાની ગતિમાં આમથી તેમ ફર્યા કરે છે.
7 સર્વ નદીઓ વહેતી જઇને સમુદ્રમાં મળે છે તો પણ સમુદ્ર ભરાઇ જતો નથી; જે જગાએ નદીઓ જાય છે ત્યાંથી તેઓ પાછી આવે છે.
8 બધી જ વસ્તુઓ કંટાળાજનક છે; તેનું પૂરું વર્ણન મનુષ્ય કરી શકે તેમ નથી. ગમે તેટલું જોવાથી આંખો થાકતી નથી અને કાન પૂરેપૂરું સાંભળતા નથી.
9 ઇતિહાસનું કેવળ પુનરાવર્તન થાય છે, જે થઇ ગયું છે તે જ થવાનું છે; અને જે કરવામાં આવ્યું છે તે જ કરવામાં આવશે; ખરેખર દુનિયા પર કશું જ નવું નથી.
10 એવી કોઇ બાબત છે કે જેના વિષે લોકો કહી શકે કે તે નવું છે? ઘણા સમય અગાઉ તે પહેલેથી જ બન્યુ હતું. તે આપણી સામે આવ્યું છે.
11 ભૂતકાળની પેઢીઓનું સ્મરણ નથી; અને ભવિષ્યમાં આવનારી પેઢીઓ વિષે તેના પછી આવનારી પેઢીને પણ તેનું સ્મરણ નહિ હોય.
12 હું સભાશિક્ષક, યરૂશાલેમમાં રહેનાર ઇસ્રાએલનો રાજા હતો.
13 વિશ્વમાં જે કાંઇ બને છે તેની શોધ કરવા અને સમજવા મે મારા ડહાપણને રોકી રાખ્યું. દેવે મનુષ્યને કરવા માટે એ કષ્ટમય શ્રમ આપ્યો છે.
14 પણ દુનિયા પર લોકો જે કરે છે તે સર્વ બાબતો મેં જોઇ છે. એ સર્વ નિરર્થક તથા હવામાં બાચકાં ભરવાની કોશિષ કરવા જેવું છે.

સભાશિક્ષક ૧:૧-૧૪

  11 ત્યારે જે બધાં કામો મેં મારે હાથે કર્યાં હતા તે પર, અને જે મહેનત કરવાનો મેં શ્રમ ઉઠાવ્યો હતો તે પર મેં નજર કરી; તો એ સઘળું વ્યર્થ તથા હવામાં બાચકાં ભરવા જેવું દેખાયું અને દુનિયા ઉપર મને કઇં લાભ દેખાયો નહિ.
12 હવે મેં જ્ઞાની, ગાંડપણ અને મૂર્ખતાના લક્ષણોનો તુલનાત્મક અભ્યાસ શરું કર્યો. જ્યારે એક રાજાની જગ્યાએ બીજો રાજા આવે છે તો નવા રાજાએ કાંઇ નવું કરવાનું નથી. દરેક વસ્તુ બધી પહેલેથીજ કરી લીધેલી હોય છે.
13 પછી મેં જોયું કે જેટલે દરજ્જે અજવાળું અંધકારથી શ્રે છે, તેટલે દરજ્જે જ્ઞાન મૂર્ખાઇ થી શ્રે છે.
14 કારણ કે જ્ઞાની માણસ જોઇ શકે છે જ્યારે મૂર્ખ દ્રષ્ટિહીન છે, તો પણ મેં જોયું કે જ્ઞાની અને મૂર્ખ, બંનેના પરિણામ સરખાજ આવે છે.
15 ત્યારે મેં મારા મનમાં વિચાર્યું કે, જેમ મૂર્ખને થાય છે તેમ મને પણ થશે જ, ત્યારે મને તેનાં કરતાં વધારે બુદ્ધિમાન હોવામા શો લાભ? ત્યારે મેં મારા મનમાં કહ્યું કે, એ પણ નિરર્થક છે.
16 મૂર્ખ કરતાં જ્ઞાનીનું સ્મરણ વધારે રહેતું નથી; જ્ઞાની અને મૂર્ખ બંન્ને મૃત્યુ પામશે અને આવનાર દિવસોમાં બન્ને ભૂલાઇ જશે.
17 તેથી હવે હું જીવનને ધિક્કારું છું. દુનિયા પર થતાં કાર્યો મને કષ્ટદાયક લાગ્યાં, તે સર્વ નિરર્થક તથા હવામાં બાચકાં ભરવાં જેવું છે.
18 જે પરિશ્રમ મેં દુનિયા પર કર્યો તેના પર મને ધિક્કાર ઉપજ્યો; કારણ કે મારા પછી થનાર વારસ માટે મારે તે મૂકી જવું પડશે.
19 કોઇ કહી શકશે ખરું કે મારો વારસ જ્ઞાની થશે કે મૂર્ખ? છતાં જેના માટે મેં આ દુનિયામાં પરિશ્રમ કર્યો અને મારા જ્ઞાનનો ઉપયોગ કર્યો તેનો ધણી તે બનશે. પરંતુ આ પણ વ્યર્થતા છે.
20 તેથી મેં દુનિયા પર જે સર્વ કામો માટે પરિશ્રમ કર્યો હતો તે પ્રત્યે હું નિરાશ થઇ ગયો.
21 મનુષ્ય પોતાના જીવનમાં ડાહપણ, જ્ઞાન તથા કુશળતાથી પોતાના કામ કરે, પણ એ સર્વ એક દિવસ એવી વ્યકિતના હાથમાં જશે જેણે તેના માટે કઇ કામ કર્યું નથી. કોઇ પણ જાતની કિંમત ચૂકવ્યાં વિના તે વારસ બને છે.આ વ્યર્થતા છે અને સાથે અન્યાય છે.
22 પોતાનું સર્વ કામ સફળતાથી કરવા માટે પોતાની બુદ્ધિનો ઉપયોગ કરીને માણસ દુનિયામાં પરિશ્રમ કરે છે પણ તેમાંથી તેને શું પ્રાપ્ત થાય છે?
23 કારણ કે તેના બધા દિવસો શોકમય તથા તેનો સઘળો પરિશ્રમ દુ:ખરૂપ છે; રાત્રે પણ તેનું મન ચિંતાગ્રસ્ત હોવાથી વિશ્રાંતિ ભોગવતું નથી. એ પણ વ્યર્થતા છે.

સભાશિક્ષક ૨:૧૧-૨૩

સુખ, સમૃદ્ધિ, કાર્ય, પ્રગતિ, પ્રેમ પ્રણય આ બધા થકી જ આખરે તો સંતૃપ્તિ મળી શકે એ વાતને સુલેમાને ભ્રમણા બતાવી. આજે પણ આ વાત તમે અને હું સાંભળીએ છીએ કે આ બાબતો જ સપૂર્ણ સંતૃપ્તિ તરફ લઈ જતો માર્ગ છે. પણ સુલેમાનનું કાવ્ય જણાવે છે કે આ માર્ગો પર તેને કોઈ જ સંતૃપ્તિ મળી નહિ.      

સુલેમાને તેમના કાવ્યમાં જીવન અને મરણ પર ઘણું મંથન કર્યું:

  19 કારણ કે પશુઓના જે હાલ થાય છે તે જ હાલ મનુષ્યનાં થાય છે. મૃત્યુ બંને માટે છે, સર્વને એક જ પ્રાણ હોય છે તેથી મનુષ્ય જાતને પશુઓ કરતાં વધારે લાભ મળતો નથી. કેવી વ્યર્થતા!
20 એક જ જગાએ સર્વ જાય છે; સર્વ માટીમાંથી આવ્યાં છે, ને અંતે સર્વ માટીમાં જ મળી જાય છે.
21 મનુષ્યનો આત્મા ઉપર જાય છે અને પશુ આત્મા નીચે પૃથ્વીમાં જાય છે, તેની ખબર કોને છે? “

સભાશિક્ષક ૩:૧૯-૨૧

  2 બધા લોકો સારા કે ખરાબ, પ્રમાણિક કે દુષ્ટ, અર્પણો અર્પનાર કે નહિ અર્પનાર સૌનું ભાવિ એક જ છે, સારો માણસ અને પાપી, જે પ્રતિજ્ઞા લે છે અને જે નથી લેતો સર્વ સમાન છે.
3 સર્વ મનુષ્યોની ગતિ એક જ થવાની છે, એ તો જે બધાં કામ દુનિયામાં થાય છે તેઓમાંનો એક અનર્થ છે; વળી માણસોનું અંત:કરણ ભૂંડાઇથી ભરપૂર છે, જ્યાં સુધી તેઓ જીવે છે ત્યાં સુધી તેઓના હૃદયમાં ગાંડપણ હોય છે, અને તે પછી તેઓ મૂએલાંઓમાં ભળી જાય છે. કારણ કે તેઓને કોઇ આશા નથી. તેમને તો સામે ફકત મૃત્યું જ દેખાય છે.
4 જેનો સંબંધ સર્વ જીવતાઓની સાથે છે તેને આશા છે;કારણ કે જીવતો કૂતરો મૂએલા સિંહ કરતાં સારો છે.
5 જીવતાં મનુષ્યો એટલું જાણે છે કે એક દિવસ તેઓ મરી જશે. પરંતુ મરેલાંઓ તો કશુંજ જાણતા નથી. તેઓને કોઇ બદલો મળતો નથી. તેઓની સ્મૃતિ પણ નાશ પામી જાય છે.

સભાશિક્ષક ૯:૨-૫

શા માટે બાઈબલ, એક પવિત્ર પુસ્તક હોવા છતાં એવાં કાવ્યો ધરાવે છે જે સંપત્તિ અને પ્રણયનો પીછો કરતા હોય? એ બાબતો કે જેને આપણે પવિત્રતા સાથે કદી જોડીએ નહિ. પવિત્ર પુસ્તકોને તો આપણે વૈરાગ્ય, ધર્મ, અને જીવન જીવવાના નૈતિક સિદ્ધાંતો વિશે જ ચર્ચા કરતા કલ્પી શકીએ. બાઈબલમાં સુલેમાન શા માટે મરણને અંતિમ અને નિરાશાવાદી લખે છે?

સુલેમાન દ્વારા પસંદ કરવામાં આવેલ માર્ગ, વિશ્વભરમાં અનુસરવામાં આવે છે, પોતાને સારું જ જીવન જીવો, ગમે તે અર્થઘટનો કરી, મોજશોખ અથવા પોતાને જે સારું લાગે તેની જ પાછળ મંડ્યા રહો. પરંતુ આનો અંત સુલેમાન માટે સારો નહોતો – સંતૃપ્તિ કેવળ ક્ષણજીવી અને ભ્રમણા જ ઠરી. બાઈબલમાં તેમના કાવ્યો એક મોટી ચેતવણી સમાન છે. “આ માર્ગે જશો નહિ – તે તમને હતાશ કરશે”. આપણામાંના મોટાભાગના લોકો સુલેમાનનો જ માર્ગ પસંદ કરશે, તેથી જો આપણે તેની વાત સાંભળીએ તો બુદ્ધિવંત ગણાઈશું.

સુવાર્તા – સુલેમાનના કાવ્યોનો પ્રત્યુત્તર

ઈસુ ખ્રિસ્ત (ઈસુ સત્સંગ) કદાચને સૌથી પ્રખ્યાત વ્યક્તિ છે કે જેના વિશે બાઈબલમાં લખવામાં આવ્યું છે. તેમણે પણ જીવન સબંધી વિધાનો કર્યા. તેમણે કહ્યું કે,

“…તમને જીવન મળે અને તે પણ ભરપુર જીવન મળે માટે હું આવ્યો છું.”

યોહાન ૧૦:૧૦

 

28 “તમારામાંના જે થાકી ગયા છે અને ભારે બોજ વહન કરી રહ્યા છે તેઓ મારી પાસે આવો. અને હું તમને વિસામો આપીશ.
29 તમે મારો બોજ ઉઠાવો અને મારી પાસેથી શીખો. કારણ હું દીન અને નમ્ર છું તેથી તમારા જીવમાં વિસામો પામશો.
30 મારું જે કાર્ય તમને સ્વીકારવા કહું છું તે સહેલું છે અને તમારા પર જે બોજ મૂકુ છું તે ઊંચકવામાં હલકો છે.”

માથ્થી ૧૧:૨૮-૩૦

ઈસુ આમ કહે છે ત્યારે વ્યર્થતા અને નિરાશાની વાત જે સુલેમાને પોતાના કાવ્યોમાં લખી તેનો પ્રત્યુત્તર આપે છે. અહીં જ કદાચને સુલેમાનના બંધ રસ્તાનો જવાબ છે. ગોસ્પલને આમેય ‘સુસમાચાર’ (સુવાર્તા) કહેવાય છે. શું તે ખરેખર સુવાર્તા (સારા સમાચાર) છે? આનો ઉત્તર આપવા આપણને સુવાર્તાની સમજણની જરૂર છે. આપણે સુવાર્તાના દાવાઓ પણ તપાસવા પડશે – અક્કલહિન આલોચક બનવાને બદલે સુવાર્તાની સમીક્ષા કરવી પડશે.    

મેં મારી વાર્તામાં જેમ જણાવ્યું તેમ આ સફર મેં ખેડી. આ વેબસાઈટ પર મારા નિબંધો એટલા સારુ છે કે તમે પણ શોધ-તપાસ કરી શકો. ઈસુનો માનવ અવતાર એ શરૂ કરવા માટે એક યોગ્ય સ્થળ છે. 

દિવાળી અને પ્રભુ ઈસુ

સૌપ્રથમ દિવાળીને એકદમ નજદીકથી જોવાનો લ્હાવો હું જયારે ભારતમાં કામ કરતો હતો ત્યારે મળ્યો હતો. હું અહીં એક મહિના માટે જ આવ્યો હતો અને હું જ્યાં રહેતો હતો ત્યાં ચારેબાજુ દિવાળી ધૂમધામથી ઉજવાતી હતી. મને સૌથી વધારે યાદ છે એ તો ફટાકડા – હવા ધુમાડાથી ભારે થઈ જતી, મને આંખોમાં પણ થોડી બળતરા થતી. પરંતુ ખુબ મજા અને આવેશ સાથે ઉજવાતી દિવાળી વિશે હું જાણવા માંગતો હતો કે આ શાનું પર્વ છે અને આ ઉજવણીનો શું અર્થ છે. હું તો બસ દિવાળીના પ્રેમમાં જ પડી ગયો હતો.

આ ‘જ્યોતીઓના પર્વ’ એ મને પ્રેરણા આપી કેમ કે હું ઈસુ સત્સંગ જેને પ્રભુ ઈસુ કહેવાય તેનો વિશ્વાસી અને અનુયાયી  છું, અને તેમના શિક્ષણનો મુખ્ય સંદેશ તો એ છે કે તેમનો પ્રકાશ આપણી અંદરના અંધકારને દૂર કરે છે. તેથી દિવાળી અને પ્રભુ ઈસુ વચ્ચે એક ખાસ સબંધ છે.

મોટાભાગના લોકો એ સ્વીકારશે કે આપણી સમસ્યા આપણી અંદર રહેલો અંધકાર છે. આ જ તો કારણ છે કે લાખો ને કરોડો લોકો કુંભ મેળામાં ભાગ લે છે – કારણ કે લાખો કરોડો લોકો જાણે છે કે તેઓમાં પાપ છે અને તેમને પાપ ધોઈ નાખીને શુદ્ધ થવાની જરૂર છે. વળી, પ્રાચીન પ્રાર્થસ્નાન પ્રાર્થના (અથવા પ્રતાસના) મંત્ર પણ આપણ સર્વની અંદર રહેલા પાપ અને અંધકાર વિશે વાત કરે છે. 

હું એક પાપી છું. હું પાપનું જ પરિણામ છું. પાપમાં હું ઉત્પન્ન થયો. મારો પ્રાણ પાપને આધીન છે. પાપીઓમાં હું મુખ્ય છું. હે પ્રભુ જેમના લોચન સુંદર અને કોમળ છે, મારો બચાવ કરો, હે બલિદાનના પ્રભુ.

આપણી અંદર રહેલા અંધકાર અને પાપનો વિચાર ખુબ નિરાશાજનક છે. તેના સબંધી વિચાર કરીએ એ પણ આપણને ખુબ ‘માઠી ખબર’ જેવું લાગે છે. પરંતુ એટલા જ માટે તો અંધકાર પર વિજય મેળવતા પ્રકાશ (જ્યોતિ) ની વાત આપણને એક અજબ આશા ને મોટી ઉજવણી આપી જાય છે. તેથી જ તો દિવાળી ઘણાં બધાં દીપક, મીઠાઈઓ અને ફટાકડાઓ સાથે આપણને પ્રકાશના અંધકાર પર વિજયની આશા આપે છે.

પ્રભુ ઈસુ – જગતનું અજવાળું

પ્રભુ ઈસુએ આ જ પ્રમાણે કર્યું. વેદ પુસ્તક (પવિત્ર બાઈબલ)માં સુવાર્તા પાઠ ઈસુને આ રીતે રજૂ કરે છે.

 1 જગતનો આરંભ થયા પહેલાંથી, તે શબ્દ ત્યાં હતો. તે શબ્દ દેવની સાથે હતો. તે શબ્દ દેવ હતો. 2 તે શરુંઆતમાં ત્યાં દેવની સાથે હતો. 3 તેના થી જ બધી વસ્તુઓ ઉત્પન્ન થઈ. તેના વિના કશું જ ઉત્પન્ન થયું નથી. 4 તેનામાં જીવન હતું. તે જીવન લોકો માટે પ્રકાશ હતો. 5 તે અજવાળું અંધકારમાં પ્રકાશે છે. અંધકારે પ્રકાશને જાણ્યો નથી.

યોહાન ૧:૧-૫

તમે જુઓ, દિવાળી જે આશા વ્યક્ત કરે છે તેની પરિપૂર્ણતા આ ‘શબ્દ’ જ છે. આ આશા જે ‘શબ્દ’માં છે તે ઈશ્વર તરફથી આપવામાં આવે છે, જેને આ સુવાર્તાનો લેખક સંત યોહાન થોડી વાર પછી ઈસુ ખ્રિસ્ત તરીકે ઓળખાવે છે. આ સુવાર્તા આગળ જણાવે છે કે:

 9 સાચો પ્રકાશ જગતમાં આવતો હતો. આજ ખરો પ્રકાશ છે જે બધા લોકોને પ્રકાશ આપે છે. 10 તે શબ્દ જગતમાં હતો જ. તેના દ્વારા જ જગતનું નિર્માણ થયું છે. પણ જગતે તેને ઓળખ્યો નહિ. 11 જે જગતમાં આવ્યો તે તેનું પોતાનું જ હતું. પણ તેના પોતાના લોકોએ જ તેનો સ્વીકાર કર્યો નહિ. 12 કેટલાક લોકોએ તેનો સ્વીકાર કર્યો. તેઓએ તેનામાં વિશ્વાસ કર્યો. જે લોકોએ તેનામાં વિશ્વાસ કર્યો હતો તેઓને તેણે કંઈક આપ્યું. તેણે તેઓને દેવનાં બાળકો થવાનો અધિકાર આપ્યો. 13 જેવી રીતે નાનાં બાળકો જન્મ છે તેવી રીતે આ બાળકો જન્મ્યા ન હતા. તેઓ માતાપિતાની ઈચ્છાથી કે યોજનાથી જન્મ્યા ન હતા. આ બાળકો દેવથી જન્મ્યા હતા.

યોહાન ૧:૯-૧૩

આ દર્શાવે છે કે ઈસુ કેવી રીતે ‘સર્વને અજવાળું આપવા આવ્યા’. કેટલાંક એવું માને છે કે આ તો ફક્ત ખ્રિસ્તી લોકો માટે જ છે, પરંતુ ધ્યાનથી જુઓ, આ વરદાન ‘જગત’ ના ‘સર્વલોક’ ને માટે છે, કે સઘળાં ‘ઈશ્વરના બાળકો બની શકે’. આ વરદાન દરેકને માટે છે ખાસ કરીને જેઓ તેની ઈચ્છા રાખે છે, દિવાળીની માફક તેમની અંદરના અંધકાર ઉપર પ્રકાશના વિજયનું વરદાન.

પ્રભુ ઈસુ વિશે તેમના જન્મના હજારો વર્ષો પહેલાં ભવિષ્યવાણી કરવામાં આવી હતી

પ્રભુ ઈસુ વિશે ખુબ જ અદભુત બાબત એ છે કે ધરતી પર તેમના માનવદેહ (અવતાર)માં આવવાની ભવિષ્યવાણી તેમના જન્મ પૂર્વે હજારો વર્ષો અગાઉ અને ઘણી બધી રીતે પુરાતન માનવ ઇતિહાસમાં જોવા મળે છે, તેનો ઉલ્લેખ પ્રાચીન યહૂદી ગ્રંથોમાં જોવા મળે છે. ઈસુ આ પૃથ્વી પર આવ્યા એ પેહલાં તેમનાં આવવા વિશે ઘણું બધું લખવામાં આવ્યું. ઈસુના માનવદેહ અવતરણ (અવતાર) વિશેની આગાહી પ્રાચીન ઋગ્વેદના મહાકાવ્ય જે આવનાર મહાપુરુષની પ્રસંશામાં લખાયું છે જોવા મળે છે, વળી જે પ્રારંભની માનવજાતની મુખ્ય બીનાઓ નોંધે છે, જેવી કે મનુ નો મહાપ્રલય, એ જ વ્યક્તિ જેને પવિત્ર બાઈબલ (વેદ પુસ્તક) નૂહ તરીકે ઓળખાવે છે. આ પુરાતન ઘટનાઓ માણસની અંદર રહેલા પાપને અંધકાર તરીકે દર્શાવે છે અને તેના ઉપાય તરીકે આવનારા મહાપુરુષની આશા સેવે છે, જે પ્રભુ ઈસુ જ છે.      

ઋગ્વેદમાં મહાપુરુષ સબંધી જે ભવિષ્યવાણી છે તેમાં ઈશ્વરનું એક સંપૂર્ણ પુરૂષના રૂપમાં પૃથ્વી પર અવતરણ (અવતાર) અને તેમનું બલિદાન કરવામાં આવશે એવું દર્શાવે છે. આ બલિદાન આપણા સઘળાં પાપના કર્મોની કિંમત ચુકવવા તેમ જ આપણને અંદરથી શુદ્ધ કરવા માટે પર્યાપ્ત (સંપૂર્ણ) થશે. સ્નાન અને પુજા સારા છે, પણ તે આપણને ફક્ત બહારથી જ શુદ્ધ કરવા પૂરતા મર્યાદિત છે. અંદરથી આપણને શુદ્ધ કરી શકે એ સારુ આપણને એક ઉમદા બલિદાનની જરૂર હતી.

યહૂદી શાસ્ત્રોમાં પ્રભુ ઈસુ વિશેની ભવિષ્યવાણીઓ 

ઋગ્વેદની જેમ જ યહૂદી શાસ્ત્રોમાંમાં પણ આવનાર મહાપુરુષ સબંધી ભવિષ્યવાણીઓ કરવામાં આવી છે. યહૂદી શાસ્ત્રોમાં એક પ્રખ્યાત ઋષિ હતા, યશાયા (જેઓની હયાતી ઈસવીસન પૂવે ૭૫૦ વર્ષમાં હતી). તેમને આ આવનાર મહાપુરુષ સબંધી ઘણી અંતઃસ્ફૂરણા થઈ જે તેમણે નોંધી લીધી. તેમણે જયારે ઈસુ ખ્રિસ્તના આવવાની ઘોષણા કરી ત્યારે જાણે કે દિવાળીની અપેક્ષા કરી.

અંધકારમાં ચાલનારા લોકોએ તે મહાન પ્રકાશ જોયો છે; મૃત્યુની છાયાના પ્રદેશમાં વસવાટ કરનારાઓ પર “પ્રકાશનું તેજ” પથરાયું છે.

યશાયા ૯:૨

પણ આવું કેવી રીતે બને? તેઓ આગળ લખે છે,

 કારણ કે આપણે સારુ બાળક અવતર્યુ છે, આપણને એક પુત્રનું વરદાન આપવામાં આવ્યું છે. “તેના ખભા પર રાજ્યાધિકારની નિશાની છે. તે એક અદભુત સલાહકાર, પરાક્રમી દેવ, સનાતન પિતા અને શાંતિનો રાજકુમાર કહેવાશે.”

યશાયા ૯:૬

ઈસુ માનવદેહ (અવતાર) ધરીને પૃથ્વી પર આવ્યા તો પણ આપણાં સેવક બન્યા, આપણને સૌથી વધારે જેની જરૂરીયાત હતી તે સબંધી તેમણે આપણી સહાયતા કરી.

 4 તેમ છતાં તેણે આપણાં વીતકો પોતા પર લઇ લીધાં, આપણી બિમારીઓ પોતે વહોરી લીધી. આપણે તો એમ માન્યું કે તેને સજા થઇ છે, દેવે તેને આઘાત કરીને દુ:ખમાં નાંખ્યો છે; 5 પણ તે તો આપણે કરેલા અપરાધો માટે વિંધાયો હતો અને આપણાં પાપો માટે કચડાયો હતો. એણે ભોગવેલી સજાને કારણે આપણે સુખશાંતિ ભોગવીએ છીએ અને તેને પડેલા ચાબખાથી આપણે સાજાસમાં છીએ. 6 આપણે રસ્તો ભૂલી ગયા છીએ, અને ઘેટાંની જેમ રઝળી ગયા છે. પણ યહોવાએ આપણા બધાનો દોષ તેને માથે નાખ્યો છે.

યશાયા ૫૩:૪-૬

યશાયા પ્રભુ ઈસુના વધસ્તંભ પરના મરણનું વર્ણન કરે છે. આ ઘટના બની તેના ૭૫૦ વર્ષ પહેલાં તેમણે આ ભાખ્યું, અને આ વધસ્તંભ પરનું એમનું મરણ એ જ એ બલિદાન છે જે થકી આપણને સજાપણું મળે છે. આ એક સેવક કે ચાકરનું કામ જે માટે ઈશ્વર તેમને કહે છે

 6 “ઇસ્રાએલને મારા માટે પુન:સ્થાપિત કરવા ઉપરાંત તું વધારે કામ કરીશ, પૃથ્વીની સર્વ પ્રજાઓમાં તારણ પહોંચાડવા હું તને તેઓ માટેનો પ્રકાશ બનાવીશ.” 7 જેને લોકો ધૃણાની નજરે જુએ છે, જેનો તિરસ્કાર સર્વ પ્રજાઓ કરે છે, જે અન્યાયી શાસકોનો ગુલામ છે, તેને ઇસ્રાએલનો ઉદ્ધારક પવિત્ર દેવ કહે છે, “તને જોઇને રાજામહારાજાઓ માનપૂર્વક ઊભા થઇ જશે, અને સરદારો પગે પડશે,” એકવચની, અને તને પસંદ કરનારા ઇસ્રાએલના પવિત્ર દેવને પ્રતાપે આ થશે.

યશાયા ૪૯:૬-૭

તમે જોયું! આ તમારા માટે છે અને મારા માટે છે. આ સઘળાં લોકોને માટે છે.

સંત પાઉલનું ઉદાહરણ

હવે એક વ્યક્તિ કે જેણે પ્રભુ ઈસુનું બલિદાનનો પોતાને માટે ધરાર ઈનકાર કર્યો હોય તો તે હતા સંત પાઉલ, તેમણે ઈસુના નામનો સખ્ત વિરોધ કર્યો. પરંતુ તેમનો ભેટો જયારે પ્રભુ ઈસુ સાથે થયો તે પછી તેમણે આમ લખ્યું

 દેવે એકવાર કહ્યું હતું, “અંધકારમાં જ્યોતિ પ્રગટશે!” અને આ એ જ દેવ છે જેનો પ્રકાશ આપણા હૃદયમાં ચમકે છે. ઈસુ ખ્રિસ્તના મોં પર દેવનો જે મહિમા છે તે વિષેના જ્ઞાનનું આપણને પ્રદાન કરીને દેવે આપણને આ જ્યોતિનું અનુદાન કર્યુ છે.

૨ કરિંથીઓને પત્ર ૪:૬

સંત પાઉલને પ્રભુ ઈસુની સાથે અંગત ભેટો થયો જેથી તેમના ર્હદયમાં પ્રકાશ પ્રગટ્યો.

ઈસુના આ પ્રકાશનો અનુભવ તમારે માટે

તો અંધકાર અને પાપથી ઉદ્ધાર એટલે કે ‘મોક્ષ’ મેળવવા આપણે શું કરવું પડે, જે પ્રકાશની ભવિષ્યવાણી ઋષિ યશાયા કરી, જે પ્રભુ ઈસુએ પ્રગટાવ્યો, અને જેનો સંત પાઉલે અનુભવ કર્યો તે આપણને કેવી રીતે મળે? સંત પાઉલ આ પ્રશ્નનો ઉત્તર આપતા લખે છે કે,

 જ્યારે લોકો પાપ કરે છે, ત્યારે પાપનું વેતન-મરણ કમાય છે. પરંતુ દેવ તો આપણા પ્રભુ ઈસુ ખ્રિસ્ત દ્વારા લોકોને અનંતજીવનની બક્ષિસ આપે છે

રોમનોને પત્ર ૬:૨૩

જુઓ, અહીં તેઓ કહે છે કે આ ‘દાન’ (ભેટ) છે. ભેટ એ છે જે તમે કમાતા નથી. તમને કોઈ ભેટ આપે છે તેનો મતલબ તમે તે કમાતા નથી સામાન્ય રીતે તેના હકદાર નથી. વળી તમને એ ભેટનો ત્યાં સુધી કોઈ જ ફાયદો નથી જ્યાં સુધી તમે તે ‘સ્વીકારતા’ નથી. આ અહીં વિસ્તારથી સમજાવ્યું છે, તેથી જ સંત યોહાન જેમને આપણે અગાઉ પણ ટાંક્યા છે, લખ્યું,

કેટલાક લોકોએ તેનો સ્વીકાર કર્યો. તેઓએ તેનામાં વિશ્વાસ કર્યો. જે લોકોએ તેનામાં વિશ્વાસ કર્યો હતો તેઓને તેણે કંઈક આપ્યું. તેણે તેઓને દેવનાં બાળકો થવાનો અધિકાર આપ્યો.

યોહાન ૧:૧૨

તમે સહજ રીતે ઈસુનો સ્વીકાર કરો. તમે ઈસુને આ ભેટ તમને આપવા માટે પણ કહી શકો છો. તમે ઈસુ પાસે વિનંતી કરી શકો છો કેમ કે તેઓ જીવંત છે. હા, આપણા પાપોને સારુ તેઓ બલિદાન થયા હતા ખરા, પરંતુ ત્રણ દિવસ પછી સજીવન થયા, જેમ ઋષિ યશાયાએ દુઃખ સહેતા સેવક વિશે વષો અગાઉ ભાખ્યું હતું કે 

 તેની બધી વેદનાઓને અંતે તે પ્રકાશ જોવા પામશે અને પરમ તૃપ્તિ અનુભવશે. પ્રભુ કહે છે, “આમ મારો નિદોર્ષ સેવક અનેકોને નીતિમાન બનાવશે, અને તેમની સજા પોતાને માથે લઇ લેશે.”

યશાયા ૫૩:૧૧

પ્રભુ ઈસુ આજે પણ જીવંત છે અને જયારે તમે તેમને વિનંતી કરો ત્યારે તમારું સાંભળે છે. તમે પ્રાર્થસ્નાન (અથવા પ્રતાસના) મંત્રની પ્રાર્થના તેમને કરી શકો, તેઓ તમારું સાંભળશે અને તમારો ઉદ્ધાર (મોક્ષ) કરશે કેમ કે તેમણે પોતાનું બલિદાન તમારે સારુ  આપ્યું છે, અને તેમની પાસે એ સત્તા અને અધિકાર પણ છે. અહીં એક ટુંકી પ્રાર્થના આપી છે જે તમે કરી શકો.

હું એક પાપી છું. હું પાપનું જ પરિણામ છું. પાપમાં હું ઉત્પન્ન થયો. મારો પ્રાણ પાપને આધીન છે. પાપીઓમાં હું મુખ્ય છું. હે પ્રભુ જેમની આંખો સુંદર અને કોમળ છે, મારો બચાવ કરો, હે બલિદાનના પ્રભુ.

અન્ય લેખો સબંધી ઈન્ટરનેટ પર અહીં તપાસ કરો. આ લેખો માનવજાતના પ્રાચીન ઇતિહાસથી શરુ કરી સંસ્કૃત અને યહૂદી શાસ્ત્રોમાંથી માણસજાતને અંધકારમાંથી છોડાવી પ્રકાશમાં લાવવાની એટલે કે ઉદ્ધાર (મોક્ષ) માટે ઈશ્વરની સનાતન યોજના અને મહાન ભેટ (વરદાન અથવા કૃપાદાન) વિશે જણાવે છે.  

આ દિવાળી પર જયારે તમે દીપ પ્રગટાવો અને ભેટોની આપ-લે કરો, ત્યારે મારી પ્રાર્થના છે કે તમે પ્રભુ ઈસુ તરફથી દિવ્ય પ્રકાશનો અનુભવ મેળવો જેમ સંત પાઉલે આ પ્રકાશનો અનુભવ કર્યો જે થકી તેમના જીવનનું બદલાણ થઈ ગયું તે જ પ્રકાશ તમને પણ આપવામાં આવે છે. તમને દિવાળીની શુભેચ્છાઓ.

ਕੁੰਭ ਮੇਲਾ ਮਹਾਂ ਉਤਸਵ: ਪਾਪ ਦੀ ਬੁਰੀ ਖਬਰ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਵਿਖਾ ਰਹੀ ਹੈ

ਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਦਾ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਾ ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ- ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ 12 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕੋ ਹੀ ਵਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ 10 ਕਰੋੜ ਲੋਕ 55 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ’ਤੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1 ਕਰੋੜ ਨੇ ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।

kumbh mela image
ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁੰਭ ਦੇ ਮੇਲੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ

ਐਨ. ਡੀ. ਟੀ. ਵੀ. ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ 15 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 2 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਕਿਆਸ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਹ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇੰਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਮ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਸੱਕਦੇ ਹਨ। ਬੀ. ਬੀ. ਸੀ. ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਲੋੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਡਾੱਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਥਰੂਮਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੰਨੀ ਗਿਣਤੀ ਨੇ ਹਰ ਸਾਲ ਮੱਕੇ ਦੇ ਲਈ ਹੱਜ ਨੂੰ ਜਾਣ  ਵਾਲੇ ਤੀਰਤ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਕੁਲ ਗਿਣਤੀ- 2012 ਵਿੱਚ ‘ਸਿਰਫ਼’ 31 ਲੱਖ ਸੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬੌਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।ਫਿਰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਿਉਂ 10 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 120 ਅਰਬ ਰੂਪਏ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਖਰਚ ਕਰਨੇ ਪਏ? ਨੇਪਾਲ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੇ ਬੀ. ਬੀ. ਸੀ. ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ

“ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਲਿਆ ਹੈ।”

ਰਾਏਟਰਸ ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ,

77 ਸਾਲ ਦਾ ਘੁਮੱਕੜ੍ਹ ਤਪਸਵੀ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ੰਕਰਾਨੰਦ ਸਰਸਵਤੀ, ਜਿਹੜਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਨੰਗਾ ਖੜਾ ਹੈ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ, “ਮੈਂ ਇਸ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਲਿਆ ਹੈ।”

ਐਨ. ਡੀ. ਟੀ. ਵੀ. ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ

ਸ਼ਰਧਾਲੂ, ਜਿਹੜੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਕੀ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 2001 ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ- ਬੀ. ਬੀ. ਸੀ. ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਲਈ ਗਈ ਗਵਾਹੀ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਮੋਹਨ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ “ਜੋ ਪਾਪ ਅਸੀਂ ਕੀਤੇ ਹਨ ਉਹ ਇੱਥੇ ਧੋਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।”

‘ਪਾਪ’ ਦੀ ਦੁਨਿਆਵੀ ਭਾਵਨਾ

ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਕਰਨਗੇ, ਭੀੜ ਭਰੀਆਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਫਰ਼ ਕਰਨਗੇ, ਭੀੜ ਭੜੱਕੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ “ਧੋਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਲਈ” ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੇਖੀਏ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਉਸ ਸਮੱਸਿਆ ਉੱਤੇ ਖਿਆਲ ਕਰੀਏ ਜਿਸ ਦੀ ਖੁਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਚਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਹ ਹੈ- ਪਾਪ।

ਸ਼੍ਰੀ ਸੱਤਯਾ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਅਤੇ ‘ਠੀਕ’ ਅਤੇ ‘ਗਲ਼ਤ’

ਆਓ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਹਿੰਦੀ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀ ਸੱਤਯਾ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਚ ਮੇਰੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛੋਂ, “ਕੀ ਇਹ ਅਜਿਹੇ ਨੈਤਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ਾ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ ਜਾ ਸੱਕਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?”

“ਅਤੇ ਧਰਮ ਕੀ ਹੈ (ਸਾਡਾ ਨੈਤਿਕ ਫ਼ਰਜ਼)? ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੁਸੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਅਪਨਾਉਣਾ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਮਾਉਣਾ, ਧਰਮ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਨੀ; ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਡਰ ਅੰਦਰ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ, ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ: ਇਹ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ” ਸੱਤਯਾ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ

ਆਖਦੇ ਹਨ 4, ਪ੍ਰ. 339

“ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਕੀ ਹੈ?…..

  • ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਆਦਰ ਅਤੇ ਅਪਾਰਤਾ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ।
  • ਦੂਜਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਲੂਕ ਕਰਨਾ।
  • ਤੀਸਰਾ, ਜਦੋਂ ਕਦੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਚੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਭੁ ਦਾ ਸਿਮਰਨ, ਉਹ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣਾ।
  • ਚੌਥਾ, ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਬੁਰਾ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਨਾ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ।
  • ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ” ਸੱਤਯਾ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਆਖਦੇ ਹਨ 4, ਪ੍ਰ. 348-349

“ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਘਮੰਡ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਲਾਲਚੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀਆਂ ਵਹਿਸ਼ੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਤੇਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸੁਭਵਿਕ ਝੁਕਾਓ ਨਾਲ ਦਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚ ਮੁਚ ਹੀ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਪਿਆ ਹੈ” ਧਰਮ ਵਾਹਿਨੀ, ਪ੍ਰ. 4

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਉਹ ਵਚਨ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨਾ- ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਆਮ ਨੈਤਿਕ ਫ਼ਰਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ (ਅਤੇ ਮੈਂ) ਕਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸੋਚਿਆ ਹੈ? ਓਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਵਚਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭੁੱਲ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਨਾ ਹੋ ਪਾਵੇ ਸੱਤਯਾ ਸ਼੍ਰੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਉੱਤਰ ਹਲੀਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜ਼ਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ

“ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੈਂ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਟ ਦੇਣਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ … ਮੈਂ ਸਖ਼ਤ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤਾਈ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ,” ਸੱਤਯਾ ਸਾਈਂ ਬੋਲਦੇ

ਹਨ 2,ਪੰਨਾ. 186.

ਸਖ਼ਤਾਈ ਦਾ ਦਰਜਾ ਠੀਕ ਹੈ- ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹੀ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਫਿਰ ‘ਪਾਪ’ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨੈਤਿਕ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪਾਪੀ ਹਾਂ। ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ‘ਪਾਪੀ ’ ਹੈ­ – ਇਹ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸਹਿਜ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਚਿਆਈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਚ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਿਲਕੁਲ ਅਸੀਂ ਸੱਤਯਾ ਸਾਈਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਿੱਖਿਅਕ ਦੀ ਵੱਲ੍ਹ ਵੇਖਣ ਲੱਗਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਇੱਕ ‘ਚੰਗਾ’ ਸਿੱਖਿਅਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ – ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਸਖ਼ਤਾਈ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹੋਣਗੇ।

ਬਾਈਬਲ (ਵੇਦ ਪੁਸਤਕ) ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੇ ਇਸ ਭਾਵ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਈਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਪ ਦਾ ਇਹ ਭਾਵ ਸਾਡੇ ਜ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਦ ਪੁਸਤਕ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਗੈਰ-ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕ (ਅਰਥਾਤ ਗੈਰ-ਯਹੂਦੀ), ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬਿਵਸਥਾ ਨਹੀਂ (ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਦਸ ਹੁਕਮ), ਸੁਭਾਓ ਤੋਂ ਹੀ ਬਿਵਸਥਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬਿਵਸਥਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਾ ਹੋਣ ’ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਬਿਵਸਥਾ ਹਨ। ਬਿਵਸਥਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਮੀਰ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਆਪਸੀ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਰੋਮੀਆਂ 2:14-15

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੇਦ ਪੁਸਤਕ (ਬਾਈਬਲ) ਆਖਦੀ ਹੈ

ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ ()

ਰੋਮੀਆਂ 3:23

ਪਾਪ ਪ੍ਰਤਾਸਨਾ ਮੰਤਰ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ

ਇਸ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਵੇਰ ਇਸ਼ਨਾਨ (ਜਾਂ ਪ੍ਰਤਾਸਨਾ) ਮੰਤਰ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ

ਮੈਂ ਇੱਕ ਪਾਪੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਪਾਪ ਦਾ ਸਿੱਟਾਂ ਹਾ। ਮੈਂ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਪਾਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਮੈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੁ ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ, ਬਲੀਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੇ ਪ੍ਰਭੁ।

ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਾਡੇ ‘ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਧੋਂਦਾ’ ਹੈ

ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਠੀਕ ਓਸੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਹੱਲ ਇਹ ਸਮਰਪਿਤ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ –ਕਿ ‘ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਧੋ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ’। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਾਇਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ‘ਕੱਪੜਿਆਂ’ (ਅਰਥਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨੈਤਿਕ ਕੰਮਾਂ) ਨੂੰ ਧੋ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਆਸ਼ਿਸ਼ ਸਵਰਗ (‘ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ’) ਦੀ ਇੱਕ ਅਮਰਤਾ (ਜੀਉਂਣ ਦੇ ਬਿਰਛ) ਤੋਂ ਹੈ।

“ਧੰਨ ਹਨ ਉਹ, ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਬਸਤਰ ਧੋ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀਉਂਣ ਦੇ ਬਿਰਛ ਦੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਮਿਲੇਗਾ, ਉਹ ਫਾਟਕਾਂ ਤੋਂ ਹੋ ਕਿ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਨਗੇ।”

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ 22:14

ਕੁੰਭ ਦੇ ਮੇਲੇ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੇ ਪਾਪ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਦੇ ‘ਬੁਰੇ ਸਮਾਚਾਰ’ ਨੂੰ ਵਿਖਾਂਉਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਜਾਗਰੁਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੋਵੇ ਕਿ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਇੱਕ ਸੱਚ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਦੀਪਕ ਜੀਉਣ ਪਾਉਣ ਦੀ ਰੀਝ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਕੇ ਵੇਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ (ਜਾਂ ਯਹੋਵਾਹ) ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਉਸਨੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਖੁਦ ਦੇ ਬਲੀਦਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੀਏ। ਅਤੇ ਵੇਦ ਸਾਨੂੰ ਅਸਮੰਜਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਦੇ ਹਨ। ਰਿਗਵੇਦ ਪੁਰਸਾਸੁਕਤਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਦੇਹਧਾਰਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਲੀਦਾਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪੁਰਸਾਸੁਕਤਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਜਾਨਣ ਦੇ ਲਈ (ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ) ਜੋ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬਾਈਬਲ (ਵੇਦ ਪੁਸਤਕ) ਯਿਸੂ ਸਤਸੰਗ (ਨਾਸਰਤ ਦਾ ਯਿਸੂ) ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮੋਕਸ਼ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ (ਅਮਰਤਾ) ਨੂੰ ਲੈਣ ਦੇ ਲਈ ਬਲੀਦਾਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ઈસુના બલિદાન દ્વારા શુધ્ધતાનું વરદાન કેવી રીતે પ્રાપ્ત કરી શકાય?

ઈસુ સઘળાં લોકના ઉદ્ધારને માટે સ્વયં બલિદાન થવા સારું આવ્યા. આ મહાન સંદેશની પુર્વછાયા પ્રાચીન ઋગ્વેદના મહાકાવ્યોમાં તેમ જ પ્રાચીન યહૂદી શાસ્ત્રોમાં વર્ણવેલ પર્વો અને પ્રતિજ્ઞાઓમાં જોવા મળે છે. ઈસુ જ એ ઉત્તર છે જે પ્રશ્ન સ્વરૂપે આપણે પ્રાર્થસ્નાનની પ્રાર્થનામાં (જેને પ્રતાસના) મંત્ર પણ કહે છે ઉચ્ચારીએ છીએ. પરંતુ આ કેવી રીતે બને? કર્મનો જે નિયમ આપણ સર્વને લાગુ પડે છે તે સબંધી પવિત્ર બાઈબલ (વેદ પુસ્તક) વાત કરે છે.

કેમ કે પાપનું વેતન મરણ છે… (રોમનોને પત્ર ૬:૨૩)

નીચે આપેલા ઉદાહરણ દ્વારા કર્મનો સિધ્ધાંત સમજીએ. “મરણ” એક પ્રકારનો વિયોગ અથવા જુદાપણું છે. જયારે પ્રાણ આપણા શરીરથી જુદો/વિયોગી થાય ત્યારે આપણે દૈહિક રીતે મરણ પામીએ છીએ. તે જ પ્રમાણે આત્મિક રીતે આપણે ઈશ્વરથી વિયોગી થઈએ એ પણ એવું જ છે. આ સત્ય છે, કેમ કે ઈશ્વર પવિત્ર (પાપરહિત) છે.

બે ટેકરીઓની વચ્ચે આવેલી ખાઈની માફક પાપોને કારણે આપણે ઈશ્વરથી વિખુટા થયા છીએ

એક ટેકરી પર આપણે ઉભેલા અને બીજા પર ઈશ્વર, આપણ બંનેને વિખુટા પાડતી અગાધ ખાઈ વચ્ચે આવેલી હોય એવું નિરૂપણ થઈ શકે.

આ વિયોગ ભય અને દોષિતભાવ ઉત્પન્ન કરે છે. તેથી આપણે સ્વાભાવિક રીતે એક સેતુ બનાવવાનો પ્રયત્ન કરીએ છીએ જે આપણને આપણી બાજુ (મરણ) થી ઈશ્વરની બાજુ લઈ જાય. આપણે બલિદાન ચઢાવીએ, પૂજા અર્ચના કરીએ, બ્રમ્હચર્યનું પાલન કરીએ, પર્વો પાળીએ, મંદિરોમાં જઈએ, પૂજા, આરતી અને પ્રાર્થના કરીએ જેથી ઘણુંખરું કરીને પાપથી બચી જઈએ. પોતાના જ  પ્રયત્નોથી પુણ્ય કમાવી લેવા માટે આપણામાંના ઘણાખરાંને માટે આ યાદી કદાચ હજુ લાંબી બની શકે. જો કે સમસ્યા એ છે કે આપણાં પ્રયત્નો, પુણ્યો, બલિદાનો, વૈરાગી જીવન વગેરે આમ જોવા જતા ખોટા નથી પરંતુ અપૂરતા છે કારણ કે આપણાં પાપોનું વેતન (પરિણામ) “મરણ” છે. આ બાબત આગળના રેખાચિત્રમાં દર્શાવેલ છે.

ધાર્મિક સત્કાર્યો – સારા ભલે હોય – ઈશ્વર અને આપણી વચ્ચેની ખાઈને ભરી નથી શકતા

ધાર્મિક સત્કાર્યો દ્વારા આપણે ઈશ્વર અને આપણી વચ્ચેની ખાઈ ને પુરવા અર્થાત્ સામે પાર જવા પ્રયત્ન કરીએ છીએ. આમાં કંઈ ખોટું તો નથી પણ આ આપણી સમસ્યાનું સમાધાન નથી, કારણ કે આ બાબતો આપણને સામે પાર લઈ જઈ શકતી નથી. આપણાં આ બધાં પ્રયત્નો નિરર્થક છે. આ તો એવું કહેવાય કે કકર્કરોગ (કેન્સર જે મરણ નીપજાવે) થી સાજાભલા થવા આપણે ફક્ત લીલાં શાકભાજી જ ખાઈએ. લીલાં શાકભાજી ચોક્કસ સારા છે પરંતુ કર્કરોગ મટાડવા કદી પણ પુરતા નથી. કર્કરોગ મટાડવા માટે અલગ જ સારવાર લેવી પડે. ઉપરના રેખાચિત્રમાં આ બાબત જોઈ શકાય છે કે આપણા પ્રયત્નોથી (ધાર્મિક સત્કાર્યોથી) ઈશ્વર અને આપણી વચ્ચેની ખાઈ પુરવા તો કરીએ છીએ પણ એ પુરતું નથી થતું, આપણે હજુ પણ ઈશ્વરથી વિખુટા જ છીએ.

કર્મનો નિયમ આપણી માટે ખુબ માઠાં સમાચાર છે – એટલાં માઠાં કે એ વિશે આપણે સાંભળવા પણ માંગતા નથી, તેથી આપણે આપણા જીવનોને વિવિધ પ્રવૃત્તિઓથી વ્યસ્ત કરી નાંખીએ છીએ અને એવી આશા સેવીએ છીએ કે ગમે એમ કરીને કર્મના આ વિષચક્રથી છુટી જઈએ – આ બધું ચાલતું રહે છે એટલે સુધી કે આ પરિસ્થિતિનું ભારણ આપણા પ્રાણ પર પણ હાવી થઈ જાય. પરંતુ પવિત્ર બાઈબલના વચનનો આ કર્મના સિંધ્ધાંતથી અંત નથી થતો.

કેમકે પાપનું વેતન મરણ છે પરંતુ… (રોમનોને પત્ર ૬:૨૩)

નાનો શબ્દ “પરંતુ” દર્શાવે છે કે કર્મના નિયમની દિશા હવે બદલાવાની તૈયારી જ છે, તે હવે શુભ સંદેશ – સુવાર્તા તરફ જઈ રહી છે.. કર્મનો સિધ્ધાંત હવે મોક્ષ કે નિર્વાણની તરફ વળી રહ્યો છે. તો મોક્ષનો આ શુભ સંદેશ છે શું?

કેમ કે પાપનું વેતન મરણ છે; પણ આપણા પ્રભુ ઈસુ ખ્રિસ્તને આશરે ઈશ્વરનું કૃપાદાન અનંતજીવન છે. (રોમનોને પત્ર ૬:૨૩)

સુવાર્તાનો શુભસંદેશ એ છે કે ઈસુનું બલિદાન ઈશ્વર અને આપણી વચ્ચેની ખાઈને પુરવા માટે સંપૂર્ણ છે. અમે આ જાણીએ છીએ કેમ કે મરણ બાદ ત્રીજા દિવસે ઈસુ સદેહે સજીવન થયા, એટલે કે શારીરિક પુનરૂત્થાન પામ્યા. ઘણાંખરાં લોકો આજે આ સત્ય સ્વીકારતા નથી પરંતુ ઈસુના પુનરૂત્થાનનો દાવો કેટલો સશક્ત રીતે થઈ શકે તે મહાવિદ્યાલયના એક જાહેર વ્યાખ્યાનમાં અહીં જોઈ શકો. (વિડીઓ અહીં ખોલો) 

ઈસુ જ એ પુરૂષ છે જેમણે સંપૂર્ણ બલિદાન આપ્યું. ઈસુ એક માણસ હતા તેથી તે વચ્ચે આવેલી ખાઈની ઉપર સેતુ સમાન એક બાજુ જ્યાં માણસ ઉભો છે તેને સ્પર્શ કરી શકે છે, અને ઈસુ સંપૂર્ણ (પાપરહિત) હોવાથી ખાઈની બીજી બાજુ જ્યાં ઈશ્વર છે તેને પણ સ્પર્શ કરી શકે છે. આમ ઈસુ માણસ અને ઈશ્વરની વચ્ચે જીવનનો સેતુ છે જેનું ચિત્રણ નીચે જોઈ શકાય.

ઈસુ જ એ સેતુ છે જે માણસ અને ઈશ્વર વચ્ચેની ખાઈને પૂરે છે. ઈસુનું બલિદાન આપણાં પાપોની કીંમત ચુકવે છે

ઈસુનું બલિદાન આપણને કેવી રીતે આપવામાં આવ્યું છે તેની ઉપર ધ્યાન આપો. તે એક … ‘ભેટ’ સ્વરૂપે આપવામાં આવ્યું છે. ભેટ ચાહે કંઈ પણ હોય, જો એ ભેટ છે તો એટલું ચોક્કસ છે કે તમે તેના માટે કામ કર્યું નથી કે તેને કમાયા નથી. જો તમે તેને કમાઓ તો પછી તે ભેટ રહેતી નથી. એ જ પ્રમાણે આપણે આપણાં કાર્યોથી કે કોઈ રીતે પણ ઈસુના બલિદાનને કમાઈ શકતા નથી. એ આપણને કેવળ ભેટ સ્વરૂપે જ મળે છે.

અને આ ભેટ શું છે? તે છે ‘શાશ્વત/અનંત જીવન’. તેનો અર્થ એ કે પાપ જેના કારણે મરણ આવ્યું તે હવે રદબાતલ થયું છે. ઈસુનું બલિદાન એવાં સેતુ સમાન છે જે દ્વારા આપણે ઈશ્વરની સાથે ફરીથી જોડાઈ શકીએ છીએ અને જીવન પ્રાપ્ત કરી શકીએ છીએ – અનંતકાળનું/શાશ્વત જીવન. આ ભેટ આપણને  ઈસુ દ્વારા આપવામાં આવી છે, જેમણે મરણમાંથી સજીવન થવા દ્વારા પોતાને ‘પ્રભુ’ તરીકે પ્રગટ કર્યા.

તો તમે અને હું આ સેતુ જે ઈસુ આપણને ભેટ રૂપે આપે છે તે ઉપરથી કેવી રીતે ‘પસાર થઈ શકીએ’? ભેટ સબંધી ફરીથી વિચાર કરો. જો કોઈ તમને ભેટ આપે છે તેનો મતલબ એ કે તમે તેના માટે કામ નથી કરતા. પરંતુ ભેટનો ફાયદો ત્યારે જ મળે જયારે તમે તેનો ‘સ્વીકાર’ કરો. જયારે પણ ભેટ આપવામાં આવે ત્યારે બે વિકલ્પ રહે છે. તમે યાં તો ભેટ નો નકાર કરી શકો છો (“ના, તમારો આભાર”) અથવા તમે તેનો સ્વીકાર કરો છો (“ભેટને માટે તમારો આભાર, હું તે લઈશ”). તે જ પ્રમાણે ઈસુ જે આ ભેટ આપે છે તેનો તમારે સ્વીકાર કરવો પડે. તેનું માત્ર ‘વિશ્વાસ,’ ‘અધ્યયન’ કે ‘સમજણ’ પૂરતા નથી. આનું નિરૂપણ આગળના રેખાચિત્રમાં જોવા મળે છે જ્યાં આપણે સેતુ પર ઈશ્વર તરફ ફરીને ચાલીએ છીએ, અને આપણને જે ભેટ મળે છે તેનો સ્વીકાર કરીએ છીએ.

ઈસુનું બલિદાન એ એક ભેટ છે જે આપણામાંના દરેકે સ્વીકારવી પડે

તો આ ભેટને આપણે કેવી રીતે પ્રાપ્ત કરી શકીએ? પવિત્ર બાઈબલ આમ કહેછે,

જે કોઈ પ્રભુને નામે વિનંતી કરશે તે તારણ પામશે. (રોમનોને પત્ર ૧૦:૧૨)

ધ્યાન આપો કે આ વચન ‘દરેક’ને માટે છે, કોઈ ચોક્કર ધર્મના, જાતિના, કે દેશના લોકો માટે જ છે એમ નહિ. મૃત્યુમાંથી સજીવન થવા દ્વારા ઈસુ આજે પણ જીવંત છે અને સર્વનો ‘પ્રભુ’ છે. જો તમે ઈસુને વિનંતી કરો તો તે તમારી વિનંતી સાંભળશે અને તમને પણ જીવનની ભેટ આપશે. તમારે ઈસુને વિનંતી કરવાની જરૂર છે – બસ વાતચીત કરવાની જરૂર છે. કદાચ તમે આવું પહેલા કદી પણ કર્યું નથી. ઈસુની સાથે પ્રાર્થના અને વાર્તાલાપ કરવા માટે તમને મદદરૂપ થવા સારુ અહીં એક માર્ગદર્શિકા આપી છે. આ કોઈ જાદુઈ મંત્રોચ્ચાર નથી કે અલૌકિક શક્તિ પ્રદાન કરે એવાં વિશિષ્ટ શબ્દો પણ નથી. તમને આ ભેટ આપવા માટે પ્રભુ ઈસુના સામર્થ્ય અને તેમની રાજીખુશીની ઈચ્છા પર અમારો તો પૂરો વિશ્વાસ છે. આપણે પ્રભુ ઈસુ પર વિશ્વાસ કરીશું તો તેઓ આપણું સાંભળશે અને આપણી પ્રાર્થનાનો પ્રત્યુત્તર આપશે. માટે કોઈ પણ જાતના સંકોચ વગર આ માર્ગદર્શિકાનો ઉપયોગ કરી ચાહો તો બોલીને કે મનમાં જ વાંચીને ઈસુની આ ભેટનો સ્વીકાર કરો.

વ્હાલા પ્રભુ ઈસુ. હું સમજુ છું કે મારા જીવનમાં પાપને કારણે હું ઈશ્વરથી અલગ થયો છું. મારા અથાગ પ્રયત્નો કે સ્વાર્પણ દ્વારા પણ હું આ જુદાપણાંનો ઉપાય કરી શકતો નથી. પરંતુ હું સમજુ છું કે તમારું મરણ સઘળાં પાપોને ધોઈ નાંખવા માટેનું બલિદાન હતું – મારા પાપોને માટે પણ. હું વિશ્વાસ કરું છું કે તમે બલીદાન બાદ મરણમાંથી સજીવન થયા જેથી હું જાણી શકયો કે તમારું બલિદાન સંપૂર્ણ હતું. હું તમને વિનંતી કરું છું કે મારા પાપોથી મને શુદ્ધ કરો અને મને ઈશ્વરની સાથે જોડી દો કે જેથી મને શાશ્વત જીવન પ્રાપ્ત થાય. હું પાપની ગુલામીમાં જીવન જીવવા ઈચ્છતો નથી, તેથી આ પાપ જે મને કર્મના બંધનમાં બાંધી રાખે છે તેમાંથી મને મુક્તિ આપો. પ્રભુ ઈસુ, મારા માટે આ સઘળું કરવા માટે તમારો આભાર, અને મારા જીવનમાં નિત્ય મને દોરવણી આપતા રહો જેથી તમને મારા પ્રભુ માની તમારી પાછળ ચાલી શકું.